Джон Юнитас: Американ футбол тарихындағы легенда

Кіріспе

Джон Константин Юнитас (/j//uː/'/n//aɪ//t//ə//s/; 7 мамыр 1933 – 11 қыркүйек 2002) – Ұлттық футбол лигасының (NFL) 18 маусымында ойнаған, негізінен «Балтимор Колтс» командасы үшін өнер көрсеткен американдық футболшы. 1956 жылдан 1973 жылға дейінгі карьерасы барысында ол барлық уақыттағы ең ұлы NFL ойыншыларының бірі саналады. Юнитас университет кезеңінде «Луисвилл Кардиналс» командасы үшін футбол ойнады. Ол көптеген NFL рекордтарын жаңартты және 1959, 1964 және 1967 жылдары үш рет «Ең құнды ойыншы» атанып, сонымен қатар 10 рет «Про Боулға» және 5 рет «Бірінші команданың үздік ойыншысы» құрамына іліккен. Ол «Колтс» командасын төрт чемпионатқа жетеледі: 1958, 1959 және 1968 жылдары бірігуге дейінгі кезеңде үш рет, ал «Супер Боул V» кезеңінде бір рет. Оның алғашқы чемпионат жеңісі лиганың ең керемет ойындарының бірі деп есептеледі және NFL-ді танымал етуге үлкен үлес қосты. 1956 жылдан 1960 жылға дейін ол қатарынан 47 ойында тачдаун пасын беру бойынша рекордтық көрсеткішті орнатты, ол 52 жыл бойы сақталды. «Джонни Ю» және «Алтын қол» деген лақап есімдермен танылған Юнитас қазіргі заманғы үздік квотербектердің прототипі саналды. 1979 жылы ол Кәсіби футболдың Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Джон Константин Юнитас 1933 жылы Питтсбургте Фрэнсис Дж. Юнитас пен Хелен Суперфиски отбасында дүниеге келді, екеуі де литвалық тегінен шыққан; оның тегі литвалық Jonaitis фамилиясының дыбысталуын жазу арқылы алынған. Ол Вашингтон тауы ауданында католик дінінде тәрбиеленді. Юнитас бес жасқа толғанда, оның әкесі пневмониямен асқынған жүрек-бүйрек ауруынан қайтыс болды, нәтижесінде жас бала анасының күтімінде қалды, ол отбасын асырау үшін екі жұмыс істеді. Питтсбургтегі Сент-Жюстин орта мектебінде Юнитас жартылай қорғаушы және квотербек ретінде ойнады.

Колледж мансабы

Жас кезінде Юнитас Нотр-Дам Файтинг Ирландия футбол командасының құрамына кіруді армандаған, бірақ командаға іріктеуден өткенде, бапкер Фрэнк Лихи оның тым жіңішке екенін және алаңға шықса "қайтысымен" аяқталарын айтты. Оның орнына ол Луисвилл университетіне түсті. Луисвилл Кардиналдары сапында төрт жылдық мансабында Юнитас 245 пасты 3139 ярдқа және 27 тачдаунға жеткізді. Деректерге сәйкес, Юнитас алғашқы жаттығуында ауыр салмақта болған. Оның алғашқы ойыны 1951 жылғы маусымның бесінші турында Сент-Бонавентураға қарсы өтті, онда ол қатарынан 11 пас беріп, үш тачдаун жасады, нәтижесінде Кардиналдар 21-19 есебімен жеңіске жетті. Луисвилл ойынды даулы голдан кейін 22-21 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ жаңа бастапқы ойыншыны тапты. Юнитас 19 пас беріп, 240 ярдқа және 4 тачдаунға 12 пасты жеткізіп, Хьюстонды 35-28 есебімен жеңді. Команда маусымды жалпы есепте 5-5, ал Юнитас бастапқы құрамда ойнағанда 4-1 есебімен аяқтады. Ол 602 ярдқа 99 пастың 46-сын жеткізіп, 9 тачдаун (44) жасады. 1952 жылы университет спортқа басымдық беруді азайтты. Луисвиллдің жаңа президенті, доктор Филип Грант Дэвидсон, спортшыларға берілетін көмекті қысқартып, спортшылар үшін академиялық талаптарды күшейтті. Нәтижесінде 15 ойыншы жаңа талаптарға сай келмеді және стипендияларын жоғалтты. Юнитас жаңа пән – "шаршы биді" оқып, стипендиясын сақтап қалды. 1952 жылы бапкер Фрэнк Кэмп команданы екі жақты футболға көшірді. Юнитас қорғаныста қауіпсіздік немесе желілік қорғаушы және шабуылда ойыншы ретінде ойнады, сонымен қатар арнайы командаларда тепкілер мен соққыларды қайтарды. Кардиналдар алғашқы ойында Уэйн штатына қарсы, екінші ойында Флорида штатына қарсы жеңіске жетті. Юнитас 198 ярдқа және үш тачдаунға 21 пастың 16-сын орындады. Флорида штатына қарсы ойында Юнитас 15 ярдқа аяғының астынан пас бергені айтылады. Маусымның қалған бөлігі Кардиналдар үшін қиын болды, олар 3-5 есебімен аяқтады. Юнитас 198 пастың 106-сын 1540 ярдқа және 12 тачдаунға жеткізді. Команда 1953 жылы Мюррей штатына қарсы алғашқы ойында жеңіске жетті, ал қалған ойындарды 1-7 есебімен жеңіліске ұшыратты. Маусымның ең есте қаларлық ойындарының бірі Теннессиге қарсы 59-6 есебімен жеңіліске ұшырады. Юнитас 73 ярдқа 19 пастың 9-ын орындап, 52 ярдқа 9 рет жүгірді, 85 ярдқа 6 рет соққы берді, үш ярдқа бір рет соққы берді және команданың 86 пайызын құрады. Команданың жалғыз тачдауны төртінші тоқсанда Юнитас қашып бара жатқан жүгірушіге жалған пас беріп, 23 ярдқа допты ұшырғанда соғылды. Юнитас төртінші таймда допты жүгіруге тырысқанда жарақат алды. Ол алаңнан шығып бара жатқанда, тұрғындар оған аяқ астынан қол шапалақтады. Ол киім ауыстыратын бөлмеге келгенде, ол соншалықты шаршады, қолдарын көтере алмағаны үшін футболкасы мен иық қорғанысын кесіп тастауға тура келді. Луисвилл маусымды Шығыс Кентуккиге 20-13 есебімен жеңіліске ұшыратты. Юнитас 95 пастың 49-ын 470 ярдқа және үш тачдаунға жеткізді. Юнитас 1954 жылғы маусымда капитан болып сайланды, бірақ ерте жарақаттанғандықтан көп ойнамады. Оның алғашқы ойыны маусымның үшінші турында Флорида штатына қарсы өтті. 34 ойыншыдан тұратын команданың 21-і бірінші курс студенттері болды. 1954 жылғы Кардиналдар үйінде Морехед штатына қарсы соңғы жеңісімен 3-6 есебімен жеңіске жетті. Юнитас соңғы курста көптеген жарақаттарға тап болды, оның 527 ярдтан жасаған пастары Джим Хаузердің 560 ярдтан жасаған пастарынан кейін екінші орынды иеленді.

