Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сафия Шарлотта Ганноверлік (30 қазан 1668 – 1 ақпан 1705) – Пруссияның королі Фредерик I-нің әйелі ретінде алғашқы патшайым болды. Ол Ганновердің курфюрсті Эрнест Август пен оның әйелі Пфальцтың Софиясының жалғыз қызы еді. Оның үлкен ағасы Жорж Луи 1714 жылы Ұлыбритания тағына патша Жорж I ретінде шықты.
Sophia Charlotte of Hanover (30 October 1668 – 1 February 1705) was the first Queen consort in Prussia as wife of King Frederick I. She was the only daughter of Elector Ernest Augustus of Hanover and his wife Sophia of the Palatinate. Her eldest brother, George Louis, succeeded to the British throne in 1714 as King George I.
Ерте өмір
София Шарлотта Оснабрюк князьдік епископтығының Ибург қамалында дүниеге келді, онда оның әкесі протестант князь-епископ атағын иеленді. 1672 жылы оның отбасы Оснабрюктегі жаңа епископтық резиденцияға көшті, ал 1679 жылы Эрнест Август ағасы, Брансуик-Люнебург герцогы Иоанн Фредериктің орнына Каленберг княздығына ие болды. Бала кезінде София Шарлотта анасымен бірге Франция Корольдігіне Франция тағының мұрагері, Ұлы Дофин Луиге үйлену ниетімен сапар шекті. Бірақ ол кейін Бавария герцогинясы Мария Анна Викторияға үйленді, алайда София Шарлотта 1683 жылы оның әйелі қайтыс болғаннан кейін Людовик XIV патшаға да қалыңдық болып ұсынылды. Алайда бұл жоспар да жүзеге аспады. Сондықтан оның үйленуі Фридрих Вильгельмнің ұлы, Бранденбург курфюрстісі Фридрих Гогенцоллернмен болды, ол Бранденбург маркграфтығы мен Пруссия герцогтығының мұрагері еді.
Sophia Charlotte was born in Iburg Castle in the Prince Bishopric of Osnabrück, where her father held the title of a Protestant prince bishop. In 1672 her family moved to the new episcopal residence in Osnabrück and finally in 1679 to Hanover, when Ernest Augustus succeeded his brother Duke John Frederick of Brunswick Lüneburg in the Principality of Calenberg. During her childhood, Sophia Charlotte visited the Kingdom of France with her mother in hopes of marrying Louis, Grand Dauphin, heir to the French throne. He later married Duchess Maria Anna Victoria of Bavaria instead, but Sophia Charlotte was also proposed as a possible bride for Louis's father, King Louis XIV, after his wife died in 1683. Nothing came of this plan either. A marriage was therefore arranged to Frederick of Hohenzollern, son of Frederick William, Elector of Brandenburg, and heir of both the Margraviate of Brandenburg and the Duchy of Prussia.
Электрші және патшайым
1684 жылы 8 қазанда Фредерикке үйленгеннен кейін 1688 жылы Бранденбург электросы болды, ал 1701 жылы Бранденбург-Пруссия патшалыққа көтерілген соң Пруссияның тұңғыш королевасы атанды. Оның жетілген жалғыз баласы Пруссияның королі Фридрих Вильгельм I болды. Күйеуі оған қатты ғашық болғандықтан, Людовик XIV-ке еліктеп, сарайында Катарина Рикерт атты ресми сүйіктісі болғанымен, оның қызметін пайдаланбады; алайда, София Шарлоттаға деген махаббаты өзара болмады. Бастапқыда София Шарлотта саяси істерге араласып, 1697 жылы Пруссия премьер-министрі Эберхард фон Данкельманның құлауына себепкер болды, бірақ көп ұзамай жеке өмірге шықты. 1695 жылы күйеуінен Берлиннің батысындағы Лиецов поместьесін, одан алыс жатқан Капутқа айырбастады. Ол күйеуінен тәуелсіз өмір сүру және жеке сарайын құру үшін архитекторлар Иоганн Арнольд Неринг пен Мартин Грунбергтің жобасымен барокко стиліндегі жазғы резиденция салдырды. Фредерикке тек шақыру арқылы ғана келуге рұқсат болды, мысалы, 1699 жылдың 11 шілдесінде оның туған күніне өткізген кеште. 1700 жылдан бастап ол жаз айларында тұрақты түрде сол жерде тұрды. Бұл поместье кейіннен оның өлімінен соң Шарлоттенбург сарайы деп аталды. София Шарлотта ең алдымен анасының жақын досы және тәрбиешісі Готфрид Вильгельм Лейбницбен достығы мен хат алмасуымен есте қалады, ол оның жақтасы болды. Неміс тілінен өзге, француз, итальян және ағылшын тілдерін де жетік білді. Анасының үлгісімен, Исаак де Бозобр, Даниэль Эрнст Яблонски және Джон Толанд сияқты философтар мен дінтанушылармен өзін қоршады және Пруссия ғылым академиясын құруға түрткі болды. Ол музыкаға қызығушылық танытып, ән айтты, клавесинде ойнады, итальяндық опера