Кіріспе
2005 жылы шыққан нақты уақыт стратегиясы бейнеойыны.
Age of Empires III – Microsoft Corporation компаниясының Ensemble Studios студиясы жасаған және Microsoft Game Studios баспасынан шыққан нақты уақыт стратегиясы бейнеойыны. Mac нұсқасы Destineer-дің MacSoft компаниясымен портталды, әзірленді және жарияланды. PC нұсқасы Солтүстік Америкада 2005 жылдың 18 қазанында, ал Еуропада 2005 жылдың 4 қарашасында, ал Mac нұсқасы Солтүстік Америкада 2006 жылдың 21 қарашасында, Еуропада 2006 жылдың 29 қыркүйегінде шығарылды. Glu Mobile жасаған ойынның N-Gage нұсқасы 2009 жылдың 28 сәуірінде жарық көрді. Бұл Age of Empires сериясының үшінші ойыны және Age of Empires II: The Age of Kings ойынының жалғасы. 2020 жылдың 15 қазанында Age of Empires III: Definitive Edition деп аталатын қайта жаңартылған нұсқасы шықты. Оның ізбасары Age of Empires IV Windows жүйесі үшін 2021 жылдың 28 қазанында шығарылды. Ойын шамамен 1492 және 1876 жылдар аралығындағы Американы еуропалықтардың отарлау кезеңін көрсетеді. Ойында ойнауға он төрт түрлі өркениет бар. Age of Empires III серияға бірнеше жаңа мүмкіндіктер қосты, әсіресе "Туған қала" (Home City) функциясы, ол нақты уақыт стратегиясы мен рөлдік ойын элементтерін біріктіреді. Екі қосымша пакет шығарылды: біріншісі, Age of Empires III: The WarChiefs, 2006 жылдың 17 қазанында шықты және үш американдық тайпаның өркениеттерін қосты; екіншісі, Age of Empires III: The Asian Dynasties, 2007 жылдың 23 қазанында шықты және үш азиялық өркениетті қамтыды. 2008 жылдың мамыр айына дейін Age of Empires III ойынының 2 миллионнан астам данасы сатылды. Ойын жағымды пікірлер алды, GameSpy-дің "2005 жылдың ең жақсы RTS ойыны" сыйлығын жеңіп алды және 2005 жылдың ең көп сатылған ойындарының бірі болды. 2007 жылы Age of Empires III компьютерлік ойындардың сатылымы бойынша жетінші орында тұрды, сол жылы 313 000-нан астам данасы сатылды.
Ойын процесі
Ойыншылар құрылған қала орталығымен немесе оның орнына салынған шатқалмен, қарулы барлаушымен және шамалы ауыл тұрғындарымен бастайды. Ойыншылар картаны зерттейді және қосымша бірліктер мен ғимараттар салуға, жаңартулар мен технологияларды зерттеуге қажетті ресурстарды жинайды. Біліктерді оқыту, ғимараттар салу, жау бірліктерін жою сияқты әрекеттер ойыншыға тәжірибе ұпайларын әкеледі. Белгілі бір тәжірибе ұпайларына жеткенде, ойыншылар өздерінің Туған қаласынан карталарға айырбасталатын жүктерді алады, олар бірліктерді, жаңартуларды немесе ресурстарды қамтуы мүмкін. Ойын бір жақ бас тартқанға дейін көптеген стратегиялық ойындар сияқты дамиды. Age of Empires III-де ойыншы тарихи кезеңдерді көрсететін технологиялық «Дәуірлер» арқылы өрлейді; олар жақсартуларға, бірліктерге және ғимараттарға кеңірек қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Оларға еуропалықтардың Американы ашуын және зерттеуін көрсететін, ойыншыға өз экономикасын зерттеуге және дамытуға мүмкіндік беретін Ашу дәуірі; еуропалықтардың «Жаңа әлемге» кеңеюін көрсететін және алғашқы әскери бөлімшелерді ашатын Колониялық дәуір; еуропалық отарларды нығайтуды көрсететін, бекіністерді ашатын және ойыншыға толыққанды әскери күшке ие болуға мүмкіндік беретін Қорғаныс дәуірі; зауыттарға байланысты күшті экономиканы тудыратын, ресурстарды немесе артиллерияны автоматты түрде өндіретін жетілген ғимараттар – және барлық бірліктер мен жүктерді ашатын Өнеркәсіптік дәуір; және барлық ғимараттар мен жаңартуларды ашатын, сондай-ақ бірліктер мен ресурстарды екінші рет жіберуге мүмкіндік беретін Империялық дәуір кіреді. Барлық дәуірлерге азық-түлік пен монеталар қажет, Колониялық дәуірден басқа, ол тек азық-түлік (800) қана тұрады. Дәуірге өту бағасы үдемелі, бірақ өркениеттер арасында өзгереді. Age of Mythology-дегі «ұсақ құдайлар» жүйесіне ұқсас, Age of Empires III басқа дәуірге сәтті өту үшін бонус беру үшін «Саясаткерлер жүйесін» пайдаланады. Ойыншы келесі дәуірге өтуді таңдағанда, оларға оларды таңдағанда әртүрлі бонус беретін екі немесе одан да көп «Саясаткерлерді» таңдау мүмкіндігі беріледі. Саясаткерге сол кезеңнен алынған жалпылама атақ беріледі, ол әдетте оның беретін бонусын көрсетеді: мысалы, «Табиғат зерттеушісі» ойыншыға төрт сиырды береді, ал «Генерал» он екі мушкетер мен бір ауыр артиллерияны береді. Ойыншының Туған қаласы деңгейі артқан сайын, әр он деңгейге бір саясаткер ашылады, ең жоғары деңгейі 60-қа жетеді.