In his younger years, Unitas dreamed about being part of the Notre Dame Fighting Irish football team, but when he tried out for the team, coach Frank Leahy said that he was just too skinny and he would "get murdered" if he was put on the field. Instead, he attended the University of Louisville. In his four year career as a Louisville Cardinal, Unitas completed 245 passes for 3,139 yards and 27 touchdowns. Reportedly, the Unitas weighed on his first day of practice. His first start was in the fifth game of the 1951 season against St. Bonaventure, where he threw 11 consecutive passes and three touchdowns to give the Cardinals a 21–19 lead. Louisville ended up losing the game 22–21 on a disputed field goal, but found a new starting quarterback. Unitas completed 12 of 19 passes for 240 yards and four touchdowns in a 35–28 victory over Houston. The team finished the season 5–5 overall and 4–1 with Unitas starting. He completed 46 of 99 passes for 602 yards and nine touchdowns (44). By the 1952 season, the university had decided to de emphasize sports. The new president at Louisville, Dr. Philip Grant Davidson, reduced the amount of athletic aid and tightened academic standards for athletes. As a result, 15 returning players could not meet the new standards and lost their scholarships. Unitas maintained his by taking on a new elective: square dancing. In 1952, coach Frank Camp switched the team to two way football. Unitas not only played safety or linebacker on defense and quarterback on offense, but also returned kicks and punts on special teams. The Cardinals won their first game against Wayne State, and then Florida State in the second game. Unitas completed 16 of 21 passes for 198 yards and three touchdowns. It was said that Unitas put on such a show at the Florida State game that he threw a pass under his legs for 15 yards. The rest of the season was a struggle for the Cardinals, who finished 3–5. Unitas completed 106 of 198 passes for 1,540 yards and 12 touchdowns. The team won their first game in 1953, against Murray State, and lost the rest for a record of 1–7. One of the most memorable games of the season came in a 59–6 loss against Tennessee. Unitas completed 9 out of 19 passes for 73 yards, rushed 9 times for 52 yards, returned six kickoffs for 85 yards, punted once for three yards, and had 86 percent of the team's tackles. The only touchdown the team scored was in the fourth quarter when Unitas made a fake pitch to the running back and ran the ball 23 yards for a touchdown. Unitas was hurt later in the fourth quarter while trying to run the ball. On his way off the field, he received a standing ovation. When he got to the locker room he was so tired that his jersey and shoulder pads had to be cut off because he could not lift his arms. Louisville ended the season with a 20–13 loss to Eastern Kentucky. Unitas completed 49 of 95 passes for 470 yards and three touchdowns. Unitas was elected captain for the 1954 season, but due to an early injury did not see much playing time. His first start was the third game of the season, against Florida State. Of the 34 man team, 21 were freshmen. The 1954 Cardinals went 3–6, with their last win at home against Morehead State. Unitas was slowed by so many injuries his senior year his 527 passing yards ended second to Jim Houser's 560.

Питтсбург стайлерлері

Колледждік карьерасынан кейін NFL-дің «Питтсбург Стиллерс» командасы Юнитасты тоғызыншы раундта таңдады. Бірақ, маусым басталар алдында, үш орынға таласқан төрт квотербек арасында оны командадан шығарып жіберді. «Стиллерс» командасының бас жаттықтырушысы Уолт Кислинг Юнитас туралы ойын қатты болды; ол Юнитастың NFL командасын басқаруға жеткілікті епті емес деп ойлады, сондықтан оған «Стиллерс» командасымен жаттығуларда мүмкіндік берілмеді. Юнитастың таңдаудан қалыс қалғандарының арасында болашақта ұзақ жылдар бойы NFL бас жаттықтырушысы болған Тед Марчиброда да болды. Кәсіби футболдан кейін, әйелімен тұрмыс құрған Юнитас отбасын асырау үшін Питтсбургте құрылысшы болып жұмыс істеді. Сенбі-жексенбі күндері ол «Блумфилд Рамс» деген жергілікті жартылай кәсіби командада квотербек, қақпашы және допты тепкілеуші ретінде ойын ойнады, әр ойынға 6 доллар төленді.

Балтимор колтлары

1956 жылы Юнитас әйгілі жаттықтырушы Уиб Эвбанктың басшылығымен «Балтимор Колтс» командасына қосылды. Ол соңғы сәтте «Блумфилд Рамс» командасының ойыншысы, хорват теміршісі Джим Деглаумен бірге «Колтс» командасының іріктеу сынағына қатысуға шақырылды. Екеуі де сапарға қажетті бензин үшін ақшаны достарынан қарызға алды. Кейін Деглау Юнитас қайтыс болғаннан кейін журналистке: «Оның туысы оған келмеуін айтты. Егер ол келіп, «Колтс» оны қабылдамаса, бұл (басқа NFL командаларына) жаман әсер етеді деп уайымдады» деді. «Колтс» Юнитаспен келісім жасады, бұл «Кливленд Браунс» командасын көңілсіздікке түсірді, олар бұрынғы «Стилерс» командасының ойыншысын алуды үміттенген еді. Юнитас өзінің NFL дебютін «Детройтқа» қарсы сәл көзге түспейтін ойынмен бастады, нәтижесі 0-2, бір перехват. Екі аптадан кейін, бастапқы ойыншы Джордж Шоу «Чикаго Беарс» командасына қарсы ойында аяғын сындырып алды. Юнитастың алғашқы маңызды әрекетіндегі бірінші пасы қарсыластар тарапынан ұсталды және тачдаунға айналдырылды. Содан кейін ол келесі ойында пас беру кезінде қателік жасады, нәтижесінде доп «Айғырлардың» қақпасына дейін жетіп, қарсыластар тарапынан алынды. Юнитас 58-27 есебімен жеңілгеннен кейін тез қалпына келді, «Колтс» командасы «Грин-Бэйді» күтпеген жеңіске жеткізіп, «Кливлендке» қарсы алғашқы жеңісін тойлады. Ол сол жылы тоғыз тачдаунға пас берді, соның ішінде рекордтық 47 ойындық сериясын бастаған маусымның соңғы ойынында да. Оның 55,6 пайыздық нәтижесі жаңадан келген ойыншы үшін рекордтық көрсеткіш болды. 1957 жылы, «Колтс» командасының толық уақытты негізгі ойыншысы ретіндегі алғашқы маусымында Юнитас NFL-де пастардың ұзындығы (2,550) және тачдаунға берілген пас саны (24) бойынша бірінші орынды иеленді. Ол «Колтс» командасын 7-5 есебімен жеңіске жеткізіп, франшиза тарихындағы алғашқы жеңіске ие болды. Маусым соңында Юнитас «Newspaper Enterprise Association (NEA)» ұйымынан NFL-дің ең құнды ойыншысы ретінде Джим Торп кубогын алды.

