Айдахо штатының Гудинг округінің тарихы мен географиясы

Кіріспе

Айдахо штатының графтығы, АҚШ

Гудинг графтығы – АҚШ-тың Айдахо штатында орналасқан графтық. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 15 598 адамды құрайды. Графтықтың орталығы – Гудинг қаласы. Графтық 1913 жылдың 28 қаңтарында Айдахо штатының заң шығарушы органының шешімімен Линкольн графтығының бөлігінен құрылған. Ол Айдахо штатының 7-ші губернаторы және АҚШ сенаторы болған Франк Р. Гудингтің құрметіне аталған.

Тарих

Шамамен 15 мың жыл бұрын Хагерман аңғары Бонневиль су тасқынының нәтижесінде пайда болды, ол аңғардың бетінде бүгін де көрінетін мыңдаған тегіс тастарды қалдырды. Бонневиль су тасқынынан кейін жергілікті халықтар кем дегенде 12 мың жыл бұрын осы аймақты қоныстандыра бастады. 1840 жылға қарай жергілікті халықтар Орегон жолымен келген көшпенділермен байланысқа түсті. Орегон жолы Гуддинг округі арқылы өтті, көптеген көшпенділер Жылан өзеніндегі Салмон шатқалында тоқтап, жергілікті тұрғындармен балықты айырбастады. Гуддинг округі қазіргі уақытта маңызды шаруашылық операцияларын қамтиды, бірақ 1862 жылы алтынның табылуы осы аймаққа жергілікті емес қоныс салушыларды әкелді. Осы аймақтағы кен өндіру Бойз аңғарына ағылған адамдармен салыстырғанда өте шағын болды. Айдахо территориясының 1863 жылғы халық санағында Жылан өзеніндегі кен өндірумен айналысқан 600 кенші тіркелді, бұл мүмкін Хагерман аңғарынан Айдахо шарқына дейінгі өзеннің бойын қамтыды. Жеті жылдан кейін ондаған адамдар қалды. 1870 жылы Салмон шатқалында лагерь құрылды. 1870 жылғы АҚШ халық санағында «Жол және Жылан өзені» үшін 28 тұрғын тіркелді. Жылан өзеніндегі кен өндіру кезінде кеншілердің қоныстары Вашингтон территориясындағы Айдахо округінің қарамағында болды. Олар 1863 жылы Бойз округіне, ал 1864 жылы құрылған Алтурас округіне ауыстырылды. Темір жол 1880-ші жылдардың басында аймақтан өтті, 1883 жылы Топонис темір жол станциясы салынды. 1887 жылы онда пошта бөлімі ашылды. Топонис және Хагерман аңғарының қоныстары 1889 жылы Логан округі құрылғанда оның құрамына кірді. Логан округі 1890 жылғы халық санағы бойынша 340 тұрғыны бар Блис, Малад және Топонис округтерін құрды. Бұл учаскелер 1891 жылы Линкольн округін ұйымдастыруға жасалған алғашқы әрекеттің нәтижесінде Линкольн округіне берілді. Бұл акт конституцияға қайшы деп танылды. 1895 жылы учаскелер бірнеше күнге Блейн округіне, содан кейін Линкольн округіне ауыстырылды. ХХ ғасырдың басы Венделл және Топонис қалаларында қоныстанудың айтарлықтай өсуіне әкелді. Венделл 1902 жылы құрылды. 1907 жылы Топонис темір жол станциясының жанында Франк Р. Гудингке тиесілі жерлерге қала құрылып, 1908 жылы Гудинг деп аталды. 1900 және 1910 жылдардағы АҚШ халық санағы деректерін салыстырғанда қоныстанудың өркендеуі анық көрінеді. 1900 жылдан 1910 жылға дейін Гудинг округінің халқы 1900 жылы Топонис үшін тіркелген халықтан 931%-ға өсті. Клир-Крик, Хагерман және Венделл учаскелері Малад учаскесінен бөлініп, 1900 жылғы халық санынан 509%-ға өсті. Халық санының өсуі Блисс қаласында айтарлықтай төмен болды, ол Блисс және Боулдер Хилл учаскелеріндегі 1900 жылғы халық санынан тек 42%-ға ғана өсті. Clover Creek учаскесінде халық саны азайды, бұл өсудің жалғыз ерекшелігі болды. Жалпы алғанда, бұл учаскелердің халқы сол кезеңде 852 тұрғыннан 4677 адамға дейін өсті, бұл 448%-ға артты. Сол кездегі Линкольн округінің басқа елді мекендерімен салыстырғанда, Гудингтің өсуі Джером және Руперт қалаларындағы жаңа қоныстарда да көрінді. 1910 жылғы халық санағы бойынша Джером және Гудинг учаскелері халық саны бойынша округ орталығы болған Шошоне округін озып кетті, ал Руперт учаскесі Шошонеден 200-ден аз тұрғынмен қалып қойды. Шошоне 1889 жылы Логан округінің орталығы ретінде құрылғаннан кейін округ орталығы мәртебесін жоғалтумен таныс болды, ол 1890 жылы сайлауда Беллвьюге өткен. Линкольн округінің өсуіне байланысты саяси мәселелер 1913 жылы Гудинг және Минидока округтерін құруға әкелді. Гудинг округі 1919 жылы Джером округі құрылғаннан кейін қазіргі түрін алды.

