Кіріспе
Австралиялық крикетші
Грэм Нил Яллоп (Graham Neil Yallop, 7 қазан 1952 жылы туған) – Австралияның бұрынғы халықаралық крикетшісі. Яллоп 1976-1984 жылдар аралығында Австралия ұлттық құрамасы үшін тестілік және бір күндік халықаралық крикет ойнады, 1970-жылдардың соңындағы Әлемдік сериялы крикет дәуірінде қысқа мерзімге команда капитаны болды. Техникалық жағынан дұрыс ойнайтын сол жақ қолды соққы беруші Яллоп Виктория штатының командасында ойнады, әдетте тізімнің басындағы сапында ойнады және Викторияны екі Шеффилд Шилд титулына жетектеді. Ол Тест матчында толық қауіпсіздік кепшесін (шлем) киген алғашқы ойыншы болды.
Ерте өмір
Яллоп 1952 жылы Виктория штатының Балуин қаласында дүниеге келді және 1960 жылдардың аяғында Доулинг Шилдте Ричмонд жастағы командаларында ойнады. 1970/71 жылғы жазда ол клуб үшін сыныптық крикеттегі дебютін жасады, сондай-ақ Австралия мектеп оқушылары крикет чемпионатында Виктория мектептері командасының бірнеше ойынында қатысты. Кейін ол былай деп еске алды: "Викторияда 16 жасқа дейінгі крикет ойнағанда, штаттың ең жақсы 16 жасқа дейінгі ойыншыларына қарсы ойнайсың. Менің ойымша, бұл Премьер-крикеттегі болашағыма өте жақсы дайындық болды." Алғашқыда көбірек доп тастаушы болған Яллоптың Ричмондтағы жаттықтырушысы – Австралияға эмиграциялаған бұрынғы Англия құрамасының ойыншысы Фрэнк Тайсон еді. "Ол маған зор көмек көрсетті", – деп жазды Яллоп кейін; "сол кезде мен батсменге қарағанда доп тастаушы едім, ол менің бағытымды өзгертті. Ол менімен бірнеше жыл бойы жұмыс істеді, батсмендік шеберлігімді жетілдіруге көмектесті."
Отандық дебют
Яллоп өзінің жоғары деңгейдегі крикет дебютын 1972 жылғы желтоқсанда Виктория үшін жасады, ал дебюттік ойынында Жаңа Оңтүстік Уэльс командасына қарсы жартылай ғасырлық нәтиже көрсетті. Маусымның көп бөлігін Виктория командасында 12-ші ойыншы ретінде өткізгенімен, 1973 жылы Яллоп Бирмингем лигасындағы Уолсолл клубында ойнады. Ол сондай-ақ Мэрилебон крикет клубы үшін де бірнеше ойын өткізді. Яллоп 1973–74 маусымында жоғары деңгейдегі крикетпен ойнаған жоқ, бірақ 1974–75 жазғы маусымында Виктория құрамасына қайта оралды. Ол Гиллетт Кубогында Лист А крикетіндегі алғашқы ойынын өткізді және маусым ішінде 38,28 орташа есеппен ойын басына 538 ұпай жинады. Бұл нәтижелерге Англияға қарсы 34 және 30 ұпай, сондай-ақ Оңтүстік Австралияға қарсы алғашқы жүздігі (100 ұпай есебімен) кірді. 1975 жылы Яллоп Англияда тағы да лигалық крикетпен ойнады, Солтүстік Бирмингем үшін 3000-нан астам ұпай жинады. Уолсолл үшін 22 ойында ол ойын басына 113 ұпай жинап, үш жүздікке жетті.
In 1973 Yallop played for Walsall in the Birmingham League. He also played some games for the Marylebone Cricket Club. Yallop did not play first class cricket during the 1973–74 season, but returned to the Victoria side during the 1974–75 summer. He made his List A cricket debut in the Gillette Cup and scored 538 first class runs during the season at an average of 38.28 runs per innings. These included scores of 34 and 30 against the touring England side and his debut first class century (100 not out) against South Australia. In 1975 Yallop again played league cricket in England, scoring more than 3,000 runs for North Birmingham. In 22 games for Walsall he averaged 113 runs an innings and scored three centuries.
