Кіріспе
Америкада туған ресейлік аралас жекпе-жекші (1971 жылы туған). Монсон, анархо-коммунист, жекпе-жектен басқа, радикалды солшыл саяси көзқарастарымен белгілі. 2018 жылы Монсон Красногорск қалалық Думасына сайланды. Ол сонымен қатар Ресей мемлекеттік қаржыландырылатын RT телеарнасындағы Monson TV саяси және әлеуметтік талдау бағдарламасын жүргізеді. 2023 жылдың ақпан айында Монсон американдық азаматтығынан бас тарту рәсімін бастады.
Outside of fighting, Monson, an anarcho communist, is known for his radical left wing political views. In 2018, Monson was elected to the city Duma of Krasnogorsk. He is additionally the host of the multi platform political and social commentary program Monson TV on Russian state funded RT. In February 2023, Monson began the process of renouncing his American citizenship.
Ерте өмір
Монсон Миннесота штатының Сент-Пол қаласында дүниеге келді және балалық шағының көп бөлігін осы жерде өткізді. Ол Тимберлайн орта мектебін бітірді, содан кейін Орегон мемлекеттік университетінде және Иллинойс университетінде I дивизиондағы күрескер ретінде оқуын жалғастырды. Орегон штаты үшін ол Pac-10 чемпионы атанды. Бірнеше жыл бойы АҚШ күресі федерациясының жарыстарында ересектер деңгейінде де қатысты. Монсон Иллинойс университетінен психология мамандығы бойынша бакалавр, ал Миннесота университетінің Дулут қаласындағы филиалынан психология бойынша магистр дәрежесін алды, онда ол күрес командасының көмекші бапкері болды. Ол бес жыл бойы психикалық денсаулық саласында жұмыс істеді, Вашингтон штатының Льюис округіндегі Cascade Mental Health ұйымында дағдарыстық жағдайларды бағалаушы ретінде, сондай-ақ балалар мен отбасыларға кеңес беруші болып қызмет етті. Бірақ, Абу-Даби Combat Club турнирлерінде және басқа да аралас жекпе-жек (MMA) жарыстарында үлкен жетістіктерге қол жеткізгеннен кейін, ол психикалық денсаулық саласын тастап, MMA-ға толық көшті.
Жауынгерлік өнердің тарихы және лақап аты
Монсон – бразилиялық джиу-джитсудан қара белбеу иесі және Әбу-Даби күрес клубының күрес бойынша екі мәрте әлем чемпионы. Ол ММА-мен айналысады, сондай-ақ үш кәсіби бокс жекпе-жегіне қатысқан. Оның бокс бойынша көрсеткіші – екі жеңіс және бір тең түсу. Монсон әлемдегі ең үздік бағыныштырушы күрескерлердің бірі саналады. Ол NAGA, Grapplers Quest және FILA турнирлерінде бірнеше рет жеңіске жеткен. 1999 жылғы Әбу-Даби күрес клубының күрес бойынша әлем чемпионатындағы өнері үшін "Қар адам" деген лақап атын алды. Бразилиялық жекпе-жекшілер оған бұл лақапты оның бұрын танылмаған күрескер ретінде келгеніне және 88–98 килограмм салмақ дәрежесінде қатарынан төрт бразилиялықты жеңгеніне байланысты берді. Турнир барысында қарсыластарын жеңе беруіне байланысты, оны қар добы сияқты (ақ, тығыз, домалап, турнир өте барысында үлкейіп, күшейе түсетін) деп атады.
Ultimate Fighting Championship
14 қатарынан ММА жеңісінен кейін Монсон UFC-мен келісім шарт жасасты. UFC 57 турнирінде Монсон бірінші раундта Брэнден Ли Хинклді "солтүстік-оңтүстік" тұнқысымен жеңді. UFC 59 турнирінде ол бразилиялық джиу-джитсудың қара белдеу иесі Марсио Крузбен (ADCC ардагері және ұзақ жылдар бойы қарсылас) күш сынасты. Монсон үш раундтан кейін төрешілер шешімімен жеңіске жетті. UFC 61 турнирінде Монсон тағы бір бразилиялық джиу-джитсудың қара белдеу иесі Антони Перошпен жұдырықтасты, оны Монсон бірінші раундта TKO арқылы жеңді. 2006 жылдың 18 қарашасында UFC 65 турнирінде Монсон UFC ауыр салмақ чемпионы атағы үшін Тим Сильвиямен күресті. Ол бес раундтан кейін төрешілер шешімімен жеңіліп, кейіннен 2007 жылдың наурызына жоспарланған BodogFIGHT шарасында PRIDE ауыр салмақ чемпионы Федор Емельяненкомен кездесу ниетімен UFC келісімшартынан босатуды сұрады. Бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталып, сол кезде бұл жекпе-жек өте қойған жоқ.
