Кіріспе

Украиналық кикбоксшы және аралас жекпе-жек күресшісі Игорь Ярославович Вовчанчин (vovCHUNchin, Ігор Ярославович Вовчанчин; 6 тамыз 1973 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан украиналық аралас жекпе-жек күресшісі және кикбоксшы, ол ертедегі ережесіз MMA жарыстарында өнер көрсеткен. 1995 жылы кәсіби MMA дебютін жасағаннан кейін, ол тоғыз ашық салмақтағы аралас жекпе-жек турнирін жеңіп алды (сол кезде турнир форматы бір түндік ішінде 3-4 рет тікелей қолғапсыз жекпе-жектерді талап еткен), 3 супержекпе-жекті өткізді, MMA-дағы ең ұзақ жеңіліссіз серияны (37 жекпе-жек) ұстап тұр, және нокаутпен жеңіске жеткен жекпе-жектер саны бойынша MMA тарихындағы екінші ең табысты күресші. Вовчанчиннің құрметіне ММА турнирі – Игорь Вовчанчин кубогы аталған.

Өмірбаян

Кладия (туған есімі Михайловна) мен Ярослав Иосифович Вовчанчиннің ұлы Игорь Ярославович Вовчанчин Совет Украинасының Золочивский ауданындағы Фески поселкесінде дүниеге келген. Вовчанчиннің айтуынша, бала кезінде ол тәртіпсіздік тудырып, көшеде ұрысып, түрлі ойын-құлықтар жасаған. Оның салқындығынан халық арасында мынадай әңгіме тараған: Вовчанчин ашуланғанда ауыл тұрғындары қала орталығындағы қоңырауды соғып, ол тынышталғанша үйлерінде қалуға шақыратын болған. Вовчанчин кейіннен бұл оқиғаның тек әзіл екенін айтты, бірақ қала орталығында қоңырау болған. 17 жасында Харьковқа көшіп, 100 метрлік жүгіру және дискіні лақтырумен айналыса бастады. Оның жекпе-жекке құштарлығынан кейін Олег Ермаковтың басшылығымен боксқа ауысты. 1993 жылы Бүкіл Еуразиялық кикбоксинг федерациясының бас хатшысы Евгения Борщевскаямен танысты. Кикбоксингпен айналысқаннан кейін, Украина ұлттық құрамасымен бірге Кикбоксингтен Әлем чемпионатының әуесқойлар арасындағы жарысына Данияға барды, сол жылы әлем чемпионы атанды. 1994 жылы Вовчанчин ТМД кикбоксинг чемпионатында жеңіске жетті.

Жауынгердің құрметі

1995 жылдың соңында Вовчанчин Украинаның Харьков қаласында өткен "Warrior of Honour" турниріне шақырылғаннан кейін, сәтті кикбоксинг мансабынан ММА-ға көшті. Бұл 8 адамдық турнирде Вовчанчин алғашқы екі қарсыласын нокаутқа түсірді, бірақ финалда украиналық самбошы/кикбоксшы Андрей Бесединге бағынып жеңілді.

Халықаралық абсолюттік күресу кеңесі

Содан кейін ол бір айдан кейін Мәскеудегі Лужники спорт сарайында өткен 32 адамдық турнирде күресті. Халықаралық Абсолюттік Күрестік Кеңестің (IFC) тұңғыш жарысында ол өте жақсы өнер көрсетті, Сергей Акиненді техникалық нокаутпен (TKO) жеңіп, содан кейін Райан Грасимен жаттыққан, Gracie Jiu Jitsu-дың қара белдік иесі Адилсон Лиманы жеңді. Вовчанчин 56 секундта футболдан соққымен нокаутқа жіберіп жеңіске жетті, бірақ Лиманың жаттықтырушысы Ренцо Граси турнир ұйымдастырушыларына шағымданып, қарсыласы жерге түскен кезде соққы берудің әділетсіз екенін айтып, дереу реванш талап етті. Көбінесе кездеспейтін жағдай, бірақ дереу реванш берілді. Күрес қайта басталды, бірақ Лиманың мұрны соққыдан сынып қалғаннан кейін екінші рет тоқтатылды, нәтижесінде Вовчанчин TKO арқылы жеңіске жетті. Вовчанчин жартылай финалға өтті, онда оны ресейлік самбо чемпионы Михаил Ильюхин бағындырды.