Өркениеттер
Age of Empires III ойыншыға сегіз түрлі өркениеттің бірі ретінде ойнау мүмкіндігін береді: испандықтар, британдықтар, француздықтар, португалдықтар, голландтар, орыстар, немістер және османдықтар. Әрбір сегіз өркениеттің өз күшті және әлсіз жақтары бар, сондай-ақ тек сол өркениетке тән бірегей бірліктері бар. Әр өркениеттің нақты бірліктері Корольдік гвардия бірліктері деп белгіленеді, олар өнеркәсіптік дәуірде гвардияны жаңартудан үлкен бонус алады, бірақ олардың бағасы жоғары. Ойыншы өз үй қаласының атын, ізбасшының атын өзгерте алады және кезеңнің бір бөлігінен белгілі бір көшбасшы тағайындалады (мысалы, француз отаршылдық империясы үшін Наполеон Бонапарт, Осман империясы үшін Сұлтана Сүлеймен және Ресей империясы үшін Иван Грозный). Әр өркениеттің мәдениетіне, экономикасына және әскери құрылысына көмектесу үшін бірегей тасымалдары бар (мысалы, османдықтар өздері мен командаластары үшін алтын тасымалын тапсырыс бере алады). Кампания арқылы ойнауға болатын басқа өркениеттерге Святой Иоанн орденінің рыцарьлары, Джон Блэк жалдамалы әскерлері және Америка Құрама Штаттары кіреді, олар сәйкесінше испандық, неміс және британдық өркениеттер ретінде, шамалы өзгерістермен ойнатылады. Ойналмайтын кампания өркениеттеріне қарақшылар, Осс шеңбері және жергілікті американдықтар кіреді, бірақ бұл өркениеттер сценарий редакторы арқылы ойнауға болады. Ойынның құрамында 12 түрлі жергілікті американдық тайпалары бар, бірақ олар өздері ойналатын фракциялар емес. Алайда, ойыншылар олардың лагерьлерінде сауда посттарын салғанда тайпалармен одақ құрып, бірегей бірліктер мен жақсартуларға қол жеткізе алады. Бұл тайпалардың арасында: ацтектер, карибтер, черокилер, команчилер, крилер, инкалар, ирокездер, лакоталар, майялар, нуткалар, семинолдар және тупилер. Осы тайпалардың үшеуі Age of Empires III: The WarChiefs кеңейтуімен ойналатын болды: ирокездер, лакоталар (сиу тайпасы атымен) және ацтектер. Бұл өркениеттер кішігірім, одаққа негізделген тайпалар ретінде алынып тасталды және олардың орнына гурондықтар, шайендер және запотектер келді. Азиялық династиялар тағы үш өркениетті және бірнеше жаңа жергілікті тайпаларды қосты. Бұл өркениеттер – үнділіктер, жапондықтар және қытайлықтар.
Мекен қалалары
Age of Empires III сериясында "Үй қаласы" тұжырымдамасын енгізген алғашқы ойын. Үй қаласы белсенді ойыннан бөлек орналасқан екінші қала ретінде, қуатты орталық болып жұмыс істейді. Оны шабуылға алуға немесе жоюға болмайды, бірақ "Блокада" атты Империя дәуіріндегі жаңарту ойыншының қарсыластарына Үй қаласынан тауар жеткізілмейтіндей етеді. Рольдік ойын кейіпкері сияқты, Үй қаласы ойындар арасында сақталады, яғни жеке ойындарда алынған жаңартулар қолданылып, сол қала бар болғанша сақталады. Көптеген Үй қалаларын құруға және күтіп ұстауға болады, бірақ әрқайсысы тек бір ғана өркениетті қолдайды. Үй қаласы ойыншының жаңа тауар карталарын және бейімделулерін таңдайтын бес негізгі ғимараттан тұрады: Жаңа әлем сауда компаниясы, Әскери академия, Собор, Өндіріс орны және Порт. Ойыншылар ойын барысында HUD-да елдің туы ретінде көрсетілген "Үй қаласы" батырмасын басып, Үй қаласына кіре алады. Үй қаласы ойын ішінде басқаша жұмыс істейді. Ойыншы Үй қаласын жекешелендірудің немесе карталарды таңдаудың орнына, ойын алдында таңдалған (және жинаққа қосылған) карталарды жібере алады. Ойын барысында ойыншылар ғимараттар салу, әскерлерді оқыту, жауларды жою және қазына жинау сияқты әрекеттер арқылы тәжірибе (XP) алады. Белгілі бір мөлшерде тәжірибе ұпайларын жинағанда, ойыншы өзінің Үй қаласынан тауар жіберуге мүмкіндік алады. Ойын уақыты өте келе тауар жіберу баяулайды, себебі әрбір жіберу үшін көбірек XP қажет болады. Бұл XP тікелей Үй қаласына қосылады және бірнеше ойындарда жиналады, осылайша уақыт өте келе Үй қаласының деңгейін көтеруге болады. Ойыншылар өз карталарын үш түрлі комбинацияға бөле алады: "Даму" (экономикалық комбинациялар), "Шабуыл" (әскери комбинациялар) немесе "Қорғаныс" (қорғаныс комбинациялары). Алғашқы таңдалған карталар автоматты түрде ойыншының жинағына қосылады, онда оны ойын кезінде пайдалану үшін жинаққа көшіруге болады. Ойынның соңында жинақтағы карталар саны шектеулі болғандықтан, карталарды қолмен таңдау қажет. Көптеген карталар барлық өркениеттерге қолжетімді, бірақ кейбіреулері тек бір өркениетке ғана тән. Егер ойналып жатқан Үй қаласында бірнеше жинақ болса, ойыншы алғашқы тауар жіберілген кезде қай жинақты пайдалану керектігін таңдауы керек. Ойын барысында ойыншы бастапқы жинақты сақтайды; бұл мүмкіндік ойыншыларды картаға бейімделген жинақтар жасауға немесе басқа өркениеттерге қарсы тұруға ынталандырады. Жинақтар жиырма картаны қолдайды. Үй қаласының деңгейі жоғарылаған сайын, әр 10 деңгей сайын жинақтарға қосымша карта ұясы қосылады.