Almost 15,000 years ago, the Hagerman Valley was formed by the Bonneville Flood which deposited thousands of smooth boulders which can be seen on the surface of the valley floor today. After the Bonneville flood, Natives settled the area starting at least 12,000 years ago. Natives came into contact with emigrants on the Oregon Trail by 1840. The Oregon Trail traversed Gooding County with many emigrants stopping at Salmon Falls on the Snake River to barter fish with the native population. While Gooding County presently contains significant farming operations, it was the discovery of gold in 1862 that brought non native settlement to the area. Mining settlement in the area was quite small in comparison to the rush to the Boise Valley occurring at the same time. The 1863 Census of Idaho Territory indicates there were 600 miners working Snake River mining operations, possibly covering the span of the river from the Hagerman Valley to Idaho Falls. Seven years later few people remained. A camp was sustained at Salmon Falls during 1870. The U. S. Census of 1870 enumerated 28 residents for "Overland Road and Snake River"

At the time of Snake River mining operations, the mining settlements were under the jurisdiction of Idaho County, Washington Territory. They were transferred to Boise County in 1863, becoming part of Alturas County at its creation in 1864. The railroad came through the area in the early 1880s with the Toponis railroad station being established by 1883. A post office was established there by 1887. The Toponis and Hagerman Valley settlements became part of Logan County at its creation in 1889. Logan county established the Bliss, Malad, and Toponis precincts containing 340 residents at the 1890 census. These precincts were transferred to Lincoln County at the first attempt to organize it in 1891. That act was found unconstitutional. In 1895 the precincts were transferred to Blaine County for a few days before ending up in Lincoln County. The arrival of the 20th Century brought a significant increase in settlement at Wendell and Toponis. Wendell incorporated in 1902. A town was platted on land owned by Frank R. Gooding at the Toponis rail station in 1907 and incorporated under the name of Gooding in 1908. The boom in settlement is clearly reflected when comparing 1900 and 1910 U. S. Census data. From 1900 to 1910, the Gooding precinct posted a 931% increase over the population listed for Toponis in 1900. The Clear Creek, Hagerman, and Wendell precincts were derived from the Malad precinct and posted a 509% increase over its 1900 population. Population growth was substantially lower at Bliss which only increased 42% over the 1900 population for the Bliss and Boulder Hill precincts. The only exception to the boom was for the sparsely populated Clover Creek precinct which saw a population decline. Overall, the precincts grew from 852 residents to 4,677 over that time frame—an increase of 448%. Compared to other Lincoln County settlements of the time, Gooding's growth was mirrored in new settlement at Jerome and Rupert. The Jerome and Gooding precincts overtook the county seat of Shoshone as the most populous precincts at the 1910 census with the Rupert precinct trailing Shoshone by less than 200 residents. Shoshone was familiar with losing its position as county seat after having been established as the county seat of Logan County in 1889, only to lose that status to Bellevue at an election in 1890. The political considerations of Lincoln County's growth led to the creation of Gooding and Minidoka counties in 1913. Gooding County took on its present shape in 1919 after the formation of Jerome County.

География

АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 734 шаршы миль (1901 км²), оның 729 шаршы милі (1888 км²) құрлық, ал 4,7 шаршы милі (12 км²) (0,6%) су құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 14 155 адам, 5046 үй шаруашылығы және 3718 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5,505 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Округтың этникалық құрамы: 87,59% ақ нәсілді, 0,23% қара немесе афроамерикалық, 0,84% американдық үндістер, 0,23% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 8,24% басқа нәсілдер және 2,80% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 17,05% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 15,9% ағылшын, 13,7% неміс, 10,9% американдық және 6,6% ирландтық тегінен шыққандар. 5046 үй шаруашылығының 36,10%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 61,90%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,60%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,30%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 22,00%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,50%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,76 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,22 адамды құрайды. Округте халық жас бойынша таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер – 29,60%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 8,70%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 25,10%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 21,20%, ал 65 жастан асқандар – 15,40%. Медианалық жас – 35 жас. Әр 100 әйелге 104,20 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 102,00 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 31 888 доллар, ал отбасының медианалық табысы 36 290 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 25 321 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 17 903 долларға тең. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 14 612 долларды құрады. Отбасылардың 11,20%-ы және халықтың 13,80%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,90%-ы және 65 жастан асқандардың 11,30%-ы.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 15 464 адам, 5 531 шаруашылық және 3 927 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 6 093 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 80,7% ақ тұлғалар, 0,8% американдық үндістер, 0,5% азиялықтар, 0,2% қара немесе афроамерикалықтар, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 15,3% басқа ұлттар, және 2,4% екі немесе одан көп ұлттың өкілдері. Испан немесе латын американдықтар халықтың 28,1% құрады. 5 531 шаруашылықтың 37,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 56,4%-ы некеде тұрған жұбайлар, 8,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 29,0%-ы отбасы емес, ал 24,2%-ы жеке тұратын адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,79 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,32 адамды құрады. Орташа жас 34,3 жас.