1958 жыл: "Әлемдегі ең керемет ойын"

1958 жылы Юнитас өзінің шеберлігін көрсетуін жалғастырды, 2,007 ярдқа пастың 19 тачдаунын жасады, нәтижесінде «Колтс» Батыс конференциясының чемпионы атанды. «Колтс» 1958 жылғы 28 желтоқсанда оның басшылығымен «Нью-Йорк Джайентс» командасын 23:17 есебімен жеңіп, НФЛ чемпионатын ұтты. Жеңіс голын «Колтс» командасының шабуылшысы Алан Амече соңғы минутта салды. Бұл НФЛ тарихындағы алғашқы қосымша уақыт ойыны болды және көбінесе «барлық уақыттағы ең ұлы ойын» деп аталады. NBC телеарнасымен жалпыұлттық деңгейде көрсетілген бұл ойын 1960 жылдары кәсіби футболдың танымалдылығының өсуіне ықпал етті.

1959 жылғы ең үздік ойыншы

1959 жылы Юнитас алғаш рет Associated Press (AP) агенттігі тарапынан NFL-дің ең құнды ойыншысы деп танылды, сондай-ақ United Press International агенттігінің жылдың үздік ойыншысы атанды, себебі ол NFL-де нәтижелі пастармен (2,899), тачдаунмен (32) және аяқталған пастармен (193) көш бастады. Одан кейін ол «Colts» командасын қайтадан чемпионатқа жетеледі, титулдық ойында төртінші ширек айналымда «Giants» командасын 31–16 есебімен жеңіп алды. Екі жыл қатарынан чемпионат жеңісіне ие болған «Colts» командасының ойыншысы Юнитасқа «Green Bay Packers» командасының жаңа бас бапкері Винс Ломбарди жоғары баға берді, ол 26 жастағы ойыншы туралы былай деді: "Олсыз олар тек қана қарапайым команда. Оның қатысуымен олар керемет. Ол – мен көрген ең үздік квотербек."

1960 жылдардың басы

1960 жылдар басталғанда, «Колтс» командасының сәті (және жеңістерінің саны) төмендеді. Алан Амеч, Реймонд Берри және Ленни Мур сияқты маңызды ойыншылардың жарақаттануы оған ықпал етті. Юнитастың қатарынан кем дегенде бір тачдаун пасын берген 47 ойындық үздік тізімі 1960 жылғы маусымның 11-ші аптасында «Лос-Анджелес Рамс» командасына қарсы ойында аяқталды. Осыған қарамастан, ол алғаш рет 3000 ярдтық көрсеткішті басып өтті және төртінші маусым қатарынан лигада тачдаун пастарында көшбасшы болды. Үш орташа маусымнан кейін «Колтс» командасының иесі Кэрролл Розенблум Вейб Эвбанкт қызметтен босатып, оның орнына Дон Шуламен алмастырды, ол сол кезде НФЛ тарихындағы ең жас бас бапкер болды (оны 33 жасында жұмысқа алды). Шула басқарушылыққа келген алғашқы маусымында «Колтс» 8–6 есебімен аяқтады, бұл НФЛ Батыс конференциясында үшінші орынға жеткілікті болды, бірақ олар маусымды күшті аяқтады, соңғы үш ойында жеңіс тіркеді. Ол шыланаққа дейін теннисшілік шырыш қабынуынан шағымданып, соңғы бес ойында сегіз рет допты ұстап алды және тек үш тачдаун пасын берді. Тағы да «Колтс» командасы үшін маусым жеңіліспен аяқталды, себебі тұрақты маусымның финалында «Рамс» командасына дивизиондық тай-брейкте 34–10 есебімен жеңіліп, жаңадан құрылған төрт командадан тұратын НФЛ плей-оффына қатыса алмады.