Сынақты қайтару
1977 жылы Дүниежүзілік сериялы крикеттің (WSC) басталуымен бірқатар жетекші австралиялық крикетшілер ұлттық құрамаға ойнаудан шеттетілді. Ричи Робинсон WSC-ге өтіп кеткен соң Яллоп Виктория құрамасының капитаны болды. Боб Симпсон 1977–1978 жылдары Австралия құрамасын басқарды, бірақ Яллоп саяхаттап келген үндістандықтарға қарсы алғашқы сынақ ойынына ілікпеді, жазды толық формада бастамағандықтан. Ол жазғы маусымның бесінші және соңғы сынақ ойынына дейін құрамға алынбады. Есеп 2:2 болғанда, Яллоп вице-капитан ретінде таңдалды және Австралияның бірінші иннингінде 121 ұпай жинады, ол Австралия үшін жасаған тұңғыш жүздігі болды, нәтижесінде Австралия серияны жеңіп алды. Ол сол жазда барлығы 729 бірінші сыныптық ұпай жинады, орташа есеппен әр иннингке 56,07 ұпайдан келді. Вест-Индияға саяхаттауға арналған Австралия құрамасы бесінші сынақ ойыны кезінде жаңартылды және Яллоп саяхаттың алғашқы екі сынақ ойынында өнер көрсетті. Бірақ ол Гайанаға қарсы өткен ойында 118 ұпай жинағаннан кейін Колин Крофттың соққысынан жақ сүйегі сынды. Ол үшінші сынақ ойынынан қалыс қалды, бірақ серияның келесі ойындарында орнын қайта иеленді, жалпы 317 сынақ ұпайы жинады, орташа есеппен 45,29 ұпайдан.
Австралиялық капитан: "Қорбандыққа баратын тоқты"
1978–79 жылғы маусымның басында Австралия крикеті басқармасы (АКБ) Боб Симпсонды капитандыққа қайта тағайындамауды шешті және Англияға қарсы Аш сериясының бірінші тестісіне дейін Яллопты оның орнына қойды. Австралия құрамасы халықаралық деңгейде тәжірибесі аз еді. Кристиан Райанның сөзінше, "Көптеген сарапшылар Джон Инвераритиді, епті және жан-жақты ойыншыны, Яллоптан ақылдырақ таңдау деп есептеді"; алайда, Австралия құрамасын іріктеушілер Инвераритидің тестілік деңгейдегі қабілетіне сенімсіздік танытты. Яллоп кейін "жаңылғыш" деп сипаттаған болжам жасады, оның командасы Аш сериясын 6:0 есебімен жеңеді, және оның "жаңылғыш" болжамы бұқаралық ақпарат құралдарында тікелей жарияланып, ағылшын ойыншылары оны қабылдады. Бірінші тестінің екінші иннингінде жүз соққанға қарамастан, команда серияның ашылу ойынында жеті қақпадан жеңілді. Екінші тестідегі жеңіліске Яллоптың тестілік капитан ретіндегі жалғыз жеңісі үшінші матчта MCG стадионында болды. Одан кейін тағы екі жеңіліс тіркелді, және Австралия жазғы маусымның соңғы тестісіне Аш сериясының нәтижесі шешілгеннен кейін шықты. SCG стадионында Австралия 198 ұпайға тоқтатылды, оның ішінде Яллоп 121 ұпай жинады; ең жоғары көрсеткіш 16 ұпайды құрады, және Яллоп кейіннен бұл өзінің ең керемет тестілік матчы екенін айтты. Англия бірінші иннингте 308 ұпай жинады; Австралия 141 ұпайға құлдырады, ал Англияға жеңіске жету үшін 34 ұпай қана қажет болғанда, Яллоп Англияның екінші иннингінде ескі доппен боулингті ашуды шешті, бұл Англия капитаны Майк Брирлиді таң қалдырды. Яллоп матчтың үздік ойыншысы атағын жеңіп алды, бірақ Австралия серияны 5:1 есебімен ұтырып қойды. Серия туралы есебінде, "The Ashes Retained", Брирли ағылшын ойыншылары Яллопты "Банзай" деп атағанын жазды, өйткені ол кез келген жағдайда қауіпті шабуылдық схемаларды қолдануға бейімді, ал кейде қорғаныс стратегиясы Англия командасының оңай ұпай жинауына тосқауыл қоюы мүмкін еді. Англиядан жеңілгеніне қарамастан, Яллоп 1978 жылғы наурыз айында Пәкістанға қарсы матчта Австралия құрамасын басқарды, бірақ екі ойындық серияның бірінші тестісінде де жеңіліске ұшырады. Ол клубтық матчта бауырына жарақат алды, нәтижесінде Ричмонд аудандық жартылай финалда жеңіске жетті, бұл оны екінші тестілік матчты өткізіп жіберуге мәжбүр етті. Австралия жеңіліс тізбегін тоқтатып, Ким Хьюз команданың капитаны болды, бұл іріктеушілерді Хьюздің пайдасына Яллопты капитандықтан шеттетуге итерді.
