Кіріспе

Шарлы подшипникпен жұмыс істейтін мотор немесе шарлы жарыс моторы ішкі және сыртқы темір жолдары арасынан радиалды ток өтетін, айналмалы қозғалыс жасау үшін қарапайым кішкентай шарлы подшипник жиынтығынан тұрады.

Түсіндірме

Шарлы подшипниктер моторы – екі шарлы подшипниктерден тұратын, ішкі жарықтары ортақ өткізгіш білікке бекітілген, ал сыртқы жарықтары жоғары ток, төмен кернеулі қуат көзіне қосылған ерекше электр моторы. Баламалы конструкцияда сыртқы жарықтар металл түтік ішіне орналасады, ал ішкі жарықтар өткізбейтін бөлігі бар (мысалы, оқшаулағыш таяқшаға бекітілген екі гильза) білікке орналасады. Бұл әдістің артықшылығы – түтік инерциялық дөңгелек ретінде жұмыс істейді. Мотор көбінесе қосымша көмексіз іске қосылмайды, себебі статикалық айналу күші дерлік нөлге тең, бірақ айналу басталғаннан кейін мотор тұрақты жылдамдыққа жеткенше жылдамдайды, айналу бағыты бастапқы итерістен анықталады. Шарлы подшипниктер моторының жылдамдығы жоғары болғанымен, олар өте тиімсіз. Қомақты айналу моментін жасау үшін көбінесе тым көп қуат қажет болады, нәтижесінде подшипниктер бірнеше жүз градусқа дейін ысып кетеді.

Теория

Эффекттің бірнеше түсіндірмесі бар, McDonald жұмысындағы кең библиографияға жүгініңіз. 1965 жылы «Electronics and Power» журналы RH Barker-дің осы типтегі қозғалтқыштың қалай жұмыс істейтінін түсіндіру туралы сұраған хатын жариялады. Ол кезде түрлі түсіндірмелер ұсынылды. С. Маринов бұл құрылғының магниттік күшсіз, тек электр энергиясынан қозғалыс тудыратынын, айналғанда подшипниктердегі шарлардың асимметриялық жылулық кеңеюіне себеп болатын қарсылықтан туындаған қыздыру арқылы жұмыс істейтінін айтады. Ватсон, Патель және Седкол да шарлардың орнына айналатын цилиндрлер үшін осы түсіндірмені келтіреді. Дегенмен, H. Груенберг таза электромагнетизмге негізделген толық теориялық түсіндірме берді (жылу эффектілерін мүлдем ескермей). Сонымен қатар, П. Хациконстантиноу және П. Г. Мойсидес электромагниттік теорияның нәтижелері мен қозғалтқыштың жалпы қуаты мен тиімділігін өлшеу нәтижелері арасында үлкен сәйкестік тапқандарын мәлімдейді.