Кіріспе

Американдық футболшы (1928–2002)

Ричард Лейн (16 сәуір 1928 – 29 қаңтар 2002), көбінесе Дик "Түнгі пойыз" Лейн деп аталатын, Ұлттық футбол лигасы (NFL) сапында 14 жыл ойнаған американдық футболшы. Ол "Лос-Анджелес Рамс" (1952–1953), "Чикаго Кардиналс" (1954–1959) және "Детройт Лайонс" (1960–1965) командаларында өнер көрсетті. 1952 жылы жаңадан шыққан Лейн 14 рет допты ұстап алды, бұл көрсеткіш 70 жылдан астам уақыттан бері NFL рекорды болып қала береді. Ол жеті рет "Про Боулға" қатысты және 1956 мен 1963 жылдар аралығында жеті рет бірінші құраманың үздік ойыншысы деп таңдалды. Оның мансабындағы 68 ұстап алған добы NFL тарихында екінші орында тұрды және қазіргі таңдағы NFL тарихында төртінші орында саналады. Ол сондай-ақ NFL тарихындағы ең қатыгез тәсілмен допты тартып алушылардың бірі ретінде танылды және 1974 жылы Профутбол Даңқ залына енгізілді. 1969 жылы Ұлттық футбол лигасының 50 жылдығына арналған барлық уақыттардың үздік командасына, 1994 жылы 75 жылдығына арналған барлық уақыттардың үздік командасына және 2019 жылы Ұлттық футбол лигасының 100 жылдығына арналған барлық уақыттардың үздік командасына бір ауыздан енді. 1999 жылы "The Sporting News" журналының 100 ең үздік футболшысы тізімінде 20-шы орынды иеленді. Кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лейн 1966 жылдан 1972 жылға дейін "Детройт Лайонс" командасында әртүрлі әкімшілік лауазымдарда жұмыс істеді, содан кейін 1972 жылы "Оңтүстік университетінде" және 1973 жылы "Орталық мемлекеттік университетінде" көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. 1975 жылдан 1992 жылға дейін 17 жыл бойы "Детройт" қаласының Полициялық спорт лигасына жетекшілік етті.

Балалық шағы

Лейн 1928 жылдың сәуір айында Техас штатының Остин қаласында дүниеге келді. Ол үш айлық болғанда, оның туған анасы мен әкесі оны тастап кетті. Оны газеттермен жабылған күйінде қоқыс контейнерінен тапты. Кейінірек Лейн: "Менің әкемді Техас Слим деп атаған. Мен оны ешқашан көрмедім. Мені тастап кетуді ол айтты ма, жоқ па, білмеймін. Суфьер анамға менің кетуім керек екенін айтты. Олар мені қоқыс жәшігіне салып, кетіп қалды. Кейбіреулер менің жылап жатқанымды естіді. Олар оны мысық деп ойлады", – деп еске алды. Лейнді Элла Лейн асырап алды және өсірді, ол тағы төрт баласы бар еді. Ол анасына үйде кір жуу бизнесін жүргізуге де көмектесті.

Негр лигасының бейсболы

Орта мектепті бітіргеннен кейін Лейн Айова штатының Каунсил-Блаффс қаласында туған анасы Этта Мэй Кингпен бірге тұрды. Ол Лейннің жастық шағында оны зиярат еткен және екеуі татуласып алған. Оның анасы мен бір ер адам Каунсил-Блаффста мейрамхана ашты. Каунсил-Блаффста болған кезде бейсбол скауты Лейнге қол қойды, ол "Канзас-Сити Монархтардың" ферма командасы "Омаха Рокетс" сапында ойын ойнады. 1949 жылы екінші команданың, 1951 жылы бірінші команданың жүлдесін алды. Армиядан шыққаннан кейін Лейн Лос-Анджелестегі әуежай зауытында жұмыс істеді, металл парақтарын қоймадан алып, преске салды. Оны Габби Симс "Рамс" командасына ұсынды және бос агент ретінде келісімшартқа отырды. 1952 жылдың 3 тамызында "Рамс" командасының алғашқы жаттығуында Лейн "ойынға деген қатыгез көзқарасы мен Эльрой Хиршты қуып жетудегі жылдамдығы үшін" елдік мильдің ең үздік ойыншысы" деп мақталып, жоғары бағаланды. Ойыннан кейін "Рамс" командасының бас жаттықтырушысы Джо Стайдахар: "Лейн бұл жерге топ клубын құру үшін келді. Кеше ол өзіне жұмыс тапты", – деді. 1952 жылдың 7 желтоқсанында ол "Грин-Бэй Пэккерс" командасын 45:27 есебімен жеңген кезде үш допты ұстап алды, соның ішінде Тобин Роттеннен 80 ярдқа қайтарды. Келесі аптада ол "Питтсбург Стиллерс" командасын 28:14 есебімен жеңген кезде тағы үш допты ұстап алды, соның ішінде 42 ярдтан гол соқты. Алайда, ол "Стиллерс" командасына қарсы үшінші рет допты ұстап алғаннан кейін білезігін бұрап алды және "Детройт Лайонс" командасына қарсы плей-офф ойынында "Рамс" командасынан шығып қалды. Кейіннен NFL барлық уақыттағы ең үздік бір маусымдық көрсеткіштердің тізімін жасады және Лейннің 1952 жылғы маусымын осы тізімде төртінші орынға қойды.