Бірліктер
Age of Empires III құрамалары, ойынның бұрынғы нұсқаларындағы сияқты, тарихи кезеңнің әскери топтарына негізделген. Ойыншы әртүрлі азаматтық және әскери бөлімшелерді басқарады, оларды өркениетін кеңейту және дамыту үшін, сондай-ақ қарсыластармен соғыс жүргізу үшін пайдаланады. Ойынның негізгі бірлігі – ресурстарды жинап, ғимараттар салуға жауапты қоныс аударушы, ол өркениеттің экономикасын жақсартуға көмектеседі. Ойыншының сценарийде басқара алатын бірліктер саны "халық санының лимитімен" шектеледі, бұл нақты уақыт стратегиялық ойындардың кең таралған механикасы. Үйлер мен қала орталықтары бастапқы лимитті 200-ге дейін көтереді, ал әр өндірілген бірлік халық санын арттырады. Негізгі бірліктер, мысалы, қоныс аударушылар мен жаяу әскер 1 бірлікке бағаланады, ал атты әскер мен жалдамалы жаяу әскердің көпшілігі 2 бірлікке бағаланады. Күшті бірліктер, әсіресе артиллерия немесе жалдамалы атты әскер, 7 бірлікке дейін бағалануы мүмкін. Жергілікті жауынгерлер, зерттеушілер, үйретілген және жайылымдағы жануарлар, әуе шары мен соғыс кемелері халық санының лимитіне есептелмейді, бірақ әдетте олардың құрастыру лимиті бар, бұл ойыншыға бір уақытта белгілі бір сандағы осы бірліктерді қолдануға мүмкіндік береді. Әскери бірліктер басқа ойыншылармен шайқас үшін қолданылады. Жаяу әскер – ең арзан бірлік түрі, олардың барлығы құрлықта орналасқан және арбалеттерден бастап ерте мушкеттерге дейін, содан кейін озық мылтықтарға дейін қару қолданады. Ауыр артиллерия кластары да қашықтықтан қару қолданады, негізінен зеңбіректер мен минометтер; алайда, гранаталармен жабдықталған артиллерия да бар. Атты әскер де бар, олар қол қаруымен, мысалы, қылыштармен немесе қашықтықтан қарумен, мысалы, пистолеттермен қаруланған. Бұл бірліктердің де маңызды ерекшеліктері бар, мысалы, жаяу әскерге қарсы қосымша зиян келтіретін шабуылшылар және басқа атты әскерге қарсы қосымша зиян келтіретін қашықтықтан атты әскер. Age of Empires III-те жаңа енгізілген бірлік – зерттеуші, ол негізінен барлау және қазына жинау үшін жауапты, бірақ сауда посттарын салуға және ойыншының бұйрығымен қолданылатын арнайы шабуылға ие. Бұл бірлікті өлтіруге болмайды, бірақ оны уақытша естен шығаруға болады, достық бірліктер жеткен кезде қайта жандандыруға болады; сондай-ақ, оны ойыншының қала орталығына қайтару үшін сыйақы төлеуге болады. Бұл сыйақы оны жарамсыз еткен ойыншыға беріледі. Кейбір жүк карталары зерттеушінің ойындағы тиімділігін арттырады; мысалы, оны "соғыс итттерімен" қамтамасыз ету барлау мен шайқасқа көмектеседі. Age of Empires III-те көптеген карталарда кемелер қол жетімді. Әскери кемелер зеңбіректерді немесе жалындаған жебелерді пайдаланады, ал кейбір кемелер ресурстарды жинап немесе құрлықтағы бірліктерді тасымалдай алады. Жалдамалылар ойыншыға Жаңа әлемдегі жорықтарында көмектесе алады. Жалдамалылар стандартты бірліктер сияқты оқытылмайды; олар Мекен қаласынан немесе салудан көп алтынға жалданады, сондықтан оларды тек экономикалық жағынан күшті ойыншылар ғана жұмысқа ала алады. Көпшілігі күшті, бірақ оларды жалдаған кезде тәжірибе ұпайлары берілмейді, сондықтан жалдамалылар ойыншының стандартты армиясын тиімді түрде алмастыра алмайды және шамадан тыс қолданса, ойыншының экономикасына кері әсер етеді. Сонымен қатар, қаһармандық/зерттеуші бірліктерімен бірге жалдамалылар тыңшылар, агенттер және ниндзялар сияқты өлтіруші бірліктерге осал болды. Көп жағдайда, ойын карталарын американдық тайпалардың таңдамалы тобы толтырады және одақ құрылғаннан кейін жаттықтырыла алатын әскери бірліктердің өз брендін қолдайды. Кейбір американдық әскери бірліктер жақын қаруды қолданады, ал кейбіреулері садақ-жебелер немесе атлатлдар сияқты жергілікті қаруды қолданады, ал тағы басқалары қашықтықтан атуға арналған еуропалық ұңғын қаруларын қолданады. Бұл бірліктер әдетте жаяу әскер немесе атты әскер кластарына жатады, бірақ су карталарында каноэлер де доктан қол жетімді.