ҚҰРМАНДЫҚ
PRIDE 34 турнирінің басты жекпе-жегінде 2007 жылдың 8 сәуірінде Монсон бірінші раундтың 6:37 минутында Кадзуюки Фуджитаны артқы жалаңаш ұстау арқылы жеңіске жетті. Бұл – Pride Fighting Championships тарихындағы соңғы жекпе-жек болды.
PRIDE-ден кейінгі
Оның келесі жекпе-жегі 2007 жылдың 17 тамызында Крис Гилленмен Global Fighting Championships ауыр салмақ белдесі үшін жоспарланған еді, бірақ сегіз күрес арасында төртіншісі жойылғаннан кейін іс-шара тоқтатылды. Монсон 2007 жылдың 1 қыркүйегінде Art of War 3 турнирінде Педро Риццодан жеңіліске ұшырады. Кездесуде Монсон соққы беруде жақсы жетістіктерге жеткенін көрсетті және кездесудің көп бөлігін тұрып өткізді. 2007 жылдың 7 қыркүйегінде Монсон Түркиядағы FILA әлем чемпионатында екі жекпе-жекте жеңіске жетіп, француз Зоро Пьер мен ағылшын Том Блэклиджді бағындырып алды. Соңғы қарсыласы Рамон Диас жарақат алғандықтан, Монсон 275 фунт салмақтағы алтын медальмен марапатталды. Монсон 2008 жылдың 13 желтоқсанында Mixed Fighting Alliance "There Will Be Blood" турнирінің бас жекпе-жегінде бұрынғы UFC ауыр салмақ чемпионы Рикко Родригесті жеңді. Бұл жеңіс ол Родригеске жеті жыл бұрын таңылған жеңілісін қайтарды. 2009 жылдың 21 наурызында Монсон Рой Нельсонға қарсы Рой Джонс-тың "March Badness" гибридтік бокс/ММА картасында даулы жеңіске жетті. Содан кейін ол 2009 жылдың 29 наурызында Cage Wars турнирінде Сергей Маслобоевті жеңді. Ол бірден Жапонияға барып, 2009 жылдың 5 сәуірінде Dream 8 турнирінде ресейлік ауыр салмақтағы үздік Сергей Харитоновты жеңіп, екі апта ішінде үш жеңіске жетті. 2009 жылдың 12 қыркүйегінде Bitetti Combat MMA 4 турнирінде Монсон жеңіс тізбегін жеті жекпе-жекте үзіліске ұшырады, Педро Риццодан бірауыздан жеңіліске ұшырады. 5150 Combat League/Xtreme Fighting League: New Years Revolution турнирінде Монсон 2010 жылдың 16 қаңтарында Джон Браунды бөлінген шешіммен жеңді. 2010 жылдың 13 наурызында Монсон Францияда 100% Fight II турнирінде Франсиско Нонатоны бірінші раундта бағындырып (гильотиндік қабылдау) жеңді. Ол 2010 жылдың 24 сәуірінде XKL Evolution 2 турнирінде Трэвис Виффке жеңіліп қалды. 2010 жылдың 14 мамырында Абу-Дабиде Абу-Даби күрестік чемпионатында Ашық салмақтағы Гран-придің ширек финалында Шамил Абдурахимовқа көпшілік шешіммен жеңілді. Монсон 2010 жылдың 10 шілдесінде Австралиядағы Impact FC 1 турнирінде Біра Лиманы бірауыздан жеңді. Монсон 2010 жылдың 21 тамызында "Fight Time 1" деп аталған турнирде Джейсон Гидамен кездесті. Ол екінші раундта 3:04-те Джейсон Гиданы гильотинамен бағындырып жеңді. Оның келесі жекпе-жегі "KnuckleUp: Kings of the North" турнирінде Нил Уэйнге қарсы жоспарланған еді, бірақ Нил Уэйн жарақат алғандықтан жекпе-жектен бас тартты. Уэйннің орнына оны жекпе-жектен шығарған Дейв Кили келді. Монсон бірінші раундта Килиді бағындырып (солтүстік-оңтүстік қабылдау) жеңді. Монсон 9 қарашада Израиль күресу чемпионатының тұңғыш турнирінде Сергей Шеметовті жеңді. Кездесуден кейін ол келесі жекпе-жегі үшін жеңіл ауыр салмақ дивизионына түсуді қалайтынын айтты, ал кейінірек негізгі турнирде жеңіске жеткен досы Рико Родригес Монсонмен жеңіл ауыр салмақта Халықаралық жекпе-жек чемпионатында (IFC) жекпе-жек өткізгісі келетінін мәлімдеді. 