Супербоулдар мен соңғы Колт жылдары

1968 жылғы маусым алдындағы соңғы ойында Юнитастың қол бұлшықтары Даллас Каубойс қорғанысының ойыншысының соққысынан жыртылды. Юнитас өзінің автобиографиясында NFL түнгі ойындарда теледидар көрінісін жақсарту үшін сынап жатқан «түн допының» пайдалануынан бастап қол жарақатын сезінгенін жазды. Алдыңғы жылығы ойыннан кейінгі сұхбатында ол бірнеше жыл бойы шынтағында тұрақты ауырсынуды сезінгенін айтты. Ол маусымның көп бөлігін қатарда отырып өткізді. «Кольтс» лигадағы ең жақсы 13–1 көрсеткішке ие болды, резервтік квотербек және 1968 жылғы NFL MVP Эрл Морраллдың арқасында. Маусымның көп бөлігінде жарақаттанғандықтан, Юнитас Супер Боул III-те қатардан шығып, Джо Наматтың дәстүрлі санаға қарамастан «Нью-Йорк Джетс» жеңіске кепілдік берген атақты ойында ойнады. Юнитастың қосылуы – бұл NFL-дің AFL-ге үстемдігін қайтаруға жасалған соңғы әрекет болды. «Кольтс» 1968 жылы NFL чемпионатында жеңіске жеткенімен, AFL чемпионы «Нью-Йорк Джетс» командасына Супер Боулда жеңіліп, әлем чемпионы деп танылмаған алғашқы NFL чемпионы атанды. Юнитас «Кольтстың» жалғыз ұпайын жасауға көмектесті, ойын соңында тачдаун. Юнитас сондай-ақ «Кольтсты» гол соғуға ықпал етті, бірақ бас жаттықтырушы Дон Шула гол соғуға тырыспады, егер сәтті болғанда, «Джетстің» көшбасшылығы 16–10-ға дейін төмендеген болар еді. Үшінші тоқсанның соңында ойнағанына қарамастан, ол ойынды команданың негізгі ойыншысы Эрл Морралдан көбірек паспен аяқтады. 1969 жылы Юнитас жарақатын қалпына келтіргеннен кейін 2342 ярд және 12 тачдаунмен 20 ұстап алуға қол жеткізді. Бірақ «Кольтс» 8–5–1 көрсеткішімен аяқтады және плей-оффқа қатыса алмады. 1970 жылы NFL және AFL бірігіп, жаңа лига құрды, ал «Кольтс» Кливленд Браунс және Питтсбург Стиллерспен бірге жаңа Америкалық футбол конференциясына көшті. Ол 2213 ярд және 14 тачдаунмен «Кольтсты» 11–2–1 маусымға жеткізді. «Джетспен» өткен қайта кездесуде Юнитас пен Намат «Кольтстың» 29–22 жеңісінде 9 ұстап алуға себепкер болды. Намат 62 пас жіберіп, ойынның соңғы сәтінде қолын сындырып, маусымын аяқтады. Юнитас 390 ярд, үш тачдаун және бірде-бір ұстап алусыз АФК плей-офф жеңісінде Цинциннати Бенгалс және Окленд Рейдерс командаларына қарсы ойнады. Супер Боул V-те Даллас Каубойына қарсы екінші тоқсанда қабырғасы жарақаттанғандықтан, Джон Маккиге 75 ярдтық тачдаун пас берді (ондағы Супер Боул рекордын жаңартты) және ойыннан шықты. Алайда, ол ойыннан шығар алдында екі ұстап алуға себепкер болды. Эрл Морралл команданы соңғы секундта 16–13 есебімен жеңіске жеткізді. 1971 жылы Юнитас Морраллмен ойын уақытын бөлісті, тек үш тачдаун пас берді. Ол екі плей-офф ойынында да қатысты, Кливленд Браунс командасын жеңіп, «Кольтсты» Майами Дельфинс командасына қарсы АФК чемпионатында ойнауға жіберді, бірақ олар 21–0 есебімен жеңіліске ұшырады. Юнитас ойын барысында үш ұстап алуға себепкер болды, оның бірі қауіпсіздік Дик Андерсонның тачдаун үшін қайтарып бергені. 1972 жылғы маусымда «Кольтс» құлдырады. Маусымның ашылу ойынында жеңілгеннен кейін, Юнитас «Бродвей» Джо Наматпен өткен екінші және соңғы тұрақты маусымдық кездесуге қатысты. Біріншісі 1970 жылы («Кольтс» жеңді, 29–22). Соңғы кездесу 1972 жылдың 24 қыркүйегінде «Мемориал» стадионында өтті. Ол 376 ярд және үш тачдаун пас берді, бірақ Намат оны қайтадан басып, «Кольтсты» 496 ярд және алты тачдаунмен ұшырып, 44–34 есебімен жеңіске жетті – бұл 1970 жылғы бірігуден бері Балтиморға қарсы алғашқы жеңісі болды. Алғашқы бес ойынның төртеуінде жеңілгеннен кейін, «Кольтс» бас жаттықтырушы Дон Маккафертиді жұмыстан босатып, Юнитасты қатарға қойды. Футбол тарихындағы ең есте қаларлық сәттердің бірі – Юнитастың «Мемориал» стадионында «Буффало Биллз» командасына қарсы «Кольтс» формасындағы соңғы ойыны. Ол бұл ойынның негізгі ойыншысы емес еді, бірақ «Кольтс» Марти Домрестен 28–0 есебімен «Биллзді» ұтып, жанкүйерлердің «Біз Юнитас қаламыз!!!» деп шулағандықтан және бас жаттықтырушы Джон Сандускидің Юнитасты негізгі квотербек жарақат алғанын сендіру үшін жасаған жоспарынан кейін Юнитас ойынға қосылды. Юнитас алаңға шығып, екі пас берді, оның бірі – Эдди Хинтонға ұзын тачдаун болды, бұл оның «Кольт» ретінде соңғы пасы болды. «Кольтс» ойынды 35–7 есебімен жеңді.

In the final game of the 1968 preseason, the muscles in Unitas's arm were torn when he was hit by a member of the Dallas Cowboys defense. Unitas wrote in his autobiography that he felt his arm was initially injured by the use of the "night ball" that the NFL was testing for better TV visibility during night games. In a post game interview the previous year, he noted having constant pain in his elbow for several years prior. He would spend most of the season sitting on the bench. The Colts still marched to a league best 13–1 record behind backup quarterback and ultimate 1968 NFL MVP Earl Morrall. Although he was injured through most of the season, Unitas came off the bench to play in Super Bowl III, the famous game where Joe Namath guaranteed a New York Jets win despite conventional wisdom. Unitas's insertion was a desperation move in an attempt to retrieve dominance of the NFL over the upstart AFL. Although the Colts won an NFL Championship in 1968, they lost the Super Bowl to the AFL Champion New York Jets, thus becoming the first ever NFL champions that were not also deemed world champions. Unitas helped put together the Colts' only score, a touchdown late in the game. Unitas also drove the Colts into scoring position following the touchdown and successful onside kick, but head coach Don Shula eschewed a field goal attempt, which (if successful) would have cut the Jets' lead to 16–10. Despite not playing until late in the third quarter, he still finished the game with more passing yards than the team's starter, Earl Morrall. After an off season of rehabilitation on his elbow, Unitas rebounded in 1969, passing for 2,342 yards and 12 touchdowns with 20 interceptions. But the Colts finished with a disappointing 8–5–1 record and missed the playoffs. In 1970, the NFL and AFL had merged into one league, and the Colts moved to the new American Football Conference, along with the Cleveland Browns and the Pittsburgh Steelers. He threw for 2,213 yards and 14 touchdowns while leading the Colts to an 11–2–1 season. In their first rematch with the Jets, Unitas and Namath threw a combined nine interceptions in a 29–22 Colts win. Namath threw 62 passes and broke his hand on the final play of the game, ending his season. Unitas threw for 390 yards, three touchdowns, and no interceptions in AFC playoff victories over the Cincinnati Bengals and the Oakland Raiders. In Super Bowl V against the Dallas Cowboys, he was knocked out of the game with a rib injury in the second quarter, soon after throwing a 75 yard touchdown pass (setting a then Super Bowl record) to John Mackey. However, he had also thrown two interceptions before his departure from the game. Earl Morrall came in to lead the team to a last second, 16–13 victory. In 1971, Unitas split playing time with Morrall, throwing only three touchdown passes. He started both playoff games, a win over the Cleveland Browns that sent the Colts to the AFC Championship game against the Miami Dolphins, which they lost by a score of 21–0. Unitas threw three interceptions in the game, one of which was returned for a touchdown by safety Dick Anderson. The 1972 season saw the Colts declining. After losing the season opener, Unitas was involved in the second and final regular season head to head meeting with "Broadway" Joe Namath. The first was in 1970 (won by the Colts, 29–22). The last meeting took place on September 24, 1972, at Memorial Stadium. He threw for 376 yards and three touchdowns, but Namath upstaged him again, bombing the Colts for 496 yards and six touchdowns in a 44–34 Jets victory – their first over Baltimore since the 1970 merger. After losing four of their first five games, the Colts fired head coach Don McCafferty, and benched Unitas. One of the more memorable moments in football history came on Unitas's last game in a Colts uniform at Memorial Stadium, in a game against the Buffalo Bills. He was not the starter for this game, but the Colts were blowing the Bills out by a score of 28–0 behind Marty Domres; Unitas entered the game due to the fans chanting, "We want Unitas!!! ", and a plan devised by head coach John Sandusky to convince Unitas that the starting quarterback was injured. Unitas came onto the field and threw two passes, one of which was a long touchdown to wide receiver Eddie Hinton which would be his last pass as a Colt. The Colts won the game by a score of 35–7.