Ғимараттар
Ғимараттар ойын барысында маңызды рөл атқарады, себебі олар азаматтық және әскери бөлімшелерді дайындау, жақсартуларды зерттеу, халықты қамтамасыз ету, құрылымдық қорғаныс жасау немесе ресурстармен ұсынып тұру үшін қолданылады. Age of Empires III-де бейнеленген ғимараттар сол дәуірдің сәулет өнеріне ұқсайды. Сериядағы барлық ойындар бірнеше ғимаратты ортақ пайдаланады, оның ішінде Қала орталығы және Доктар бар. Ойыншы дәуірлерді басып өте келе ғимараттың сыртқы түрі мен қасиеттері өзгереді, сондай-ақ кейбір өркениеттерге тән ерекше ғимараттар да болады. Бұл ғимараттардың сыртқы түрі өркениетке байланысты. Кейбір ғимараттар, мысалы, қорғаныс мұнаралары, белгілі бір уақытта ғана салынуы мүмкін. Ойында нақты сәулеттік стильдер бар; осы стильдер ойын ішіндегі ғимараттардың сыртқы түрін анықтайды. Әр өркениетке сәулеттік стиль автоматты түрде тағайындалады. Бұл үш стиль: батыс еуропалық, ол классикалық үлгідегі ағаш ғимараттардан тұрады және британдықтар, француздар мен голландтар ортақ пайдаланады; шығыс еуропалық, ағаш және сабаннан тұрғызылған құрылымдардан тұрады және немістер мен ресейліктер ортақ пайдаланады; ал Жерорта теңізі стилі, испандықтар, португалдар мен османдықтар ортақ пайдаланатын цемент және кептірілген кірпіштен жасалған ғимараттардан тұрады.
Сюжет
Кампаниядағы оқиға көркем Қара отбасының тарихын үш "Акт" сериясы бойынша баяндайды, оқиға желісі үш буынға бөлінеді. Үш актінің де повествователі – Амелия Блэк (Тасия Валенца). Ойыншы стандартты өркениеттердің бірі ретінде емес, әр актта бейнеленген кейіпкерлермен немесе дәуірмен байланысты ерекше өркениеттерді басқарады: I акт үшін Сент-Джон рыцарлары, II акт үшін Джон Блэктің жалдамалы әскерлері, ал III акт үшін – АҚШ.
Бірінші акт: Қан
XVI ғасырдың соңында, Шотландияда туған Морган Блэк – Сент-Джон орденіндегі орта буын командирі – Осман империясының Сахин "Қыран" әскерінен Мальтадағы соңғы бекінісін қорғайды (Мальтаның Ұлы қоршауы туралы әңгімеде). Түріктер қашқаннан кейін Морган мен оның жоғары лауазымды офицері Ален Магнан Ай көлі туралы айтатын тас кітапхананы табады; Мәңгілік өмірдің көзі деп есептелетін Жастық қайнар көзі; және осы қайнар көзді өздерінің пайдалары үшін іздейтін Осс шеңбері деп аталатын құпия қоғам. Ален Морганға көлді табу үшін Жаңа дүниеге теңіз саяхаты жасауды бұйырады, бірақ Морганға пират Элизабет "Лиззи" Рамзи шабуыл жасайды және ол Кариб аралдарына қоныс аударады. Морган мен оның серіктері Лиззиді жеңіп, Жаңа Испанияға жүзеді. Сол жерде испан конкистадоры Франсиско Хуан Дельгадо де Леон Сахинді тұтқынға алады. Морган жаңа ацтек одақтастарын испандардан қорғайды және Дельгадоның Ай көліне апаратын картаны іздегенін біледі. Морган Флоридаға жүзеді, бірақ оның флоты дауылдан зардап шегеді және Кубаның Гавана портына тоқтайды, онда ол Лиззидің құрметін жеңіп алады және ол оны Флоридаға жеткізсе, испан қазына флотынан алтын сыйлайтынына уәде береді. Флоридада Ален көлге талап қойғанда, Морган мен Лиззи испан қазына кемелерін және Сахинді басып алады, соның салдарынан Дельгадо қаза табады. Сахин Морганға ол тек Осс шеңберінің қайнар көзді иеленуіне кедергі келтіргісі келгенін айтады. Ален Морганға Сахинді өлімге жіберуді бұйырады, бірақ Сахин мен Лиззи Морганды Аленнің іс жүзінде Осс шеңберіне жетекшілік ететініне көндіреді. Ай көліне жеткен топ Аленді жеңіп, қайнар көзді жояды. Сахин Түркияға қайтады, ал Лиззи испан алтынынан айырылғаннан кейін Кариб теңізіне кетеді, бірақ олар Морганмен қайта қосылатынына ишара жасалады. Морган олардың шынымен Жастық қайнар көзін тапқан-таппағанын ойлайды, содан кейін бос ыдысын көлден сумен толтырады.