Қуатты адам Секай мырза

Өзінің үстемдік кикбоксинг стилімен Вовчанчин, қарсыластарының күрес негізіндегі шабуылдарын жеңіп шығудың сирек кездесетін тұрғандағы күресшілерінің бірі ретінде танымал болды, бұл 1996 жылғы 23 қаңтарда Минск, Беларусь қаласында өткен 8 адамдық «Мистер Стронгмен Секай» турниріндегі жеңісінде айқын көрінді, онда ол үш қарсыласын нокаутқа түсірді.

UFC шақыру

Вовчанчин 1996 жылдың қыркүйек айында UFC 11 турниріне қатысуға шақырылды, бірақ виза мәселелері мен ұсынысқа наразы болғандықтан қатыса алмады.

Кейінгі жеңістер

Бұрынғы Кеңес Одағында көп жетістікке қол жеткізген Вовчанчин 1997 жылғы 12 қарашада Израильдің Тель-Авив қаласында өткен 1-ші Абсолюттік жекпе-жек әлем кубогының панкрация турнирінде жеңіске жетті. Турнир финалында Вовчанчин Огайо штатының NCAA All American күресшісі және Марк Коулманның шәкірті Ник Наттермен күш сынасты. Наттер шамамен 25 минут бойы жекпе-жектің басымдығын қолына ұстады, бірақ Вовчанчиннің бас соққысынан сарсылып қалды. Ауыр қан кеткеннен кейін Наттер жеңілісті мойындады.

Vale Tudo әлем чемпионаты

Жеті түрлі турнирде жеңімпаз атанған Вовчанчин, бразилиялық промоутер Фредерико Лапенда ұйымдастырған World Vale Tudo Championship (WVC) чемпионатының бесінші турниріне қатысуға шақырылды. Бұл жарыс 1998 жылдың 3 ақпанында Бразилияның солтүстік-шығысындағы Ресифе қаласындағы Fun House Night Club-та өтті. Турнирде үш америкалық, төрт бразилиялық және жалғыз украиналық өкіл Вовчанчин – барлығы сегіз жекпе-жекші қолғапсыз, 10 минуттық раундтар бойынша күш сынасты. Ширек финалда қытай боксының стиліндегі Тулио Палхаресті жеңіске мәжбүр еткен Вовчанчин, жартылай финалда Патрик Смитпен жұптасты. Алайда, Смит Марко Селвамен болған жекпе-жекте қолы сынғандықтан қатыса алмады. Оның орнына жергілікті жекпе-жекші Элиас Родригес, сондай-ақ "Қара Шайтан" (Demonio Negro) деген лақап атымен танылған, қосылды. Он минуттан астам уақытқа созылған қарқынды жекпе-жекте Вовчанчин мен Родригес соққылар алмастырды, бірақ украиналық төрт рет қарсыласын жерге түсірді. Мұндай мүмкіндікті пайдаланып, Вовчанчин Родригестің үстіне шығып, бразилиялық қарсыласын соққыларға бағындырды. Финалға өткен ол америкалық күресші Ник Наттермен қайта кездесіп, қарсыласының жерге түсіру әрекетін тойтарып, дұрыс уақытта жасаған тізе соққысымен 14 секундтік нокаутқа жіберді. Келесі жылы WVC турниріне оралған Вовчанчин, Бразилияның ұлттық дзюдо құрамасының мүшесі және Карлсон Грейсидің қара белбеу иесі Эдсон Карвалхоны нокаутқа ұшырды. Карвалхо, 1996 жылы Рио-де-Жанейрода пайда болған, Жапонияда ұзақ уақыт "явараның өлімге әкелетін өнерін" үйренгенін мәлімдеген, Бразилияның солтүстігіндегі бай адам Себастьяо "Өлім Шебері" Ласерданың шәкірті болды. Ласерда өзінің күмәнді беделіне қарамастан, Карвалхо және Марко Руас сияқты белгілі жекпе-жекшілерді өзінің сектасына тарта алды. Руас ақыры Ласердамен жолдар айырғанмен, Карвалхо Ласерданың атынан басқа жекпе-жек стильдеріне қарсы күресін жалғастырды және оның "өлімге әкелетін" явара техникасын сынады. Жеңіс Вовчанчинге берілді, бұл шешімге қатысты белгілі бір пікір қақтығыстары туды.