театрын салдырды және Аттилио Ариости мен Джованни Бонончини сияқты музыканттарды жұмысқа алды. Композитор Арханжело Корелли өз Op. 5 соло скрипкаға арналған сонаталарын (Рим, 1700) оған арнады. Кейбір мәліметтерге сәйкес, ол күйеуінің әсем рәсімдерін соншалықты жек көріпті, олардың тағына отыруы кезінде өзіне "қызықты көңіл көтеру" үшін тамақтан тырнақша алыпты. София Шарлотта соншалықты беделді тұлға болғандықтан, 1697 жылы патша Петр I оны және оның анасын Ұлы Елшілігі барысында алғаш кездескенде, қатты ұялып, қорқып, сөйлей алмаған. Екі әйел де оны сабаздандырды, ол да өзінің табиғи юморымен және брокаттан және теріден толған жәшіктермен жауап берді. София Шарлотта 1705 жылдың 1 ақпанында (ескі стиль бойынша 21 қаңтарда) Гановерде анасына барып қайтқанда өкпе қабынуынан 36 жасында қайтыс болды.
By marrying Frederick on 8 October 1684, she became Electress of Brandenburg in 1688, and after the elevation of Brandenburg Prussia to a kingdom in 1701, she became the first Queen in Prussia. Her only child to reach maturity became King Frederick William I of Prussia. Her husband was so much in love with her that while he had an official mistress, Catharina Rickert, at his palacein imitation of Louis XIVhe never made use of her services; however, his love for Sophia Charlotte was not reciprocated. Initially, Sophia Charlotte interfered in political affairs, pushing the downfall of the Prussian prime minister Eberhard von Danckelman in 1697, but soon retired to private life. In 1695, she had received the estates of Lietzow manor west of Berlin from her husband in exchange for further away Caputh. Here she had a Baroque summer residence erected by the architects Johann Arnold Nering and Martin Grünberg, in order to live independently from her husband and have her own court. Frederick was only allowed there by invitation, as on 11 July 1699, when she hosted a birthday party for him. From 1700, she regularly lived there in the summer months. Then called Lietzenburg, it was renamed Charlottenburg Palace after her death. Sophia Charlotte is mainly remembered for her friendship and correspondence with her mother's good friend and tutor Gottfried Wilhelm Leibniz, whose avowed disciple she became. In addition to German, she spoke French, Italian and English fluently. Following the example set by her mother, she surrounded herself with philosophers and theologians like Isaac de Beausobre, Daniel Ernst Jablonski and John Toland and inspired the foundation of the Prussian Academy of Sciences. She was interested in music, sang and played the harpsichord, had an Italian opera theater constructed, and employed the musicians Attilio Ariosti and Giovanni Bononcini. The composer Arcangelo Corelli dedicated his Op. 5 sonatas for solo violin (Rome, 1700) to her. By some reports she disliked her husband's elaborate ceremonies so much that during their coronation she took pinches of snuff to provide herself with "some pleasant distraction". Sophia Charlotte was such a formidable personage that when Tsar Peter the Great first met her and her mother on his Grand Embassy in 1697, he was so overwhelmed and intimidated that he could not speak. Both women put him at ease, and he reciprocated with his natural humour and trunks full of brocade and furs. While on a visit to her mother in Hanover, Sophia Charlotte died of pneumonia on 1 February 1705 [O. S. 21 January 1705], when she was 36 years of age.
Мұра
Шарлоттенбург, бүгінде Берлиннің бір ауданы, Бад-Ибургтағы Шарлоттензе көлі, сондай-ақ Берлиндегі Софи Шарлотта гимназиясы оның құрметіне аталған.
Charlottenburg, today a district of Berlin, the Charlottensee lake in Bad Iburg, as well as the Sophie Charlotte Gymnasium in Berlin are named after her.
Тақырыбы
Бранденбургтың Фредерик Августы (6 қазан 1685 – 31 қаңтар 1686) бала кезінде қайтыс болды. Пруссияның Фридрих Вильгельм I (14 тамыз 1688 – 31 мамыр 1740) Ганноверлік София Доротеяға үйленді және балалары болды.
Frederick August of Brandenburg (6 October 1685 – 31 January 1686) died in infancy. Frederick William I of Prussia (14 August 1688 – 31 May 1740) married Sophia Dorothea of Hanover and had issue.