ІІ акт: Мұз
XVIII ғасырдың ортасында Морганның немересі Джон Блэк, оның могавк досы Каниен және олардың жалдамалылары Джонның інісі Стюарт Блэк шақыруымен Брансуик колониясын чероки шабуылдарынан қорғауға жиналады. Колонияны құтқарып алғаннан кейін Джон мен Каниен чероки соғыс лагерьлеріне шабуыл жасап, оларды бітімге келісуге мәжбүр етеді. Джон, Каниен және колония гарнизонының көп бөлігі келіссөздер жүргізіп жатқанда, британдық генерал Уорвик оларға шабуыл жасап, Брансуикті басып алады. Джон мен Каниен Брансуикті азат ету үшін оралады, бірақ Уорвик Стюартты тұтқынға алғанын біледі. Джон Осс шеңбері қайта келгенін түсінеді. Каниен оның қарындасы Нонахки қауіпті жағдайда болуы мүмкін деп ойлайды, сондықтан олар Жаңа Англияға аттанады. Олар Уорвиктің Нонахкидің ауылына шабуыл жасап, одан Джонның орналасқан жерін білуге тырысқанын көреді. Соңынан болған шайқастан кейін Каниен Джон мен Нонахки бір-біріне ғашық екенін біледі. Көп ұзамай Джон мен Каниен жеті жылдық соғыста француздермен одақтасып, Уорвикке қарсы күресті жалғастырады. Полковник Джордж Вашингтон Уорвиктің британдықтардан шыққан көтерілісші екенін айтқанда, Джон оны ұстауға көмектесуге келіседі. Джонның жалдамалылары мен Вашингтон әскерлері Уорвиктің Ұлы көлдер аймағындағы базасын қиратады, онда Джон Стюарттың кесілген басын табады. Джон мен Каниен Уорвиктің ізімен Роки тауларына дейін жетеді, онда олар оның жабдықтау колоннасын тонап, Қоршаудың бекітілген базасын жояды. Уорвик пен оның әскерлері одан әрі батысқа, Колорадоға қашып, ресейліктермен одақтасады. Джон мен Каниен Қоршаудың британдық және француздық колониялар мен қалаларын басып алуды жоспарлап отырғанын біледі, олар соғысып жатқанда Солтүстік Американы толығымен иеленуді көздейді. Джон Уорвикті қуалайтын болса, Каниен мен бірнеше кеншілер орыс артиллериясының ілгерілеуін тоқтату үшін тас көпірлерді қиратады. Ол жалдамалыларымен бірге шығысқа қайта оралады, ал Уорвик Джонға шабуылдайды, ол орнатқан жарылғыш заттарды жарылып, өзін және Уорвикті жояды, ал орыс және Қоршау әскерлерін қар көшкіні астына көмеді. Көктемде Каниен өз ауылына оралып, Нонахки Джонның ұлы Натаниелді дүниеге келтіргенін біледі және оны тәрбиелеуге көмектеседі.
III акт: Болат
1817 жылы (Натаниелдің 1812 жылы қаза болғаннан кейін бес жыл өткен соң) Натаниелдің қызы және «The Falcon Company» американдық теміржол компаниясының мұрагері Амелия Блэк, Джонның құрбандығы үшін британдықтар мен американдықтар берген өтемақыны Натаниел толығымен жұмсағаннан кейін, қызметін кеңейтуге тырысады. Мексика шекарасына жақын жердегі АҚШ атты әскерін жабдықтау үшін рельс төсегеннен кейін, Амелия француз алтын іздеушісі Пьер Бомонтпен кездеседі, ол оған және АҚШ атты әскерінің командирі майор Райан Куперге фортқа шабуыл жасаған мексикалық әскерді жеңуге көмектеседі. Бомонт Амелияны Колорадодағы шахтаға жетеледі, онда қарт Каниен Амелияға Бомонттың енді «Оссс шеңберінің» жетекшісі екенін ескертеді. Амелия, Каниен және Купер шахталар арқылы Бомонтты қуа жетеді және «Ай көліне» апаратын картаны табады. Қазір батпаққа айналған көлде үш адам шеңбердің базасын жояды, содан кейін Бомонттың қасқырларының бірі Куперді өлтіреді. Купердің өлімінен кек алуды қалайтын Амелия, жергілікті семинолдардан Пакамайо аңғарындағы инка қаласында «Жастық қайнар көзінің» суы салынған бірнеше бөшке бар екенін біледі. Амелия мен Каниен Оңтүстік Америкаға теңіз арқылы саяхаттап, Симон Боливарға испандықтарды жеңуге көмектеседі. Боливар оларға жол көрсетушілер ұсынады, ал шеңбердің әскері оларды қуып жетеді, олар Анд таулары арқылы қауіпті жолға шығады. Олар Пакамайо аңғарында инка қаласын тауып, оны шеңберден қорғайды. Амелия Бомонттың тағы да қашып кеткенін біледі, бұл жолы ол «Жастық қайнар көзінің» суын алып кеткен. Амелия мен Каниен енді шеңбердің соңғы бекінісі – Кубадағы «Сүйекханада» олармен шайқасады. Гавананың көмегімен «Сүйекхананы» жойғаннан кейін, Бомонт Амелия мен Каниенге шабуыл жасайды, бірақ Амелия оны атып өлтіреді. Ол шеңбердің жинаған байлығын «Falcon Company» компаниясын қайта жандандыруға және болашақта АҚШ-тың батыс жағалауына теміржол салуға жұмсайды. АҚШ-қа оралған Амелияны қартайған күйеуі құттықтап, ол бір өмір бойында шеңберді бұзғанын айтады, ол Морган Блэк екенін және «Жастық қайнар көзінің» суын пайдаланып, өмірін ұзартқандығын меңзеп айтады.