Сан-Диего және жазбалар

1973 жылғы 20 қаңтарда Юнитас «Колтс» командасынан «Сан-Диего Чарджерс» командасына ауыстырылды. Келісімнің жалғыз кедергісі – 1970 жылы «Колтс» командасымен жасасқан жеке қызмет көрсету шарты болды, ол оның белсенді ойыншы ретіндегі мансабы аяқталғаннан кейін ұйым ішінде он жыл бойы жылдық жалақысы 30 000 доллар болатын. Бұл келісім клуб иесі Кэрролл Розенблум кезінде жасалған, ол кейіннен 1972 жылғы 13 шілдеде Роберт Ирсаймен франшиза алмасып, «Лос-Анджелес Рамс» командасын сатып алды. Келісім «Чарджерс» командасы осы келісімшартты сатып алғанда аяқталды. «Колтс» командасымен байланысты барлық нәрсені үзуге ниеттенген Юнитас 1973 жылғы 8 маусымда «Чарджерс» командасымен жаңа екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол Джон Хадлдың орнын басып, оған «Рамс» командасына ауысуға рұқсат берілді. Юнитас маусымды «Вашингтон Редскинс» командасына 38:0 есебімен ұтылып бастады. Ол тек 55 ярдқа 3 рет допты ұстап алды және 8 рет құлатылды. Оның бастапқы құрамдағы соңғы жеңісі 2-аптада «Буффало Биллс» командасына қарсы болды. Юнитас 175 ярдқа 10-18 есебімен, екі тачдаунмен және бірде-бір ұстап алусыз ойын көрсетті, нәтижесінде «Чарджерс» командасы 34:7 есебімен жеңіске жетті. 3-аптада «Бенгалс» командасына ұтылғаннан кейін көптеген адамдар оның бастапқы құрамдағы рөліне күмән келтірді. Екі аптадан кейін ол бірінші жартылайда екі рет допты ұстап алды, тек 19 ярдқа допты лақтырып, «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы 2-ден 9-ға дейін нәтиже көрсетті. Содан кейін оның орнына жаңадан келген және болашақта Даңқ залына енетін Дэн Футс келді. Бастапқы құрамда 1-3 есебін көрсеткеннен кейін Юнитас 1974 жылғы маусымға дейін зейнеткерлікке шықты. Юнитас өзінің 18 NFL маусымын 5186 әрекетте 2830 допты аяқтап, 40239 ярдқа және 290 тачдаунға жеткізді, ал 253 допты ұстап алды. Ол сондай-ақ 1777 ярдқа және 13 тачдаунға допты жеткізді. Кейінгі маусымдарда қол ауруымен күрескен ол 1968-1973 жылдары тачдаунға (38) қарағанда көбірек допты ұстап алды (64). Алғашқы 12 маусымда ойынға орташа есеппен 215,8 ярд алып келгеннен кейін, соңғы алты маусымда оның көрсеткіші 124,4-ке дейін төмендеді. Оның пасс беру көрсеткіші 82,9-дан 60,4-ке дейін төмендеді. Дегенмен, Юнитас мансабында көптеген рекордтарды орнатты. Ол NFL командалары 12 немесе 14 ойыннан тұратын қысқа маусымдар ойнаған дәуірде (қазіргі 17 ойындық маусымдармен салыстырғанда) және 1978 жылы енгізілген допты лақтыруға қолайлы ережелерге дейін 40 000-нан астам ярдқа доп лақтырған алғашқы квотербек болды. 1959 жылы 32 тачдаун лақтырғаны сол кездегі рекордтық көрсеткіш болды, бұл Юнитасты бір маусымда 30 тачдаун лақтырған алғашқы квотербек етті. 1956 жылдан 1960 жылға дейін қатарынан 47 ойын бойы тачдаун лақтыруы көптеген адамдар үшін бұзылмайтын рекорд саналды. Бұл рекорд 52 жыл бойы сақталды, 2012 жылғы 7 қазанда «Сан-Диего Чарджерс» командасына қарсы өткен ойында «Нью-Орлеанс Сентс» командасының квотербегі Дрю Брис бұзғанға дейін.

Unitas was traded from the Colts to the San Diego Chargers on January 20, 1973, in a transaction that originally had future considerations returning to Baltimore. The deal's only obstacle was the personal services contract he had signed with the Colts in 1970 which would have kept him employed within the organization on an annual salary of $30,000 over ten years once his career as an active player ended. The pact had been signed when the ballclub was owned by Carroll Rosenbloom who subsequently acquired the Los Angeles Rams on July 13, 1972, in a franchise swap with Robert Irsay. The deal was completed when the Chargers purchased that contract. Eager to sever all ties with the Colts, Unitas signed a new two year contract with the Chargers on June 8, 1973. He succeeded John Hadl who had requested and was granted a trade to the Rams. Unitas started the season with a 38–0 loss to the Washington Redskins. He threw for just 55 yards and 3 interceptions and was sacked 8 times. His final victory as a starter came against the Buffalo Bills in Week 2. Unitas was 10–18 for 175 yards, two touchdown passes, and no interceptions in a 34–7 Chargers rout. Many questioned his role as a starter after a loss to the Bengals in Week 3. Two weeks later, he threw two first half interceptions, passed for only 19 yards, and went 2 for 9 against the Pittsburgh Steelers. He was then replaced by rookie quarterback and future Hall of Famer Dan Fouts. After posting a 1–3 record as a starter, Unitas retired in the preseason of 1974. Unitas finished his 18 NFL seasons with 2,830 completions in 5,186 attempts for 40,239 yards and 290 touchdowns, with 253 interceptions. He also rushed for 1,777 yards and 13 touchdowns. Plagued by arm trouble in his later seasons, he threw more interceptions (64) than touchdowns (38) in 1968–1973. After averaging 215.8 yards per game in his first 12 seasons, his production fell to 124.4 in his final six. His passer rating plummeted from 82.9 to 60.4 for the same periods. Even so, Unitas set many passing records during his career. He was the first quarterback to throw for more than 40,000 yards, despite playing during an era when NFL teams played shorter seasons of 12 or 14 games (as opposed to today's 17 game seasons) and prior to modern passing friendly rules implemented in 1978. His 32 touchdown passes in 1959 were a record at the time, making Unitas the first quarterback to hit the 30 touchdown mark in a season. His 47 game consecutive touchdown streak between 1956 and 1960 was a record considered by many to be unbreakable. The streak stood for 52 years before being broken by New Orleans Saints quarterback Drew Brees in a game against the San Diego Chargers on October 7, 2012.

