Кіріспе
Артур Конрад Экерт (1961 жылы туған) – Оксфорд университетінің математикалық институтында кванттық физика профессоры, Мертон колледжінің кванттық физика және криптография саласындағы профессоры, Сингапур ұлттық университетінің Ли Конг Чиан жүз жылдық профессоры және Кванттық технологиялар орталығының (CQT) негізін қалаушы директоры. Оның ғылыми қызығушылықтары кванттық механикалық жүйелердегі ақпаратты өңдеудің көптеген салаларын қамтиды, ерекше назар кванттық байланыс және кванттық есептеулерге бөлінеді. Ол кванттық криптографияның пионерлерінің бірі ретінде белгілі.
Artur Konrad Ekert (born 19 September 1961) is a British Polish professor of quantum physics at the Mathematical Institute, University of Oxford, professorial fellow in quantum physics and cryptography at Merton College, Oxford, Lee Kong Chian Centennial Professor at the National University of Singapore and the founding director of the Centre for Quantum Technologies (CQT). His research interests extend over most aspects of information processing in quantum mechanical systems, with a focus on quantum communication and quantum computation. He is best known as one of the pioneers of quantum cryptography.
Ерте өмір
Экерт Вроцлав қаласында дүниеге келген, физиканы Краковтағы Ягеллон университеті мен Оксфорд университетінде оқыған. 1987-1991 жылдары Оксфордтың Вольфсон колледжінде аспирантурада оқыды. Ол докторлық диссертациясын қорғады және Кембридждегі Король колледжінің профессоры болды. 2006 жылдан бастап Оксфорд университетінің математикалық институтында кванттық физика профессоры қызметін атқарады. Сондай-ақ 2006 жылы Сингапур ұлттық университетінің Ли Конг Чиан ғасырлық профессоры болып тағайындалды. 2020 жылы Окинава ғылым және технология институтына адъюнкт-профессор болып қосылды. Ол бірнеше компаниямен және мемлекеттік органдармен жұмыс істеді, кеңес берді, түрлі кәсіби кеңесші кеңестеріне қатысты және The Noel Croucher Foundation төрағасының орынбасары болып табылады.
Зерттеу
Экерт зерттеулері кванттық механикалық жүйелердегі ақпарат өңдеудің көптеген аспектілерін қамтиды, ерекше назар кванттық криптография мен кванттық есептеулерге беріледі. Кванттық жергілікті емес құбылысы және Белл теңсіздіктері идеясын пайдалана отырып, ол түйісуге негізделген кванттық кілт тарату әдісін енгізді. Оның 1991 жылғы мақаласы физика және криптография саласындағы жаңа, қарқынды дамыған зерттеулерге бастап, үлкен әсер етті. Бұл саладағы ең көп сілтемеленген мақалалардың бірі болып табылады және Physical Review Letters журналының редакторлары оны «белгілі бір кезеңге жеткен мақалалар» қатарына енгізді, яғни физикаға маңызды үлес қосқан, маңызды жаңалықтарды хабарлаған немесе жаңа зерттеу бағыттарын ашқан еңбектер. Оның кейін Джон Раррити және Пол Тапстермен, Малверндегі Қорғаныс зерттеу агенттігінен (DRA) бірлескен жұмысы, принциптік тұрғыдан эксперименттік кванттық кілт таратуды дәлелдеуге, параметрлік төмендету конверсиясын, фазалық кодтау және кванттық интерферометрияны криптографияның құралдарына енгізуге әкелді. Ол және оның әріптестері тұтастық тазартуға негізделген қауіпсіздіктің теориялық негізін бірінші болып жасады. Экерт және оның әріптестері кванттық есептеудің теориялық аспектілеріне де, оның тәжірибелік жүзеге асыру ұсыныстарына да көптеген үлес қосты. Олардың арасында екі кванттық битте жұмыс істейтін кез келген кванттық логикалық қақпаның әмбебап екенін дәлелдеу, кванттық есептеудің алғашқы реалистік жүзеге асырылуларының бірін ұсыну (мысалы, кванттық нүктелердің оптикалық түрде басқарылатын массивінде индукциялық диполь-диполь байланысын пайдалану), геометриялық кванттық логикалық қақпаларды тұрақтандыру және кейін декогеренциядан сақталған кеңістіктер ретінде танылған «шусыз кодтау» ұсынысын енгізу кіреді. Оның басқа да маңызды еңбектері кванттық күйді алмастыру, оптималды кванттық күйді бағалау және кванттық күйді беру саласындағы зерттеулерді қамтиды. Осы серіктестердің бірімен бірге ол математикалық дәлелдемелер ұғымы мен физика заңдары арасындағы байланыс туралы жазды. Сонымен қатар, ол ғылым тарихы бойынша көпшілікке түсінікті жазбалар жасауға үлес қосты.
he introduced entanglement based quantum key distribution. His 1991 paper generated a spate of new research that established a vigorously active new area of physics and cryptography. It is one of the most cited papers in the field and was chosen by the editors of the Physical Review Letters as one of their "milestone letters", i. e. papers that made important contributions to physics, announced significant discoveries, or started new areas of research. His subsequent work with John Rarity and Paul Tapster, from the Defence Research Agency (DRA) in Malvern, resulted in the proof of principle experimental quantum key distribution, introducing parametric down conversion, phase encoding and quantum interferometry into the repertoire of cryptography. He and collaborators were the first to develop the concept of a security proof based on entanglement purification. Ekert and colleagues have made a number of contributions to both theoretical aspects of quantum computation and proposals for its experimental realisations. These include proving that almost any quantum logic gate operating on two quantum bits is universal, proposing one of the first realistic implementations of quantum computation, e. g. using the induced dipole dipole coupling in an optically driven array of quantum dots, introducing more stable geometric quantum logic gates, and proposing "noiseless encoding", which became later known as decoherence free subspaces. His other notable contributions include work on quantum state swapping, optimal quantum state estimation and quantum state transfer. With some of the same collaborators, he has written on connections between the notion of mathematical proofs and the laws of physics. He has also contributed semi popular writing on the history of science.
Құрметтер мен марапаттар
Кванттық криптографияны ашқаны үшін оған 1995 жылы Физика институтының Максвелл медалі мен сыйлығы, 2007 жылы Корольдік қоғамның Хьюз медалі, 2019 жылы Мициус кванттық сыйлығы және 2024 жылы Корольдік қоғамның Милнер сыйлығы табысталды. Ол сондай-ақ 2004 жылғы Еуропалық Одақтың Декарт сыйлығының бірлескен иегері. 2016 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Ол Сингапур Ұлттық ғылым академиясының мүшесі және 2017 жылы Сингапур мемлекеттік басқару медалімен (күміс) – Пингат Пентадбиран Аваммен марапатталды. Ол Польша өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып табылады.