Бэуноно нокаут

Келесі жекпе-жегінде Вовчанчин бразилиялық джиу-джитсу шебері Франсиско Буэномен күресті. Вовчанчин Буэноны қатыгез комбинациямен нокаутқа жіберді, Буэно бетімен құлап, соққы ала берді. Бұл нокаут әлі күнге дейін ММА тарихындағы ең қатты нокауттардың бірі саналады – тіпті K-1 промоутерлері оған киім ауыстыру бөлмесінде 1000 доллар сыйлық беріп, K-1 чемпионы Эрнесто Хустпен жұдырықтасуды ұсынды.

Гран-приден кейінгі

PRIDE 9 кезеңінде жапондық қақпашы Дайжиро Мацуимен кездескен Вовчанчин, Мацуидің көзі зақымдануына байланысты жекпе-жек тоқтатылғанға дейін, оған қарсы күресіп, жерде соққы беріп, жекпе-жекті бақылап отырды. Содан кейін Вовчанчин PRIDE 10-да Enson Inoue-мен күш сынасты, бұл ММА тарихындағы ең теңдессіз жекпе-жектердің бірі болды және 1-ші раунд аяқталғаннан кейін дәрігер тоқтатып қойды. Иноу кейінірек жекпе-жек туралы: "Жақ сүйегім сынды, саусағым сынды, құлақ пердесі жыртылды, миым ісіп кетті, бауыр көрсеткіші қалыпты деңгейден 2000 есе жоғары болды және 2 күн жансақтау бөлімінде жаттым" деп еске алды. Вовчанчин PRIDE 11-де Сакураба мен Мацуидің жаттықтырушысы Нобухико Такадамен күш сынасты. Вовчанчин жерге түсіріліп, аяқпен соққыларға ұшырады және қарсылық көрсетті, бірақ екінші раундта жерде соққы беріп жеңіске жетті. Үш жеңіс қатарынан соң Вовчанчин PRIDE 12-де Марк Керрмен реванш өткізді. Вовчанчиннің тік күрестегі артықшылығы Керрдің күшті күресімен және жерге түсіруімен теңдестірілді, нәтижесінде екі раундтан кейін жекпе-жек тең аяқталды. Қосымша үшінші раундтан кейін Вовчанчин бірауызды шешіммен жеңіске ие болды. Игорь Марк Керрмен өткізген екі жекпе-жегін де өміріндегі ең қиын жеңістері деп атады.

2001 жыл

Ол Pride 13-те Кен Шэмрокпен жұдырықтасуға жоспарланған болса да, Вовчанцин Тра Телигманмен кездесті, себебі Шэмрок жекпе-жектен 2 апта бұрын мойын жарақатын алды. Игорь қарсы соққы беруге қабілетті болғанымен, Телигман оны сол тік соққымен таңқалдырып, Вовчанчинды жерге құлатты, соның арқасында Тра жекпе-жектің қалған бөлігін бақылап, шешіммен жеңіске жетті. Бұл Вовчанчиннің алғаш рет соққыға ұшырауы болды. Кейін ол PRIDE 14-те тағы бір қауіпті соққышы, бұрынғы RINGS ашық салмақ чемпионы Гилберт Ивелмен кездесті. Алайда, Гилберт жерде өте әлсіз екенін сезінген Вовчанчин оны құлатып, самбо шеберлігін қолданып, Ивелді жеңді. Вовчанчин PRIDE 15-те шешіммен әлемнің каратэ чемпионы Масааки Сатакеді жеңіп, тағы бір соққышыны жеңді. PRIDE 17-де Вовчанчин тағы бір күтпеген жеңіліске ұшырады, себебі Бразилияның үздік командасының жаттықтырушысы Марио Сперри оны үш минуттан кем уақытта бағындырды. Осы жекпе-жектен кейін оны Литвадағы RINGS промоушеніне шақырды. Вовчанчиннің бастапқы қарсыласы жарақат алып жарыстан шығып, оның орнына "біраз уақыттан бері жекпе-жек өткізбеген" жауынгер келді. Бұл жауынгер жекпе-жекте соққыға рұқсат етілмеуін сұрады, Игорь мұның қиын екенін айтты, бірақ екінші раундта аяқ соққыларымен жеңіске жетті. Ол жылын жарқын нотамен аяқтады; PRIDE 18-де Валентин Оверемге қарсы күресте үлкен шеберлік танытып, тізелік бағыныстан қашып, өзі тізелік бағыныс жасап, қарсыласын жеңді, соның арқасында 2001 жылды PRIDE-де 3–2 аралас көрсеткішпен аяқтады.