Техникалық ерекшеліктері
Age of Empires III "Мифология дәуірі" ойынының қозғалтқышын жетілдіріп, "Банг!" деп аталатын жаңа мүмкіндіктерді қосады. Жаңалықтың бірі – Windows нұсқасында Havok физикалық симуляция орталық бағдарламалық жасақтама қозғалтқышының, ал Mac OS X жүйесінде оған ұқсас PhysX қозғалтқышының енгізілуі. Бұл ғимараттардың қирауы және ағаштардың құлауы сияқты көптеген оқиғалар бұрыннан дайындалған анимация емес, физикалық қозғалтқыш бойынша есептелетінін білдіреді, бұл сериядағы жаңашылдық. Ойынның басқа графикалық мүмкіндіктеріне гүлдену эффектісі және пиксельдік шейдер 3.0 қолдауы жатады.
Аудио
Age of Empires III ойынының түпнұсқа саундтрегінде Ensemble Studios музыканттары Стивен Риппи мен Кевин МакМулланның жасаған түпнұсқа музыкалық шығармалары бар, олардың бұрынғы жұмыстарына Age of Empires сериясының басқа ойындары және Age of Mythology кіреді. Ол 2005 жылдың 11 қарашасында Sumthing Else Music Works компаниясы арқылы жарық көрді. Ensemble Studios музыка және дыбыс режиссері Стивен Риппи былай деді: "Age of Empires III – эпикалық тақырыбы бар ойын. Ол Американы үш жүз жылға жуық уақыт бойы колонизациялауды қамтиды, сондықтан оған сәйкес келетін эпикалық дыбыс музыкасы қажет болды. Толық оркестр мен хорды, сондай-ақ дәуірге тән аспаптарды пайдалана отырып, музыка Морган Блэк пен оның ұрпақтарының Жаңа Әлемде Осс шеңберіне қарсы күресіп, бекініс табу жолындағы оқиғасын көрсетеді". Саундтректе 5.1 форматта қайта жазылған он төрт трек, студиялық жазбалардың көрінісі, Age of Empires III кино трейлері және бес эксклюзивті бонус трек кіреді. Age of Empires ойындарының бұрынғы нұсқаларынан айырмашылығы, бір ойыншылық шайқас режиміндегі жасанды интеллект елдері ойынның әртүрлі кезеңдерінде ойыншыға дауыс хабарламаларын жібереді, егер олар жау ретінде таңдалса, ойыншыны қысымға алады немесе одақтас болса, әскери жоспарларын бөліседі. Барлық жасанды интеллект кейіпкерлерінің әртүрлі мінездері бар және ойында көптеген әртүрлі цитаталар кездеседі. Қажет болған жағдайда, бұл мүмкіндікті оңай өшіруге болады.
