Кіріспе

Симетриялық шифрлау
Төрт шаршы шифры – қолмен жүзеге асырылатын симетриялық шифрлеу техникасы. Оны француз криптографы Феликс Деластель ойлап тапқан. Бұл техника әріптердің жұптарын (диграфтарды) шифрлейді, осылайша полиграфиялық алмастыру шифрлары деп аталатын шифрлар санатына жатады. Бұл, бір символмен жұмыс істейтін монографиялық алмастыру шифрларымен салыстырғанда шифрлеудің күшін едәуір арттырады. Диграфтарды пайдалану төрт шаршы шифрын жиілік талдауына қарсы шабуылдарға көбірек төзімді етеді, себебі талдау монографиялық алмастыру үшін 26 ғана емес, 676 мүмкін диграф бойынша жүргізілуі тиіс. Диграфтардың жиілік талдауы мүмкін, бірақ ол әлдеқайда қиын, және пайдалы болу үшін көбінесе әлдеқайда үлкен шифрланған мәтін қажет.

Төрт шаршы криптоанализ

Қазіргі заманға дейінгі шифрлардың көпшілігі сияқты, төрт шаршы шифры жеткілікті мәтін болса, оны оңай бұзуға болады. Кілтті алу, егер жай мәтін де, шифрланған мәтін де белгілі болса, салыстырмалы түрде оңай. Тек шифрлық мәтін белгілі болған жағдайда, шифрды криптоанализдеу кілт кеңістігінде диграммалардың (әріптер жұбы) кездесу жиілігі мен бастапқы хабарламаның күтілетін тіліндегі диграммалардың жиілігі арасындағы сәйкестіктерді іздеуді қамтиды. Төрт шаршыны криптоанализдеу әдетте қайталама монограммалардың үлгілерін табуға негізделген. Бұл тек екі жай мәтін матрицасы белгілі болғанда ғана мүмкін. Төрт шаршы шифрлеу әдетте осы матрицаларда стандартты әліпбилерді пайдаланады, бірақ бұл міндетті емес. Егер осылай болса, кейбір сөздер әрқашан бір әріпті шифрлық мәтін ретінде қайталанады. Мысалы, MI LI TA RY сөзі қолданылған кілт сөздерге қарамастан, бірінші және үшінші орында әрқашан бірдей шифрлық мәтін әрпін береді. Мұндай үлгілерді тізімдеуге болады және шифрлық мәтіндегі бір әріпті қайталаулармен салыстыруға болады. Содан кейін шифрланған мәтін матрицаларын анықтау үшін үміткер жай мәтін енгізілуі мүмкін. Playfair шифрынан айырмашылығы, төрт шаршы шифры кері жай мәтіндік диграммалар үшін кері шифрланған мәтіндік диграммаларды көрсетпейді (мысалы, AB BA диграммалары Playfair-де XY YX үлгісіне шифрланады, бірақ төрт шаршыда емес). Бұл, әрине, екі кілт сөз әртүрлі болған жағдайда ғана дұрыс. Four Square пен Playfair арасындағы тағы бір айырмашылық, төрт шаршыны күшті шифрлау құралына айналдырады, ол төрт шаршы шифр мәтінінде екі әріпті диграммалардың пайда болуына байланысты. Барлық өлшемдер бойынша, төрт шаршы Playfair-ден ақпаратты шифрлеу үшін күшті жүйе болып табылады. Алайда, екі кілтті пайдалану салдарынан ол қиынрақ, және шифрлеу/дешифрлеу кестесін дайындау көп уақытты қажет етеді. Playfair-ге қарағанда төрт шаршының шифрлеу күшін арттыруы маргиналды екенін және екі схема да жеткілікті шифрлық мәтін болса оңай жеңіле алатынын ескере отырып, Playfair көбірек таралды. Төрт шаршы шифрының кілтін қайта құру туралы жақсы оқулықты АҚШ Армиясы жариялаған 34 40 2 Далалық нұсқаулығының 7-тарауында, "Полиграфиялық алмастыру жүйелеріне шешімдер" деген бөлімде табуға болады.