Қойлар сойылатын жер
Жаздың соңында Яллоптың атымен жазғы маусымдағы тәжірибелері туралы "Сойылатын қошақтар" атты кітап жарық көрді. Кітаптың бірінші бетінде ол былай деп жазды: "Мен ашуланып, наразы болуым керек еді, бірақ менің ішкі жан дүнием солай емес. Көптеген мұңды жағдайлардан кейін осылай аяқталуы өкінішті, тіпті қиын. Мен күнәлі деп танылдым, барлық қиындықтарға қарамастан, жаз бойы ACB-нің туын алып жүрген ойыншымын". Кітаптағы тараулардың атаулары: "Жұмыстан шығарылды", "Бірінші қырғын", "Тірідей сыпырылды" және "Сойылды" деп берілген.
Капитаннан кейінгі қызмет
Яллоп командадағы орнын сақтап, 1979 жылғы Крикет әлем чемпионатында және 1979 жылдың соңында Үндістанға жасалған турдағы барлық алты тест матчинде ойнады. WSC ойыншылары ұлттық құрамаға қайта оралғанға дейін бұл Австралия үшін соңғы серия болды. Серияның үшінші тестінде ол Австралияның бірінші иннингінде 89 ұпай жинап, бесінші тестіде бірінші иннингте 167 ұпай жинады – осы күнге дейін оның ең жоғары көрсеткіші. Алтыншы тестке де ашылушы ретінде қалды, Австралияның бірінші иннингінде тағы да жартылай ғасырлық көрсетті. WSC ойыншылары Австралияның тест құрамасына оралғанда Яллоп құрамнан шығарылды, бірақ 1976–77 жылдары капитан болған Ричи Робинсон командаға оралғанға қарамастан, Викторияның капитаны қызметінде қалды. 1979–80 маусымында бір күндік халықаралық матчта (ODI) ойнады және 1980 жылдың басында Пакистанға жасалған турға іріктелді. Яллоп үш матчтық серияның алғашқы тестінде Брюс Лэрдпен бірге ашылушы ретінде орнын қайта алды. Екінші тестте төртінші нөмірге түсіп, 172 ұпай жинады – осы күнге дейін оның бірінші сыныптағы ең жоғары көрсеткіші. Иннингте Грег Чаппеллмен 217 ұпайлық серіктестік құрылды. 1980 жылы Англияда өткен екінші Жүзжылдық тестке де қатысты. Англияда болған кезде Яллоп Викторияның капитаны лауазымынан кетіп, «Мен мүмкіндігінше Австралия үшін ойнауды жалғастырғым келеді және барлық күш-жігерімді Австралия үшін крикет ойнауға жұмсағым келеді. Викторияның капитаны болу және қажетті толыққанды күш салу, сонымен қатар ең жақсы деңгейде өнер көрсетуді ақтау мүмкін емес деп ойлаймын» деді. Осыған қарамастан, ол 1980–81 жылғы жазғы маусымда Австралия құрамасына шақырылмады, өркендеп келе жатқан Дуг Уолтерс оның орнын иеленді, ал Яллоптың көрсеткіштері қайтадан төмендеді. 1981 жылдың ақпанында Иан Чаппелл Яллопты 1981 жылғы Англияға жасалған «Пепел» (Ashes) турниріне арналған құрамаға енгізді, ол «тест командасынан тыс орта деңгейдегі ең жақсы соққышы» екенін, бірақ «тест крикетінде үнемі табысқа жету үшін аздап қиындықтарға дайын болу керек» деді. Ол Англияға саяхатқа шыққан командаға іріктелді, оны «елдегі санаулы сапалы соққышылардың бірі» деп атады. Англия «Пепел» титулын сақтап қалғанда ол турдағы барлық алты тест матчинде ойнады. 1981 жылғы турдың төртінші тестінде болған бір жағдайға байланысты Яллоптың жылдам боулингке осалдығы туралы көп әңгіме болды. Капитан Ким Хьюз Яллопты Боб Уиллистің боулингінен қорғау үшін, Яллоп одан сұрамағанмен, соққыны бақылауға тырысты, бірақ кейін арқасы ауырып, жаз бойы Австралия құрамасында ойнамады. Желтоқсан айында Виктория құрамасына оралып, маусымда бірінші сыныпта 647 ұпай жинады, бірақ 1982 жылы Пакистанға жасалған Австралия турнесіне қатыспады, іріктеушілер Грег Ричи мен Уэйн Филлипсті таңдады. Бұл Яллоптың 1977 жылғы «Пепел» турнирінен кейін өткізіп алған алғашқы ресми шетел турнесі болды.