2002-2003 жылдар

2002 жылдың басында Вовчанчин орта салмаққа (205 фунт) түсуді қарастырды және ол осы салмақ дәрежесінде чемпион бола алатынына сенімді екенін айтты. Жазылғаннан кейін Вовчанчин Кацухиса Фудзи және Сергей Терезимовпен жұдырықтасты, біріншісін нокаутпен жеңіп, екіншісін аяқ тірегімен бағындырды.

Орта салмаққа (93 кг) түсу

2005 жылы Вовчанчин салмақ санатымен төмендеп, бұрынғы Pancrase ауыр салмақ чемпионы Йошики Такахашиді жеңді. Такахаси жекпе-жектен кейін: "Бүгінге дейін бір соққыдан ессіз қалған емеспін, әлі де басым айналып, бас ауырып тұр", - деді. Осы жеңістен соң ол PRIDE-дың 2005 жылғы орта салмақ дәрежесіндегі Гран-приіне қатысты. PRIDE комментаторы Бас Раттен Вовчанчиннің турнирде жеңіске жете алатынына сенді.

PRIDE орта салмақтағы Гран-при 2005

Вовчанчин 2005 жылы PRIDE Total Elimination турнирінде ағымдағы Pancrase Light Heavyweight чемпионы және бұрынғы екі мәрте Pancrase Openweight чемпионы Юки Кондомен жұптасты. Вовчанчин жекпе-жекті басып озды және бірауызды шешіммен жеңіске жетті. Одан кейін ол ширек финалда Алистар Оверимен күресіп, бағыну арқылы жеңілді. Вовчанчинге 2005 жылы PRIDE Final Conflict турнирінде Казухиро Накамурамен жекпе-жек өткізу арқылы екінші мүмкіндік берілді, жеңімпаз турнир финалында балама болу құқығын алды. 15 минуттан кейін Вовчанчин өзінің соңғы ММА жекпе-жегінде судьялардың бірауызды шешімімен жеңіліске ұшырады. Орта салмаққа түсуі туралы Вовчанчин: "Бәрі жаттығуларға байланысты. PRIDE-де салмақ категориялары енгізілген соңғы екі жылда мен 93 кг болдым. Бірақ шын мәнінде, менің табиғи салмағым шамамен 103-104 кг. Салмақтан айырылғанда, бұрынғыдай күшті сезінбедім. Бірақ 104 кг – мен үшін ең жақсы салмақ, мен оны өте жайлы сезінемін. Мен өзімді күшті, қуатты, энергияға толы сезіндім. Салмақтан айырылу себебімен өзіме сенімсіздік сезімдері пайда болды. Айтқанда, Федордың (Емельяненко) жағдайы да осылай болды, ол салмақтан айырылғанда, өзін ыңғайсыз сезінді. Бұл оның дене бітімі мен сыртқы көрсеткіштері емес, ол оның стилі емес". Кейбір сарапшылар Вовчанчиннің PRIDE-де болған Welterweight (183) дивизионында күресуі керек еді және ол ауыр салмақ үшін тым кішкентай болды дейді. Бұл жарақаттың салдарынан, оның мансабының соңғы бірнеше кездесулері пассивті болды деп болжанады. Вовчанчин PRIDE-де 18–8 есебімен аяқтады, 1 жекпе-жексіз, PRIDE тарихында екінші көп жекпе-жек өткізген (27), PRIDE тарихында екінші көп жеңіс және үшінші көп KO/TKO жеңісі (10). Вовчанчин ММА-дағы ең күшті соққышылардың бірі, UFC-де ешқашан қатыспаған тарихтағы ең үздік жекпе-жекшілердің бірі, Еуропаның ең ұлы аралас жекпе-жекшілерінің бірі және 1990-шы жылдардың ең үздік аралас жекпе-жекшілерінің бірі саналады. FightMatrix мәліметтері бойынша, 1996 жылдың сәуірінен 2001 жылдың қаңтарына дейін ол ауыр салмақтағы топ-10-ға кірді. 2011 және 2017 жылдары Вовчанчин Sherdog-тың "ММА тарихындағы барлық уақыттың ауыр салмақтары" тізімінде бірнеше дауыс алды.