2011 жылы Монсон 7 қаңтарда Ли Мейнді және 1 сәуірде Тони Лопесті бес раундтық шешіммен жеңді. Монсонның келесі жекпе-жегі Маро Перакқа қарсы болды, онда ол үш раундтық шешіммен жеңіске жетті. Монсон сәуір және мамыр айларында күрескеннен кейін UFC оны қайтарып алады деп үміттенгенін, бірақ бұл жолы жеңіл ауыр салмақта күресуді қалайтынын айтты. Монсон жарақат алған Шейн дель Росарионың орнына 18 маусымда Даласта өткен Strikeforce: Overeem vs Werdum картасында үміткер Дэниел Кормиермен кездесті, бірақ бірауыздан шешіммен жеңіліске ұшырады. Монсон 2011 жылдың 9 қазанында Англияның Бирмингем қаласында өткен Sprawl n Brawl турнирінде Пол Тейлорды жеңді. Монсон Федор Емельяненкомен 2011 жылдың 20 қарашасында Мәскеуде өткен M 1 Global: Fedor vs. Monson турнирінде кездесіп, бірауыздан жеңіліске ұшырады. Монсон Федорға қарсы жеңілістен кейін төрт жекпе-жегінде жеңіліске ұшыраған жоқ, ал 2012 жылдың маусым айында Үндістанның Super Fight League-мен төрт жекпе-жек келісімшартына қол қойды. Монсонның бастапқыда 29 қыркүйекте SFL 4 турнирінде бұрынғы UFC жекпе-жегі Тодд Даффимен күресетіндігі туралы хабарланған еді, бірақ бұл оқиға екі рет кейінге қалдырылғаннан кейін SFL апталық оқиғаларды айлық оқиғалардың орнына ауыстыру арқылы шоуларының құрылымын өзгертуді шешті. Дюфи мен SFL оның қыркүйек айында кетуіне келісті және ол қазіргі уақытта UFC-де күресуде. Осы жаңалықтан кейін жекпе-жек тоқтатылды. 2013 жылдың маусым айынан 2014 жылдың сәуір айына дейін Монсон жеті жекпе-жекте 1-6 есебімен Денис Комкинды жеңіп, Алексей Олейник, Сатоши Ишии және Майк Хейс сияқты атақты жекпе-жектерден жеңілді. 2014 жылдың 29 тамызындағы "Fight Time 20" турнирінде Монсон Кевин Бруксті солтүстік-оңтүстік қабылдау арқылы жеңді. Монсон 2014 жылдың 5 қыркүйегінде "Fight Star: Saransk vs. Penza" турнирінде Дмитрий Титковпен кездесті. Монсон кесілген TKO арқылы жеңіліске ұшырады, Монсонның денесінде кесік пайда болды. Монсон кейін "Fight Star: The Battle of the Sura 2" турнирінде Михаил Шейнді жеңді. Ол екінші раундта артқы жақтан бағындырып жеңіске жетті. Монсон 6 мамырда Иван Штырковпен кездесті, промоутер мен ол Монсонның жарақат алғандықтан толыққанды ММА жекпе-жегіне қатыса алмайтынын ескере отырып, көрсету кездесуін өткізуге келісті. Кездесу басталғанда Штырков оны нақты жекпе-жек ретінде қарастырып жатқаны анық болды және Монсонды тік соққымен түсіргеннен кейін жарақат алған қолына қолмен бағындырып жеңді. 2021 жылдың 12 қаңтарында Монсон барлық жартылай жекпе-жек спортынан, соның ішінде ММА және бағындыру күресінен ресми түрде зейнеткерлікке шығуын жариялады.
Арнольд Грейси байқауындағы оқиға
2004 жылы Арнольд Грейси IBJJF жарысында Марсио Крузбен кездескенде, Монсон төрешіге шабуыл жасады, ал "консерва ашығыш" қабылдамынан кейін төбелес шықты деген айып тағылды. Бастапқы шабуыл камераға түспеген, бірақ Монсонды бірнеше жарыс қызметкерлері мен жаттықтырушылар ұстап тұрғаны көрінеді. Осы төбелес салдарынан IBJJF жарыстарында "консерва ашығыш" техникасы қолдануға тыйым салынды. Монсон мен Пе де Пано келесі жылғы жарысқа қатысудан шеттетілді.