Ойыннан кейінгі жылдар

Ойыншылық карьерасы аяқталғаннан кейін Юнитас Балтимор қаласына қоныс аударды, онда ол отбасын тәрбиеледі және бірқатарда радио хабарларын тарату саласында жұмыс істеді, 1970-ші жылдары CBS телеарнасында NFL ойындарына түсті түсіндірмелер жасады. 1979 жылы ол Кәсіби футбол Даңқы залына сайланды. Роберт Ирсей 1984 жылы «Colts» командасын Индианаполиске көшіргеннен кейін, бұл әрекет Балтиморда «Боб Ирсейдің түнгі саяхаты» деп белгілі болды, ол өте ашуланып, көшірілген командамен барлық байланысын үзді (дегенмен, оның 19-нөміріндегі жейдесі әлі де «Colts» командасымен зейнеткерлікке жіберілді), өмірінің соңына дейін өзін Балтиморлық «Colt» деп жариялады. Тағы бірнеше көрнекті ескі «Colts» ойыншылары оның үлгісін ұстанды, бірақ көптегендері 2009 жылы Индианаполистегі Лукас Ойл стадионында 1975 жылғы команданың кездесуіне қатысты. Аталған кездесуге 1975 жылғы команданың 39 «Colts» ойыншысы қатысты, олардың ішінде Берт Джонс және Лайделл Митчелл болды. Юнитас Кәсіби футбол Даңқы залынан өзінің экспонатын алып тастауды көп рет сұрады (соның ішінде Рой Файрстоуннің «Up Close» фильмінде), егер ол Балтиморлық «Colts» командасына тиесілі екені көрсетілмесе. Бірақ Даңқ залы оның өтінішін орындаған жоқ. Юнитас «Colts» командасының естелік заттарын Балтимордағы Бейб Рут мұражайына сыйға берді. Олар 2015 жылы жабылғанға дейін Камден-Ярдс спорт мұражайында қойылды. 1987 жылы Юнитас Америка футбол қауымдастығының Жартылай кәсіби футбол Даңқы залына енгізілді. Юнитас Балтиморға тағы бір NFL командасын әкелу үшін белсенді түрде лобби жасады. 1996 жылы бастапқы Кливленд Браунс командасын құраған футбол ұйымы Балтиморға көшіп, «Baltimore Ravens» командасын құрғаннан кейін, ол және тағы бірнеше ескі «Colts» ойыншылары Мемориал стадионында «Raiders» командасына қарсы өткен алғашқы ойынды тамашалады. Ол «Ravens» командасының үй ойындарында жиі көрінетін (әсіресе 1998 жылы қазіргі Индианаполис «Colts» командасы Балтимордағы «Ravens» командасымен ойнағанда) және M&T Bank стадионындағы үлкен экрандарда көрсетілген сайын зор қошамет алды. Ол көбінесе «Ravens» командасының 30 ярдық сызығында тұратын. NFL құрылғанының 50 жылдығын тойлағанда Юнитас лиганың ең үздік ойыншысы деп танылды. «Bears» командасының зейнеткерлікке кеткен ойыншысы Сид Лакман Юнитас туралы: «Ол менің, Сэмми Боның және басқалардың бәрінен де жақсы болды», – деді.

After his playing days were finished, Unitas settled in Baltimore where he raised his family while also pursuing a career in broadcasting, doing color commentary for NFL games on CBS in the 1970s. He was elected to the Pro Football Hall of Fame in 1979. After Robert Irsay moved the Colts franchise to Indianapolis in 1984, a move known to this day in Baltimore as "Bob Irsay's Midnight Ride," he was so outraged that he cut all ties to the relocated team (though his No. 19 jersey is still retired by the Colts), declaring himself strictly a Baltimore Colt for the remainder of his life. Some other prominent old time Colts followed his lead, although many attended the 1975 team's reunion at Lucas Oil Stadium in Indianapolis in 2009. A total of 39 Colts players from that 1975 team attended said reunion in Indianapolis, including Bert Jones and Lydell Mitchell. Unitas asked the Pro Football Hall of Fame on numerous occasions (including on Roy Firestone's film Up Close) to remove his display unless it was listed as belonging to the Baltimore Colts. The Hall of Fame has never complied with the request. Unitas donated his Colts memorabilia to the Babe Ruth Museum in Baltimore. They were on display at the Sports Legends Museum at Camden Yards until its closure in 2015. Unitas was inducted into the American Football Association's Semi Pro Football Hall of Fame in 1987. Unitas actively lobbied for another NFL team to come to Baltimore. After the football organization that made up the original Cleveland Browns moved to Baltimore in 1996 and established the Baltimore Ravens, he and some of the other old time Colts attended the Ravens' first game ever against the Raiders on Opening Day at Memorial Stadium. He was frequently seen on the Ravens' sidelines at home games (most prominently in 1998 when the now Indianapolis Colts played the Ravens in Baltimore) and received a thunderous ovation every time he was pictured on each of the huge widescreens at M&T Bank Stadium. He was often seen on the 30 yard line on the Ravens side. When the NFL celebrated its first 50 years, Unitas was voted the league's best player. Retired Bears quarterback Sid Luckman said of Unitas, "He was better than me, better than Sammy Baugh, better than anyone."

