Кіріспе

Флуоресценттік бояу

DAPI (айтылуы: 'DAPPY', /ˈdæpiː/), немесе 4′,6 диамидино 2 фенилиндол – ДНК-ның аденин-тиминге бай аймақтарымен күшті байланысатын флуоресценттік бояу. Ол флуоресценттік микроскопияда кеңінен қолданылады. DAPI жасуша мембранасы арқылы өте алатындықтан, оны тірі де, бекітілген жасушаларды бояу үшін пайдалануға болады, бірақ тірі жасушаларда мембранадан өту тиімділігі төмендеу, сондықтан ол мембрананың тірі қалу белгісін көрсетеді.

Тарих

DAPI алғаш рет 1971 жылы Отто Даннның зертханасында трипаносомозды емдеуге арналған препараттарды іздеу барысында синтезделген. Дәрі ретінде нәтиже бермесе де, кейінгі зерттеулер оның ДНК-ға мықты байланысатынын және байланысқанда жарықтандыратынын көрсетті. Бұл 1975 жылы ультрацентрифугацияда митохондриялық ДНК-ны анықтау үшін қолданылуына әкелді, бұл DAPI-дің флуоресцентті ДНК бояуы ретінде алғашқы пайдалануы болды. ДНК-ға байланысқандағы күшті жарықтандыру флуоресценттік микроскопияда ДНК-ны флуоресценттік бояу үшін DAPI-дің жылдам қабылдануына себеп болды. Оның өсімдіктер, метазоалар және бактериялар жасушаларындағы, сондай-ақ вирус бөлшектеріндегі ДНК-ны анықтау мүмкіндігі 1970-ші жылдардың соңында көрсетілді, ал жасуша ішіндегі ДНК-ны сандық бояу 1977 жылы дәлелденді. DAPI-дің ағын цитометриясы үшін ДНК бояуы ретінде қолданылуы да сол кезде көрсетілді. DAPI сонымен қатар РНҚ-ға да байланысады, бірақ ол бұрынғыдай күшті жарықтандырмайды. РНҚ-ға байланысқанда оның шығарылуы шамамен 500 нм-ге қарай ығысады. DAPI-дің көк түсті шығаруы бір үлгіде бірнеше флуоресцентті бояуларды пайдалануды қалайтын микроскопистер үшін ыңғайлы. DAPI және флуоресцеин сияқты жасыл флуоресцентті молекулалар арасында жарықтандырудың сәйкес келмейтін жерлері бар, бірақ оның әсері шағын. Егер өте нақты суретті талдау қажет болса, спектрлік араласуды жою осы әсерді ескере алады. Аналитикалық флуоресценттік жарық микроскопиясынан басқа, DAPI микоплазма немесе вируспен ластанған ДНК-ны анықтау үшін жасуша мәдениетін белгілеу үшін де танымал. Өсу ортасындағы белгіленген микоплазма немесе вирус бөлшектері DAPI-мен боялғаннан кейін жарықтандырылады, осылайша оларды анықтау оңай болады.

Абсорбция мен флуоресценция қасиеттерін модельдеу

Бұл ДНК флуоресценттік зонды уақытқа тәуелді тығыздық функционалдық теориясы арқылы тиімді модельдендірілді, бұл модель поляризацияланатын континуум моделінің IEF нұсқасымен үйлесімді. Бұл кванттық механикалық модельдеу ДНК қалтасындағы кіші жолақшаға байланысу және интеркалация арқылы туындаған сіңіру және флуоресценция қасиеттерін, құрылымдық икемділіктің төмендеуі және поляризацияның өзгеруі тұрғысынан түсіндіреді.

Тірі жасушалар және улану

DAPI тұрақты жасушаларды бояуға қолданылуы мүмкін. Тірі жасушаларды бояу үшін қажетті DAPI концентрациясы көбінесе өте жоғары болады; сондықтан ол тірі жасушалар үшін сирек пайдаланылады. Оның қауіпсіздік деректер кестесінде (MSDS) улы емес деп көрсетілген, және E. coli бактериясына мутагендік әсері анықталмағанмен, өндіруші ақпаратында белгілі мутаген ретінде таңбаланған. ДНК-мен байланысатын кішкентай қосылыс болғандықтан, оның канцерогендік әсерлері болуы мүмкін, сондықтан оны қолдану және жою кезінде сақтық таныту қажет.

Баламалар

Hoechst бояулары DAPI сияқты, көк түсті флуоресцентті ДНК бояулары болып табылады. Олар тірі де, бекітілген жасушаларда қолдануға жарамды және DAPI үшін қолданылатын жабдықтың сүзгі параметрлерімен көрінеді.