Кіріспе

Британдық әскери тарихшы және автор сэр Хью Фрэнсис Энтони Страхан (/s//t//r//ɔː//n/ STRAWN), (1 қыркүйек 1949 жылы туған) – британдық әскери тарихшы, британдық армияның және Бірінші дүниежүзілік соғыстың тарихы саласындағы ғылыми зерттеулерге басшылық еткенімен танымал. Қазіргі уақытта ол Сент-Эндрюс университетінде халықаралық қатынастар профессоры қызметін атқарады. Бұрын Страхан Оксфордтағы All Souls колледжінде соғыс тарихы бойынша Чичеле профессоры болған.

Ерте өмір

Страхан Шотландияның Эдинбург қаласында дүниеге келген. Ол "Рэгби" мектебінде білім алды, содан кейін 1968 жылы үш ай бойы Ben Line Steamers Ltd компаниясының кемелерімен әлемді шарлап саудагер теңізшісі болды. Одан кейін үш жыл Кембридждегі Корпус-Кристи колледжінде оқып, 1971 жылы бакалавр, ал 1975 жылы магистр дәрежесін алды. 1973 жылы Судандағы ежелгі ескерткіштерді зерттеу тобына қосылды.

Мансап

1975 жылы Стречан Корпус-Кристи колледжінің ғылыми қызметкері болып сайланды, ал 1977–1978 жылдары Сандхерсттегі Корольдік әскери академияда соғыс тану бойынша аға оқытушы болып жұмыс істеді. 1978 жылы ол Кембридж колледжіне оқытушы болып оралды. Ол Корпус-Кристи колледжінің талапкерлерді қабылдау жөніндегі оқытушысы, содан кейін аға оқытушысы болды, ал 1992 жылы өмір бойына қолдау көрсетуші мүше болып сайланды. 1992–2000 жылдары Глазго университетінде заманауи тарих профессоры болды, содан кейін Оксфордқа көшіп, All Souls-тағы Соғыс тарихы бойынша Чичел профессоры атанды. Одан бөлек, ол Қорғаныс штабының стратегиялық кеңесшілер тобында, Ұлыбритания Қорғаныс академиясының кеңесші кеңесінде және Солтүстік Техас университетінің Барсанти әскери тарих орталығының кеңесшісі болып табылады. Ол Ұлттық армия мұражайы кеңесінің мүшесі болды және қазір Императорлық соғыс мұражайының сенімдісі. 2016 жылы Батыс майдан қауымдастығының демеушісі атанды. Ол Тронхеймдегі Норвегия Корольдік әуе күштері академиясының арнайы шақырылған профессоры және 2009 жылы Веллингтон қаласындағы Виктория университетінде сэр Говард Киппенбергер атындағы профессор болып жұмыс істеді. Ол Ланкастер университетінің Соғыс және дипломатия орталығының кеңесші кеңесіне кіреді. 2014 жылдың 20 мамырында Стречан Твиддейл лорд-лейтенанты болып тағайындалды, бұл қызметке дейін капитан Дэвид Бингем Янгер орналасқан болатын. 2015 жылы Оксфордты тастап, Сент-Эндрюс университетінде халықаралық қатынастар профессоры қызметін атқара бастады.

Зерттеу

Страханның алғашқы зерттеулері мен жарияланған еңбектері Британ армиясының тарихына арналған. Ол «Ватерлоодан Балаклаваға дейін» еңбегі үшін Темплер медалімен, ал «Британ армиясының саясаты» үшін Вестминстер медалімен марапатталды. Оксфорд университетінің баспасы оған К.Р.М.Ф.Краттуэллдің бір томдық «Ұлы соғыстың тарихы, 1914-1918» еңбегін алмастыратын Бірінші дүниежүзілік соғыстың тарихын жазуды тапсырды. Страхан үш томдық еңбектің бірінші томын, «Бірінші дүниежүзілік соғыс: 1-том: Қаруға шақыру» 2001 жылы жарыққа шығарды, ол кеңінен мойындалды және бұл тақырыптағы әлемдегі сарапшылардың бірі ретінде танылды. Оның бір томдық зерттеуі «Бірінші дүниежүзілік соғыс» (2004) баспадан шыққан кезде, теледидар үшін бірнеше бөлімнен тұратын деректі фильмдер сериясы да жарық көрді, кейбір бөлімдер жазбаша жұмыстың тарауларымен аталатын. Бұл жиынтық Image Entertainment арқылы DVD форматында да шығарылды. Джонатан Боффтың сөзіне сүйенсек, ол «өзінің буынындағы Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең ықпалды британ тарихшысы» атанды. Ол дәстүрлі пәнаралық және ұлттық шекараларды бұзды. Ол академиялық ортадан тыс, басқа да салалардағы адамдарды үздіксіз қолдады. Оның ықпалы Ұлы соғыстың тарихын жаһандық және көп өлшемді етуге, сонымен қатар әскери операциялардың егжей-тегжейіне негізделген тарихтарды жасады. Нәтижелері жаңа әскери тарихнаманың үлгісін көрсетеді. Страхан Оксфорд университетінің баспасында шығарылатын «Ұлы шайқастар» сериясының редакторы.

Көзқарастар

2014 жылдың қаңтар айында Страчан The Daily Beast газетіне Барак Обаманың Ауғанстан мен Сириядағы сәтсіздіктері оның әскери стратегияны жасауға "тұрақты түрде қабілетсіз" екенін көрсеткенін айтты. Ол: "Бұш, әлемдік терроризмге қарсы соғыс жүргізудегі саяси мақсаттары толығымен қиялға берілген болуы мүмкін, бұл стратегиясыздыққа ұрындырды, бірақ ол кем дегенде әлемде не істегісі келетінін анық білді. Обаманың әлемде не істегісі келетіні туралы түсінігі жоқ" деді.

Марапаттар мен құрметтер

2005 жылы Страханға Пейсли университетінің құрметті докторы (D. Univ) атағы берілді. 2013 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде Қорғаныс министрлігіне қызметтері үшін рыцарь дәрежесіне ие болды. 2016 жылы ол әскери жазу саласындағы өмірлік жетістіктері үшін Прицкер әдебиет сыйлығын жеңіп алды. 2014 жылдың 7 маусымында оны Елизавета II патшайым Твиддейлдің лорд-лейтенанты етіп тағайындады. 2017 жылдың шілдесінде Страхан Ұлыбританияның гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар академиясы – Британ академиясының (FBA) мүшесі болып сайланды. 2018 жылы ол Әскери тарих қоғамынан Морисон сыйлығын алды. 2023 жылы ол Армия тарихын зерттеу қоғамының мүшесі атанды.