Негізгі маусым

1956 BAL 12 7 3−4 110 198 55.6 1,498 7.6 54 9 10 74.0 28 155 5.5 34 1 — — 4 1 3
1957 BAL 12 12 7−5 172 301 57.1 2,550 8.5 82 24 17 88.0 42 171 4.1 24 1 — — 7 3 3
1958 BAL 10 9 8−1 136 263 51.7 2,007 7.6 77 19 7 90.0 33 139 4.2 28 3 — — 5 3 2
1959 BAL 12 12 9−3 193 367 52.6 2,899 7.9 71 32 14 92.0 29 145 5.0 21 2 — — 6 2 3
1960 BAL 12 12 6−6 190 378 50.3 3,099 8.2 80 25 24 73.7 36 195 5.4 27 0 18 190 8 1 2
1961 BAL 14 14 8−6 229 420 54.5 2,990 7.1 72 16 24 66.1 54 190 3.5 18 2 28 216 9 3 4
1962 BAL 14 14 7−7 222 389 57.1 2,967 7.6 80 23 23 76.5 50 137 2.7 25 0 31 255 5 3 3
1963 BAL 14 14 8−6 237 410 57.8 3,481 8.5 64 20 12 89.7 47 224 4.8 26 0 42 298 13 3 3
1964 BAL 14 14 12−2 158 305 51.8 2,824 9.3 74 19 6 96.4 37 162 4.4 20 2 37 254 6 2 2
1965 BAL 11 11 8−2−1 164 282 58.2 2,530 9.0 61 23 12 97.4 17 68 4.0 18 1 29 221 7 3 2
1966 BAL 14 13 9−4 195 348 56.0 2,748 7.9 89 22 24 74.0 20 44 2.2 16 1 21 146 5 1 1
1967 BAL 14 14 11−1−2 255 436 58.5 3,428 7.9 88 20 16 83.6 22 89 4.0 13 0 25 198 4 4 3
1968 BAL 5 0 — 11 32 34.4 139 4.3 37 2 4 30.1 3 –1 –0.3 5 0 2 15 3 0 1
1969 BAL 13 12 7−5 178 327 54.4 2,342 7.2 52 12 20 64.0 11 23 2.1 13 0 12 93 2 2 3
1970 BAL 14 13 10−2−1 166 321 51.7 2,213 6.9 55 14 18 65.1 9 16 1.8 9 0 19 158 2 3 3
1971 BAL 13 5 3−2 92 176 52.3 942 5.4 35 3 9 52.3 9 5 0.6 3 0 15 129 3 — —
1972 BAL 8 5 1−4 88 157 56.1 1,111 7.1 63 4 6 70.8 3 15 5.0 8 0 14 114 3 — —
1973 SD 5 4 1−3 34 76 44.7 471 6.2 51 3 7 40.0 0 0 — 0 0 14 96 3 — —
Career 211 185 118−63−4 2,830 5,186 54.6 40,239 7.8 89 290 253 78.2 450 1,777 3.9 34 13 307 2,383 95 34 38

Year Team Games Passing Rushing Sacked Fum (Fumbles) 4QC (4th quarter comebacks) GWD (Game winning drives) GP (Games played) GS (Games started) Record (Record as a starting quarterback) Cmp (Passes completed) Att (Passes attempted) Pct (Completion percentage) Yds (Passing yards) Y/A (Yards per passing attempt) Lng (Longest pass completion) TD (Passing touchdowns) Int (Passing interceptions) Rtg (Passer rating) Att (Rushing attempts) Yds (Rushing yards) Y/A (Yards per rushing attempt) Lng (Longest rushing attempt) TD (Rushing touchdowns) Sck (Times sacked) SckY (Yards lost due to sacks) 1956 BAL 12 7 3−4 110 198 55.6 1,498 7.6 54 9 10 74.0 28 155 5.5 34 1 — — 4 1 3 1957 BAL 12 12 7−5 172 301 57.1 2,550 8.5 82 24 17 88.0 42 171 4.1 24 1 — — 7 3 3 1958 BAL 10 9 8−1 136 263 51.7 2,007 7.6 77 19 7 90.0 33 139 4.2 28 3 — — 5 3 21959 BAL 12 12 9−3 193 367 52.6 2,899 7.9 71 32 14 92.0 29 145 5.0 21 2 — — 6 2 3 1960 BAL 12 12 6−6 190 378 50.3 3,099 8.2 80 25 24 73.7 36 195 5.4 27 0 18 190 8 1 2 1961 BAL 14 14 8−6 229 420 54.5 2,990 7.1 72 16 24 66.1 54 190 3.5 18 2 28 216 9 3 4 1962 BAL 14 14 7−7 222 389 57.1 2,967 7.6 80 23 23 76.5 50 137 2.7 25 0 31 255 5 3 3 1963 BAL 14 14 8−6 237 410 57.8 3,481 8.5 64 20 12 89.7 47 224 4.8 26 0 42 298 13 3 31964 BAL 14 14 12−2 158 305 51.8 2,824 9.3 74 19 6 96.4 37 162 4.4 20 2 37 254 6 2 2 1965 BAL 11 11 8−2−1 164 282 58.2 2,530 9.0 61 23 12 97.4 17 68 4.0 18 1 29 221 7 3 2 1966 BAL 14 13 9−4 195 348 56.0 2,748 7.9 89 22 24 74.0 20 44 2.2 16 1 21 146 5 1 11967 BAL 14 14 11−1−2 255 436 58.5 3,428 7.9 88 20 16 83.6 22 89 4.0 13 0 25 198 4 4 3 1968 BAL 5 0 — 11 32 34.4 139 4.3 37 2 4 30.1 3 –1 –0.3 5 0 2 15 3 0 1 1969 BAL 13 12 7−5 178 327 54.4 2,342 7.2 52 12 20 64.0 11 23 2.1 13 0 12 93 2 2 3 1970 BAL 14 13 10−2−1 166 321 51.7 2,213 6.9 55 14 18 65.1 9 16 1.8 9 0 19 158 2 3 3 1971 BAL 13 5 3−2 92 176 52.3 942 5.4 35 3 9 52.3 9 5 0.6 3 0 15 129 3 — — 1972 BAL 8 5 1−4 88 157 56.1 1,111 7.1 63 4 6 70.8 3 15 5.0 8 0 14 114 3 — — 1973 SD 5 4 1−3 34 76 44.7 471 6.2 51 3 7 40.0 0 0 — 0 0 14 96 3 — —Career 211 185 118−63−4 2,830 5,186 54.6 40,239 7.8 89 290 253 78.2 450 1,777 3.9 34 13 307 2,383 95 34 38

1957 жылы Юнитас Newspaper Enterprise Association басылымы бойынша жылдың ең үздік ойыншысы деп танылды.