1983-1984 жж. Пәкістанға қарсы
Ялоптың тестілік крикетші ретінде ең жақсы өнер көрсетуі 1983–84 жылғы маусымда, Пәкістанның Австралияға гастрольде болған кезде болды. Бірінші тестіде ол 141 ұпай жинап, дебютант Уэйн Филлипспен 259 ұпайлық серіктестік құрды, бұл Пәкістанға қарсы кез келген калибрдегі Австралия рекорды. Пәкістандықтарға қарсы өткен турнирде Виктория үшін 220 ұпай жинады, ал MCG-дегі төртінші тестіде 268 ұпай жинады, бұл оның қазіргі кездегі ең жоғары бірінші сыныпты көрсеткіші. Ол үшінші калибрде Хьюзбен 203 ұпайлық, ал жетінші калибрде Грег Мэтьюспен 185 ұпайлық серіктестіктер жасады, екеуі де Пәкістанға қарсы Австралияның рекорды. Оның 268 ұпайы сол кезде Австралияның Пәкістанға қарсы ең жоғары көрсеткіші және кез келген тестілік матчта Австралияның жетінші ең жоғары көрсеткіші болды. Заманауи баяндамада «Ялоптың Австралия құрамасының жұлдызы болуы крикеттің ғажайып беймәлімдігін тағы да көрсетеді» делінген. Ол Артур Морристі «спин мен орташа жылдамдыққа қарсы ойнайтын көркем ойыншы» деп сипаттады, ал Линдси Хассетті «Мен осыдан да жаман қаралған ойыншыны еске түсіре алмаймын» деді. Боб Симпсон иннингсті «Мен көрген ең ұлыларының бірі» деп атады және «Ялоп менің крикеттегі тәжірибемде ең жамандалған және нашар қаралған ойыншылардың бірі болды» деді. Бесінші тестідегі 30 ұпай Ялоптың сериядағы жалпы жиынтығын 92.33 орташа есеппен 554 ұпайға жеткізді, бұл кез келген Австралиялық соққышының ең жақсы нәтижесі. (Дегенмен, «Серияның үздік ойыншысы» сыйлығы Джефф Лоусонға берілді.) Жазғы маусымдағы жалпы көрсеткіші 113.20 орташа есеппен 1132 бірінші сыныпты ұпайды құрады. Содан кейін Ялоп Вест-Индияға қарсы Австралияның бір күндік командасында ойнады. Ойын кезінде, Вив Ричардстың шекаралық соққысын тоқтатуға тырысқанда алаңға құлап, сол тізесіне соққы тиді. Австралия 8/153 есебімен ойнап жатқанда Ялоп соққыға шығып, 28 доптан 13 ұпай жинап, кейін шығарылды. Ол бір күндік командаға қатысудан шеттетілді және оның орнына Дэвид Хукс келді. Ялоп 1983–84 жылғы Вест-Индияға саяхатына шақырылды, бірақ Ялоптың жарақаты жазылмаған жағдайда Дин Джонс резервте қалды. Ақырында Ялоп саяхатқа қатыспады, ал Джонс оның орнына ойнады. 1984 жылдың шілдесінде Ялоп Австралиялық крикет кеңесімен келісімшарт жасаған он алты Австралиялық ойыншының бірі болды және ол Үндістанға 14 ойыншыдан тұратын бір күндік турнесіне шақырылды. Бір күндік матчтарда Ялоп төмен қатарда соққылап, 22, 32 және 42 ұпай жинады. 1984–85 жылғы жазғы маусымда Ялоп Виктория үшін бір күндік матчта 14 ұпай жинады. Квинслендке қарсы матчта ол 0 және 2 ұпай жинады, бірақ Вест-Индияға қарсы өткен алғашқы тестіге шақырылды. Ол 2 және 1 ұпай жинады. Содан кейін Ялоп тізе жарақатының салдарынан Тасманияға қарсы ойнау үшін Викториялық қалқан командасынан шықты.