Саясат
Монсон – анархокоммунист. Қазіргі уақытта ол Ресейдің мемлекеттік қаржыландырылатын RT телеарнасында «Монсон ТВ» атты көп платформалы (ТВ/әлеуметтік желілер) саяси және әлеуметтік талқылаулар бағдарламасын жүргізеді. 2018 жылы президент Владимир Путин оған Ресей азаматтығын берді. 2016 жылдың сәуірінде Монсон видеоүндеу арқылы Ресей Федерациясының Коммунистік партиясына қосылуға ниет білдіріп, социализмді «адамзаттың өмір сүруінің жалғыз жолы» деп мақтады. Ұзақ өтпей ол Ресей Федерациясының Коммунистік партиясының басшысы Геннадий Зюгановпен Мемлекеттік Думадағы кеңсесінде кездесті, онда олар Ресейдегі және әлемдегі коммунизмнің болашағын талқылады. Кейін Монсон Владимир Лениннің туған күніне арналған шеруде Зюгановпен бірге Қызыл алаңнан Ленин мавзолеіне дейін жүрді. 2016 жылдың маусымында Ресей Федерациясының Коммунистік партиясының Спорт клубы оны халықаралық ынтымақтастық жөніндегі арнайы өкіл етіп тағайындады. Монсон 2016 жылғы Мемлекеттік Дума сайлауына дейін партиялық саяси жарнаманың нысаны болды. Сұхбатының бірінде Монсон өзінің саяси көзқарасын былай түсіндірді: «Мен анархистпін, қоғамдағы барлық таптық иерархияны және осы теңсіздікті күшейтетін институттарды жоюды қалайтын адаммын». Монсон – Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының мүшесі. 2016 жылдың қазанында ол «өзін-өзі анықтауға ұмтылған ұлттарды қолдағаны үшін» Абхазия Республикасының құрметті азаматы атанды. 2018 жылдың 9 қыркүйегінде Монсон Мәскеудің жанында орналасқан Красногорск қаласының қалалық думасына (жергілікті қалалық парламент) сайланды. Монсон биліктегі «Бірыңғай Ресей» партиясының тізімі бойынша кандидат ретінде мандатты жеңіп алды, партия оны мүшеліксіз ұсынды. Мандатты орындау үшін Монсон Ресей заңнамасына сәйкес американдық азаматтығынан бас тартуға мәжбүр болды. Монсон 2022 жылы Украинаға Ресейдің басып кіруін ашық қолдады. 2023 жылдың тамызында Монсон Ресейдегі барлық колледж студенттері үшін міндетті «Ресей мемлекеттілігінің негіздері» курсының видеоматериалында «Ресей әлемін» қабылдаған адам ретінде көрсетілді – бұл Ресейдің мәдениеті мен көзқарасы үшін қолданылатын пропагандалық термин. Видеодағы лекцияда «Қонақжайлылық – ресейлік ұлттық мінездің бір белгісі. Шетелдіктер біздің [яғни, ресейлік] мәдениетімізден ғана ләззаттанбайды, оны өздерінің мәдениеті ретінде қабылдап, Ресей әлемінің бір бөлігіне айналады» делінеді. Сол лекцияда американдық актер Стивен Сигал да Ресей әлемін қабылдаған шетелдік ретінде аталады. «Медуза» жаңалық сайты курсты талқылаған мақаласында Монсон мен Сигалдың екеуінің де Ресей азаматтары болғанын және Украинаға Ресейдің басып кіруін ашық қолдағанын жазды. «Ресей мемлекеттілігінің негіздері» курсының мақсаты басып кіруді түсіндіру және ақтау болып табылады. 2023 жылдың қыркүйегінде Монсон сайлау нәтижесі бойынша биліктегі «Бірыңғай Ресей» партиясының мүшесі ретінде 110 орындық Башқұртстан Республикасының Мемлекеттік жиналысына сайланды.
Жеке өмір
Монсонның бірінші некесінен екі баласы бар. Екінші некесінен қызы бар. Қазір оның орыс әйелінен төртінші баласы бар. 2008 жылдың соңында Монсон Вашингтон штатының Капитолий ғимаратына анархия белгісін, бейбітшілік белгісін, "соғыс жоқ" және "кедейлік жоқ" деген жазуларды сырттай бояды, бұл суреттер ESPN The Magazine журналында жарияланды. Монсонға бірінші дәрежелі қылмыстық бұзушылық жасады деген айып тағылып, ол 2009 жылдың шілдесінде өзінің кінәсін мойындады. 2023 жылдың 16 ақпанында Монсон АҚШ азаматтығынан бас тарту процесінде екенін мәлімдеді. "Осы көктемде менде тек ресейлік паспорт болады", - деді ол. "Мен Американың сыртқы саясатына келіспеймін, олар басқа елдердің ішкі ісіне араласып, адамдар осыдан зардап шегеді. Иә, менің АҚШ-та балаларым бар, бірақ мен Ресейді және ресейліктерді жақсы көремін." 2023 жылдың 23 мамырында Монсон ресми түрде американдық азаматтығынан бас тартты.