Маусымнан кейін

Жыл Команда Ойындар Пастың ұзақтығы Жүгіру Сақталған Фум (Футболды жоғалту) 4QC (4-ші ширекке қайта оралу) GWD (Ойынды жеңіске жеткізетін драйвтар) GP (Ойналған ойындар) GS (Бастап ойналған ойындар) Рекорд (Бастап ойнағандағы рекорд) Cmp (Аяқталған пастар) Att (Талпынылған пастар) Pct (Аяқталу пайызы) Yds (Паспен алынған ярдтар) Y/A (Пас әрбір талпынысына шаққандағы ярдтар) Lng (Ең ұзын пас аяқталуы) TD (Паспен соққан голдар) Int (Паспен ұсталғандар) Rtg (Пас берушінің рейтингі) Att (Жүгіру талпыныстары) Yds (Жүгірумен алынған ярдтар) Y/A (Жүгіру әрбір талпынысына шаққандағы ярдтар) Lng (Ең ұзын жүгіру талпынысы) TD (Жүгірумен соққан голдар) Sck (Сақталған уақыттар) SckY (Сақтаудан жоғалған ярдтар) 1958 BAL 1 1 1–0 26 40 65.0 349 8.7 60 1 1 90.5 6 20 3.3 15 0 — — 1 1 1 1959 BAL 1 1 1–0 18 29 62.1 264 9.1 59 2 0 114.7 2 6 3.0 4 1 — — 0 1 1 1964 BAL 1 1 0–1 12 20 60.0 95 4.8 23 0 2 32.3 6 30 5.0 16 0 2 6 0 — — 1968 BAL 1 0 — 11 24 45.8 110 4.6 21 0 1 42.0 1 0 0.0 0 0 0 0 0 — — 1970 BAL 3 3 3–0 20 56 35.7 478 8.5 75 4 2 76.3 5 31 6.2 17 0 5 24 1 — — 1971 BAL 2 2 1–1 33 57 57.9 367 6.4 27 0 4 47.9 1 5 5.0 5 0 3 15 1 — — Career 9 8 6–2 120 226 53.1 1,663 7.4 75 7 10 68.9 21 92 4.4 17 1 10 45 3 2 2

Жеке өмір

1954 жылғы 20 қарашада 21 жастағы Юнитас мектептегі сүйіктісі Дороти Хоэллге үйленді. Олар Мэриленд штатының Таусон қаласында тұрды және ажырасуға дейін бес балалары болды. Юнитастың екінші әйелі Сандра Лемон болды, оған 1972 жылғы 26 маусымда үйленді. Олардың үш баласы болды, Балдуинде тұрды және ол қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Юнитас ірі демеуші болған және оның балалары оқыған Таусон университеті, оның футбол және лакросс кешенін Джонни Юнитас стадионы деп атады, оның футболдағы жетістіктерін және университетке қосқан үлесін еске алу үшін. Өмірінің соңында Юнитас, ауыр қорғау құралдары мен қауіпсіздік шаралары кеңінен қолданылмай тұрып, өзі мен әріптестерінің мансабында алған көптеген қанағаттандырмайтын физикалық жарақаттарға назар аударды. Юнитас оң қолының қызметін дерлік толығымен жойды, ортаңғы саусағы мен бас бармағы ойындар кезінде қайталап сынғандықтан айқын деформацияланған. Юнитас өмірінің соңғы жылдарын қатты қиындықпен өткізді. Ойыншылық карьерасы кезінде алған жарақаттарынан оң қолын өте шектеулі пайдалана алды, ал жасанды тізелері болғандықтан гольфтен басқа физикалық жаттығулармен айналыса алмады. 1991 жылы Юнитас пен оның әйелі 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Сотқа ұсынған құжаттарында жұбайлардың кредиторларға 3,2 миллион долларға дейін қарызы бар екені, бірақ шамамен 1,4 миллион долларлық мүліктің бар екені көрсетілді. Оның қаржылық қиындықтары, ішінара, ол және екі серігі National Circuits Inc. компаниясын сатып алу үшін несие алған бизнес-жобасынан туындады, бұл компания баспалы тізбектерді өндіретін, бірақ кейін банкротқа ұшырады. 2002 жылғы 11 қыркүйекте Юнитас Балтимордағы Кернан физикалық терапия орталығында (қазір Мэриленд университетінің оңалту және ортопедия институты) жаттығу жасап жатқанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі Балтимордағы Мария, Біздің патшайымымыз соборында өтті. Юнитас Мэриленд штатының Тимониум қаласындағы Дулани Вэлли мемориалдық бағында жерленді. Оның қайтысынан кейін 2002 жылғы 4 қазанға дейін 56 934 адам Балтимор Рейвенстерін Рейвенстердің үй стадионына (Мэриленд штатының меншігінде) Юнитастың есімін беруге шақыратын онлайн петицияға қол қойды. Бұл өтініштер қабылданбады, өйткені Рейвенстердің пайдалы атау құқығы бұрын Буффалодағы M&T Bank-ке жалға берілген еді. Алайда, 2002 жылғы 20 қазанда Рейвенстер стадионның басты кіреберісінің алдыңғы бөлігін Юнитас алаңы деп атады және алаңның орталық бөлігі ретінде Юнитастың мүсінін ашты.

On November 20, 1954, Unitas, at age 21, married his high school sweetheart Dorothy Hoelle. They lived in Towson, Maryland and had five children before divorcing. Unitas's second wife was Sandra Lemon, whom he married on June 26, 1972. They had three children, lived in Baldwin, and remained married until his death. Towson University, where Unitas was a major fund raiser and which his children attended, named its football and lacrosse complex Johnny Unitas Stadium in recognition of both his football career and service to the university. Toward the end of his life, Unitas brought media attention to the many permanent physical disabilities that he and his fellow players suffered during their careers before heavy padding and other safety features became popular. Unitas himself lost almost total use of his right hand, with the middle finger and thumb noticeably disfigured from being repeatedly broken during games. Unitas lived most of the final years of his life severely hobbled. Due to an elbow injury suffered during his playing career, he had only very limited use of his right hand, and could not perform any physical activity more strenuous than golf due to his artificial knees. In 1991, Unitas and his wife filed for bankruptcy protection under Chapter 11. Their court filings showed that the couple owed creditors as much as $3.2 million but had assets of about $1.4 million. His financial problems arose in part from a business venture in which he and two partners took out loans to buy National Circuits Inc., a maker of printed circuit boards, and the firm subsequently failed. On September 11, 2002, Unitas died from a heart attack while exercising at the Kernan Physical Therapy Center (now The University of Maryland Rehabilitation & Orthopaedic Institute) in Baltimore. His funeral was held at Cathedral of Mary Our Queen in Baltimore. Unitas was buried at Dulaney Valley Memorial Gardens in Timonium, Maryland. Between his death and October 4, 2002, 56,934 people signed an online petition urging the Baltimore Ravens to rename the Ravens' home stadium (owned by the State of Maryland) after Unitas. These requests were unsuccessful since the lucrative naming rights had already been leased by the Ravens to Buffalo based M&T Bank. However, on October 20, 2002, the Ravens dedicated the front area of the stadium's main entrance as Unitas Plaza and unveiled a statue of Unitas as the centerpiece of the plaza.