1953 жылғы маусым

1953 жылғы шілдедегі жаттығуда Лейн екі гол салуға тырысқаннан кейін, "Рамс" командасының жаттықтырушысы Хэмп Пул: "Түнгі пойыздың мысықтың рефлекстері бар. Бір адам екі секунд ішінде осы жерден келіп, доптың алдына шыға алады дегенге сенбеймін", – деді. 1953 жылғы маусымда Лейн "Рамс" командасы үшін 11 ойынға қатысты, бірақ тек үш допты ұстап алды.

"Чикаго Кардиналс"

Лейн "Рамс" командасымен 4500 долларға келісімшарт жасасқан. "Рамс" командасында екі маусым ойнағаннан кейін оған жалақысын 2500 долларға көтеру ұсынылды. Ол содан кейін бұл ақша жеткіліксіз екенін және оны алмастыру керектігін айтты. Көп ұзамай, 1954 жылдың қаңтарында "Рамс" командасы Лейнді "Чикаго Кардиналс" командасына үш командалық келісім бойынша сатты, оған Дон Долл да қатысты. 1954 жылғы маусымда Лейн "Кардиналс" командасы үшін 12 тұрақты маусым ойындарында да ойнады және тағы да NFL-ді...

НФЛ-ден кейінгі мансап

Кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лэйн «Детройт Лайнс» клубында түрлі әкімшілік лауазымдарда жұмыс істеді. Ол «Арыстандар» клубының кеңсесінде жұмыс істеген алғашқы афроамерикалық болды. 1972 жылдың ақпан айында Лэйн «Лайнс» клубындағы жұмысын тастап, Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы тарихи афроамерикандық университет – Оңтүстік университетінде футбол жаттықтырушысының көмекшісі болып жұмыс істеді. 1973 жылдың маусымында ол Оңтүстік университетінен Огайо штатының Уилберфорс қаласындағы тарихи афроамерикандық университет – Орталық мемлекеттік университетіне қабылдау кеңесшісі және футбол жаттықтырушысының көмекшісі болып ауысты. 1974 жылдың қаңтарында ол Лос-Анджелесте тележұлдыз Ред Фокстың қауіпсіздік күзетшісі және жеке көмекшісі болып жұмыс істеу үшін Орталық мемлекеттік университетіндегі лауазымынан кетті. 1975 жылдың қазан айында Лэйн Детройт полициясының спорт лигасына жетекші болып тағайындалды. Ол 17 жыл бойы бағдарламаны басқарды және оның 16 орталыққа дейін кеңеюіне, 20 000 қатысушыны қамтуына жетекшілік етті. 1992 жылдың соңында ол лауазымынан қанағаттанды.

Жеке өмір және өлім

Лэйн үш рет үйленген. 1951 жылы сәуірде ол алғашқы әйелі Джеральдин Дэндриджге тұрмысқа шықты. Жұбайлар 1962 жылы тамызда ажырасып, 1963 жылы қаңтарда ресми түрде ажырасты. 1963 жылы 14 желтоқсанда Лэйн Детройт қаласындағы Буэна Виста көшесіндегі 4002-үйінде Вашингтонды өлі күйінде тапты, оның жанындағы түнгі үстелде рецепт бойынша алынған дәрі-дәрмектердің бөтелкесі тұрған. 1964 жылы Лэйн мектеп мұғалімі Мэри Коузерге үйленді. Олардың Ричард Ладимир Лэйн есімді ұлы болды, ол 1965 жылы дүниеге келді. Неке он жылдан кейін ажырасып бітті. 1994 жылы Лэйн Детройттен Техас штатындағы туған қаласы Остинге көшіп келді. Ол 2002 жылы қаңтарда 73 жасында домино ойнап, бөлмесінде джаз тыңдап отырғанда жүрек талмасынан қайтыс болды.