ММА-ға қайта оралу мүмкіндігі

2009 жылдың шілдесінде Вовчанчиннің Оңтүстік Кореяда 2009 жылдың 29 қыркүйегінде өтетін Fighting Mixed Combative турнирінде ММА-ға қайта оралу мүмкіндігі туралы ақпарат тарады. Оның қарсыласы Ян Нортье болуы мүмкін деген болжам бар еді, бірақ Вовчанчин бір жыл бұрын жарақаттарына байланысты жекпе-жеке қатысуға ниеті жоқ екенін айтқан болатын. Турнир өтті, бірақ Игорь қатыспады. 2016 жылдың қыркүйегінде Rizin Fighting Federation бас директоры Нобуюки Сакакибара Instagram желісіндегі парақшасына Вовчанчиннің Украинадағы жаттығу залында жаттығу жасап жатқан бірнеше суретін жариялады және оны Жапониядағы жекпе-жекке шақыруы мүмкін екенін айтты.

Жауынгерлік стилі

Бастапқыда шабуылшы болған Вовчанчин өзінің ММА ойынын соққылау күшіне негіздеді, бұл оны заманының ең қауіпті шабуылшыларының бірі деп есептеуге мүмкіндік берді. Оның кикбоксингінде оралымды соққылардың кең таралған үлгісі қолданылды, соның ішінде алыстан жасалатын соққы, және ол өзінің қысқа қолдарының жетіспеушілігін толықтыру үшін агрессивті қарсы соққы стилінде шебер болды. Вовчанчин самбодағы тәжірибесі арқасында күресу дағдыларын да көрсетті, жоғарыдан қысқа және күшті соққылармен қатал жердегі шабуылдар жасады. Негізінен шабуылшы ретінде танымал болғанына қарамастан, ол жердегі қорғанысымен және икемділігімен көптеген адамды таң қалдырды, бұл қабілетін Карлос Баррето, Марк Керр және Валентин Оверем сияқты бағындыруға бағытталған жауынгерлерге қарсы көрсетті. Вовчанчин кейіннен өзінің соққылау күші мен жауынгерлік дағдылары жекпе-жек өнерінен емес, табиғи қабілеттерінен туындағанын айтты, бірақ жекпе-жек өнері оған көмектескенін мойындады. Ол өзінің стилін көшірудің қажеті жоқ деп есептегендіктен, ешқашан танымал жауынгерлерді жаттығуға шақырмады. Федор Емельяненкомен жақын достық қарым-қатынаста. 2008 жылғы сұхбатында Вовчанчин жарыстан шыққаннан кейін "Чемпион" деп аталатын жергілікті кафе-барды басқаратынын мәлімдеді. Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін Вовчанчин украиндарға көмек көрсету үшін қайырымдылық қорын құрды. Ол Ресейдің Украинаға басып кіруіне қарсы және Украина Қарулы Күштерін қолдайды.