Кіріспе

Албертадағы көл, Канада

Малигн көлі (/m//ə/'/l//iː//n/ məLEEN') – Канаданың Альберта провинциясындағы Джаспер ұлттық паркінде орналасқан көл. Көл азур түсті суымен, оны қоршаған биік шыңдармен, көлден көрінетін үш мұздықпен және жиі суретке түсірілетін, әйгілі Spirit аралымен танымал. Көл Джаспер қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан, оған автокөлікпен, соның ішінде Джасперден шаттл автобустарымен жетуге болады. Көктемнен күзге дейін Spirit аралына қайық саяхаттары ұйымдастырылады. Джаспердегі ең танымал, ең биік және ағаштардың жоғарысында орналасқан, көп күндік 44 шақырымдық Skyline Trail Малигн көлінен басталып, Джаспер қаласының жанында аяқталады. Басқа да танымал күндізгі жаяу серуендерге Opal Hills және Bald Hills кіреді. Қысқы іс-шаралардың ішінде шаңғы тебу және сноуборд бар. Малигн көлінің ұзындығы шамамен километрді құрайды, ал ең терең нүктесі көлдің оңтүстік жағында орналасқан, тереңдігі шамамен метрге жетеді. Орташа тереңдігі метрді құрайды. Көл теңіз деңгейінен шамамен метр биіктікте орналасқан. Малигн көлінің жанындағы демалыс ортасынан Леа және Самсон шыңдарын, сондай-ақ шығыс жағындағы Пауыл тауын, оңтүстік және батыс жағындағы Шарлтон, Унвин, Мэри Вокс және Ллисфран шыңдарын жақсы көруге болады. Көлден Шарлтон-Унвин, Малигн және Коронет мұздықтарын көруге болады, көлде өзін-өзі қамтамасыз ететін көкжаңбыр және бұлақ бұршағының популяциясы бар. Бұл орын спорттық балық аулау, каноэ және байдаркамен жүзуге танымал. Parks Canada Hidden Cove, Fisherman's Bay және Coronet Creek орналасқан үш кемпинг алаңын ұстап тұрады, оларға тек каноэмен жетуге болады. Малигн көлі Малигн өзенімен толысады және суатылады, ол көлдің оңтүстік жағынан, Унвин тауының жанынан кіріп, көлді солтүстікке қарай ағызады. Малигн көлі, сондай-ақ Малигн өзені, Малигн тауы және Малигн асуы француз тіліндегі "қатыгез" немесе "жаман" деген сөзден атын алған. Бұл атауды Пьер Жан Де Смет (1801–1873) көлден (көктемде) ағып шығатын, кейін көлге, каньонға, асуға, тауға және жотаға тараған құйытқы өзенді сипаттау үшін қолданған. Сонымен қатар, ертедегі француз саудагерлері өзенге оның Аттабаска өзенімен қауіпті қосылғаны үшін осы атауды берген болуы мүмкін.

Тарих

Көлді сол аймақтағы алғашқы халықтар жақсы білетін, соның ішінде Самсон Бивер, оны Чаба Имне ("Бивер көлі") деп білген. Ол 1907 жылы Мэри Шафферге көлдің және оған баратын жолдың алғашқы картасын салды. Шаффер Роки таулары аймағының зерттеушісі және суретшісі болды, ол Chabna Imne-ге келген алғашқы беделді емес адам болғандықтан, оған осы жаңалықты ашқандық есептелді; ол Maligne көлінің атын берді. Көлді алғаш көрген еуропалық Генри МакЛауд болды, ол 1875 жылы CPR үшін бағыттарды зерттеді. Ол оны таудың биік бөлігінен көрген, бірақ көлге жақынбады және оған баратын жолды анықтамады. 1908 жылдың 8 маусымында Шаффер, оның саяхаттас серігі Мэри (Молли) Адамс және жетекшілер Билли Уоррен мен Сид Унвин Лейк Луизадан Самсон Бивердің картасының көмегімен көлге жол тартты. Көлге жеткен соң, олар оны HMS Chaba деп аталған саламен зерттеді. Канада үкіметінің сұрауымен Шаффер 1911 жылы көлді толық зерттеу үшін қайта оралды. Ол сондай-ақ бірнеше таулар мен шыңдарға ат қойды. Мэри Шаффердің осы аймаққа арналған кітаптары АҚШ-тың түкпір-түкпірінен туристерді тартты. Maligne көлінде Альбертада тіркелген екі тарихи ғимарат бар: Maligne көліндегі шале және оған қоса қонақ үй, жуу үйі және қойма, барлығы 1927 жылы полковник Фред Брюстердің "Роки тау лагерлері" аясында салынған. Бір кезде Maligne Lake Chalet Джаспер ұлттық саябағындағы ең үлкен және ең сәнді жайғастыру орны болды. Басқа тарихи ғимарат – 1928 жылы Дональд "Керли" Филлипс өзінің жабайы табиғатты бағыттап, балық аулау бизнесі үшін салған қайық үйі. Сол жылы ол алғашқы Maligne көлінің тур қайығын Лия (Самсон Бивердің әйелі Лия Самсонның құрметіне) салды. Филлипс қайық үйінде 1936 жылы қар көшкінінен қайтыс болғанға дейін (52 жасында) тұрды. Тарихи ғимараттарды Брюстер мен Филлипстің ерте кәсіпкерлік әрекеттеріне байланысты Maligne Lake Tours компаниясы күтіп ұстайды. Керли Филлипс Maligne көлін бұлақ алабұғаларымен толтырғаны үшін марапатталды, олар құрлықпен баратын баррельдерге салынған. 1970 жылдары Парктер Канада көлдегі спорттық балық аулауды қиындату үшін көкжаңбырлы алабұғаны енгізуге шешім қабылдады. Кейіннен осы көлде спорттық балық аулау арқылы Альбертадағы ең үлкен көкжаңбырлы алабұға ұсталды. Осы балықтың мүсіні жасалып, қазіргі уақытта Currie's Guiding and Tackle, Jasper компаниясына тиесілі. Кейіннен Джаспер ұлттық паркі қызметкерлері бұлақ алабұғасын қосты. Әлемдегі үшінші ірі бұлақ алабұғасы да осы көлден спорттық балық аулау арқылы ұсталды және ол Альберта штатының Хинтон қаласынан Дэвид Робсонға тиесілі.

Экология

Бұл биік таулы олиготроф көлде жануарлар дүниесі күтпегендей көп. Жаз айларында гризли аюы, қара аю, құлан, карибу, қасқыр, моос және тау қойы сияқты ірі сүтқоректілер көл маңында жиі кездеседі. Ақбас бүркіт, алтын бүркіт және балықшыл бүркіт те осы аймақты мекендейді және балықтармен қоректенеді.

Танымал мәдениетте

Малигн көлі – "Жеті топ" суретшісі Лоурен Харристің маңызды картинасының тақырыбы. Харрис және "Жеті топтың" тағы бір суретшісі А. Я. Джексон 1924 жылдың тамызы мен қыркүйек айының басында Жаспер ұлттық саябағында сурет салып, көлдің оңтүстік жағасында орналасқан. Харрис сол жылдың соңында "Maligne Lake, Jasper Park" картинасын аяқтады, бұл оның мансабындағы маңызды кезең болды және Роки тауларына жасаған саяхаттарынан шабыттанған көптеген картиналардың біріншісі еді. 1928 жылы картина Канаданың Ұлттық галереясымен сатып алынып, қазірде галереяның тұрақты коллекциясында көрсетілуде.