Шығару тарихы
2005 жылдың 4 қаңтарында ойын жарияланғаннан кейін, 2005 жылдың 7 қыркүйегінде сынақ нұсқасы шығарылды. Ол ойынның қысқартылған нұсқасын, жаңа мүмкіндіктерді, атап айтқанда екі науқандық сценарийді, екі кездейсоқ карта сценарийін (Жаңа Англия және Техас) және екі өркениетке (британдықтар мен испандықтар) қол жеткізуді, сондай-ақ түрлі модификацияларды қамтыды. Ойынның жаңартылған демо-нұсқасы 2005 жылдың 22 қыркүйегінде қолжетімді болды. Age of Empires III-тің іске қосылуының аясында Ensemble Studios 2005 жылдың 9 қыркүйегінде Age of Empires III Fan Site Kit-тің шығарылуын жариялады. 2005 жылдың 22 қыркүйегінде ойынның екі нұсқасы шықты. Стандартты нұсқаға ойын мен нұсқаулық кірді, ал коллекционерлік нұсқасы арнайы қорапта, ресми саундтрек, қосымша құжаттама, ойыннан алынған түсінік суреттері мен 3D-модельдері бар Art of Empires атты қатты мұқабалы кітап және Age of Empires III-тің жасалуы туралы DVD кірді. Ойынның шығуынан кейін бағдарламалық жасақтамадағы ұсақ қателерді түзетуге және жаңа мүмкіндіктерді қосуға бағытталған бірқатар жаңартулар жасалды. Ensemble Studios 2006 жылдың 17 қазанында Age of Empires III: The WarChiefs деп аталатын ойынға кеңейтім шығарды. Ол толықтай басқарылатын үш жаңа тайпалық өркениетті қамтиды: ацтектер, ирокездер және сиукстер. Еуропалық өркениеттерге, карталарға және геймплейге жаңа мазмұн қосылды (мысалы, ойыншылар өз ана елдерінен "көтеріліс" жасай алатын және ойын ішінде әскери төңкеріс бастай алатын "революция" мүмкіндігі). Екінші кеңейтім, Age of Empires III: The Asian Dynasties, 2007 жылдың 18 мамырында жарияланды және үш азиялық өркениетті қамтиды: қытайлар, үндістер және жапондар. Ол 2007 жылдың 23 қазанында шықты. MacSoft компаниясы 2006 жылдың 13 қарашасында ойынның Mac OS X нұсқасын шығарды, содан кейін 2007 жылдың 18 маусымында алғашқы кеңейтім шықты. 2009 жылы Ensemble Studios жабылып, Robot Entertainment компаниясынан қолдау күтілмеген кезде, ойын қауымдастығы өздігінен ойынды қолдауға және қалған мәселелерді түзетуге тырысты, мысалы, жанкүйерлер жасаған патчтар арқылы. Оригинальдық ойын мен алғашқы кеңейтім 2007 жылдың 23 қазанында Gold Edition деп аталатын бір жинақта қолжетімді болды. 2010 жылдың 21 қарашасында Microsoft ойынды және оның екі кеңейтімін Games for Windows Live платформасын қайта іске қосу аясында 10 цент немесе 10 Microsoft ұпайына сатты. Ойынға күрт өскен және күтпеген сұраныс есептік жазба кілттерінің жетіспеушілігіне әкелді, бұл акция арқылы ойынды сатып алғандардың кейбіреулеріне оны орнатуға мүмкіндік бермеді. Microsoft бұл мәселені ойынды сатып алған барлық клиенттерге есептік жазба кілттері бір апта ішінде жасалып, әрбір профильге автоматты түрде жүктелетінін растау арқылы шешті. Осы акцияның нәтижесінде ойынның жалпы сатылымы күрт өсті.
Империялар дәуірі III мобильді
2007 жылдың 16 қыркүйегінде J2ME платформасы үшін Age of Empires III атты мобильді ойын шықты. Ойын 15 миссиядан тұратын Ұлы Мальта қоршауына арналған кампанияны қамтиды, онда ойыншы Госпитальдық орденді (Knights Hospitaller) басқарып, шабуылдаған Осман әскерлерін тойтаруға тиіс. Ойынның бірнеше кемшіліктері бар, мысалы, әр ойыншыға халық санының 30-ға дейін шектелуі.
Империялар дәуірі III: Азия династиялары
Келесі мобильдік ойын, Age of Empires III: The Asian Dynasties, 2010 жылы J2ME платформасы үшін де жарық көрді.
Түпнұсқалық нұсқа
2017 жылдың 21 тамызында Microsoft Gamescom 2017 көрмесінде Age of Empires III: Definitive Edition атты қайта жаңартылған нұсқаны жариялады. Қайта жаңартылған нұсқада жаңартылған 4K графикасы және Age of Empires III: The WarChiefs және Age of Empires III: The Asian Dynasties екі бұрынғы кеңейтулері қамтылған. Сонымен қатар, инкалар мен шведтер есімдерімен екі жаңа ойналатын өркениет, сондай-ақ Age of Empires II: Definitive Edition-да қолданылған сияқты "Тарихи шайқастар" және "Соғыс өнері" сынды жаңа міндеттер қосылды. Age of Empires III Definitive Edition-ды Tantalus Media әзірледі, ал оны Xbox Game Studios-тің World's Edge студиясы бақылады. Ойын 2020 жылдың 15 қазанында шықты. 2021 жылдың 13 сәуірінде Америка Құрама Штаттары өркениетін қосатын кеңейту жинағы шығарылды. 2021 жылдың 2 тамызында эфиопиялықтар мен хауса өркениеттерін қосатын кеңейту жинағы шығарылды. 2021 жылдың 1 желтоқсанында Мексика өркениетін қосатын кеңейту жинағы шығарылды. Тағы бір кеңейту жинағы, "Жер орталық теңізінің рыцарлары", 2022 жылдың 12 мамырында итальяндық және мальтийлік (Госпитальдық рыцарлар) өркениеттерін қосып, 2022 жылдың 26 мамырында жарық көрді.
Қабылдау
Age of Empires III сыншылар мен рецензенттер тарапынан жақсы қабылдады. Ойын GameRankings бойынша орташа есеппен 82% балл алды. Age of Empires III 2005 жылы ең көп сатылған компьютерлік ойындардың сегізіншісі деп тізілді, және 2007 жылдың мамыр айына дейін оның екі миллионнан астам данасы сатылды. GameSpy: «Бұл ойын нақты уақыт стратегиялық ойындарды жаңадан анықтамауы мүмкін, бірақ ол стандартты соншалықты биікке көтереді, біз осы ойынмен келер жылдары басқа ойындарды салыстыратын боламыз» деп мәлімдеді. IGN ойын туралы: «Age of Empires III – өте жақсы теңгерілген және әсем ойын» деді, сондай-ақ: «Интерфейстегі шағын кемшіліктерді ескермесек, жалпы презентациясы өте тұрақты». Game Revolution оны «тарихи кітаптай толыққанды және сондай-ақ қызықты» десе, GameZone «бұл сіз өкінетін сатып алу емес» деп атап өтті. Age of Empires III 2005 жылы кешіккеніне қарамастан, ең көп сатылған компьютерлік ойындардың сегізіншісі болды және 2007 жылдың мамыр айына дейін 2 миллионнан астам данасы сатылды. Ол ойын-сауық және демалыс бағдарламалық жасақтамаларын жариялаушылар қауымдастығынан (ELSPA) «Алтын» сатылым сыйлығын алды, бұл Ұлыбританияда кем дегенде 200 000 дана сатылғанын көрсетеді.
Графика
Ойынның графикасы сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. IGN алдын ала шолуында «Экранды көріп, біз аузымыз ашылып қалдық, мұндай егжей-тегжейлілікке таң қалдық» деді, ал шолуларында 1UP.com оны «алдағы уақытта компьютеріңізге орнататын ең әдемі ойындардың бірі» деп сипаттады. GameSpy да келісіп, «Age III графикасы стратегия жанрында теңдесі жоқ» деді. GameSpot та графикаға ризашылық білдірді, бірақ бір кемшілігін де атап өтті: «Егер бірліктердің қиын мінез-құлқы болмаса, Age of Empires III шынымен таңғажайып болар еді».
Дыбыс эффекттері
GameZone ойынның дыбыстық эффектілерін жоғары бағалап, «зейінге толы оқтардың жарылысын, мылтықтардың үздіксіз атылуын және ғимараттың қирауын сезінесіз. Бәрі өте шынайы әрі ойынды одан да жандандырады» деді. Game Revolution «Айналасындағы дыбыстар, музыка және дауыс колониялық тақырыпқа өте сай келеді» деп мәлімдеді. IGN кампанияның сюжеті ойыншыға «мақсаттылық сезімін сыйлайды» деп атап өтті, сондай-ақ «24 миссиялық кампания өте жақсы жоспарланған» деген пікірді білдірді. Eurogamer кампанияның жаңалыққа ие болмағанын айтты, «жақсы жазылған және қиялдағыдай болса да, ол RTS кампаниялары жылдар бойы ұсынып келген ұқсас қиындықтарды ұсынады». Алайда, EuroGamer: «Сыйлықтарды тоқтатыңыз! Мені әрбір бірнеше минут сайын үй қаласының экранына ауысып, тегін бөлімді немесе ресурсты таңдауға мәжбүрлеудің қажеті жоқ. Мен - үнемі тәттілермен пара беруге тырысатын шала жас бала емеспін». Ойын 2005 жылы GameSpy ұйымынан екі марапат алды: «Жылдың стратегиялық ойыны (нақты уақыт режимінде)» және «Үздік графика». GameSpy ойынды жалпы жоғары бағалап, оған 5 жұлдыз берді, графика мен көп ойыншылы режимді ерекше атап өтті. GameSpy ойынды 2005 жылдың бесінші үздік ойыны деп таныды. GameZone-нан алған «Тамаша» сияқты басқа да марапаттар, ойынның жағымды сын-пікірлерін көрсетеді. Ойын «Үздік музыка» номинациясында «Құрметті айдар» иегері атанды. 9-шы жылдық Интерактивті жетістіктер марапаттарында Интерактивті өнер және ғылым академиясы Age of Empires III ойынына «Жылдың компьютерлік ойыны» сыйлығын табыс етті; сонымен қатар «Жылдың стратегиялық ойыны» және «Онлайн ойынның үздік жетістіктері» номинацияларына ие болды. Yahoo! баяндамасы басқаша пікір білдірді, бірақ көптеген жағымды ерекшеліктері болды. GameSpy сияқты, Yahoo! да графика мен физикаға жұмсалған еңбекті жоғары бағалады, бірақ олардың негізінен көзге көрінетін әсемдік екенін айтты. Yahoo! және Eurogamer екеуі де ойынның дәстүрлі экономикалық стратегиясынан көңілі қалды және пайдалы формациялар мен тактиканың болмауы ойынның басқа заманауи стратегиялық ойындармен бәсекелесе алмайтынын көрсетті. Eurogamer осы соңғы ойларын бөлісіп, жаңа үй қаласынан келетін жәрдемдерді және картаға шашыраңқы орналасқан қазыналарды ойынның стратегиялық және тактикалық таңдауларының жетіспеушілігін толтыруға тырысатын ақымақ және балалық тәсілдер деп сипаттады. Алайда, Eurogamer Ensemble Studios басқа стратегиялық ойындардан «әлдеқандай жаңалықты» енгізуге батылдық танытқанын мойындады.