Оңтүстік Африканың бүлікшілер турлары
Отандық крикетке оралғаннан кейін Яллоп Квинслендке қарсы 21 және 0, Оңтүстік Австралияға қарсы 34 және 1 ұпай жинады. Дегенмен, Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы 58 және 125, Тасманияға қарсы 51 және 22 ұпайлары 1985 жылғы Ащыға (Ashes) қатысуға мүмкін болатын ойыншы ретінде талқыланды. Кейін Нью-Саут Уэльске қарсы 147 ұпай жинағанына қарамастан, ол турнеге іріктемеді. Австралия құрамасындағы өзінің уақыты аяқталғанын сезіне, Яллоп Ким Хьюз басқарған көтерілісші австралиялық командаға қосылды. Яллоп 1985–86 жылғы командада Хьюздің вице-капитаны болды. "Бізге іріктеушілердің бізді тест ойыншысы ретінде көретініне сенімді емес екенін айтты", – деді Яллоп. "Бізге сырттай, әрине, болашағымыздың осылайша жарқын болмайтынын жеткізді. Сондықтан ұсыныс түскенде, біз қызығушылық таныттық". Оңтүстік Африка апартеид режиміне байланысты спорттық бойкотқа ұшырады, және командаға қосылған басқа ойыншылармен бірге Яллопқа екі жылға Австралияның жоғары лигалық крикетінен, үш жылға халықаралық крикеттен тыйым салынды. Яллоптың Оңтүстік Африкадағы алғашқы маусымы Оранж Фри Стейтке қарсы 35 және 62 ұпайларымен жақсы басталды. Бірақ, жалпы алғанда сәтті болмады, ол 27.2 орташа есеппен 272 ұпай жинады, ең жоғары көрсеткіші 62 болды. Ол ойнаған ресми емес тест матчтарында Яллоп 51 және 24, сондай-ақ 20 және 6 ұпай жинады. Бір күндік матчтарда 26.28 орташа есеппен 184 ұпай жинап, екі жартылай ғасырлық соқты. Хьюз Яллоптың үлесін ашық сынап, оның "жоқтығы бізге турнеде қымбатқа түсті. Егер Яллоптың денсаулығы жақсы болғанда және ойнағысы келсе, жағдай басқаша болар еді. Вице-капитан ретінде сіз үлкен жауапкершілікке иесіз. [Мик] Тейлор сияқты есімдері белгілі емес ойыншылар өзін таныстырды, ал Яллоп, барлық беделіне қарамастан, ештеңе істемеді". Келесі жылы, ол команданың вице-капитаны болмағандықтан жақсы ойнады, 61.33 орташа есеппен 552 ұпай жинады, ең жоғары көрсеткіші 182 болды. Ол бір тест матчында 36 және 26 ұпай жинады. Кейін Яллоп "көтерілісшілер" турнелері туралы "аралас сезімдері" бар екенін айтты. "Ол жердегі жағдайды білгеннен кейін, бізден жасырылған нәрселер болды, біз көруіміз керек емес, бірақ көрдік. Бірақ кейіннен ойлау – керемет нәрсе, солай емес пе? Әрине, біз сол жерде болғанда оған қуандық. Бірақ ойланып қарасам, эмоциялар аралас. Саясат – өкінішті нәрсе". Хоук ойыншыларды "сатқын" деп атады.
Крикеттен кейінгі мансап
1989 жылы Яллоп крикет орталығында алкоголь сатқаны үшін 1000 доллар айыппұл төледі. 1994 жылы ол спорт орталығының директоры қызметінен босатылды, бірақ шағымданып, шешім күштен шығарылды. 2014–2015 жылдары Яллоп Элвуд крикет клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Ол Индонезия крикетімен тығыз байланыста жұмыс істеді, жаттықтырумен және қаражат жинаумен айналысты, тіпті крикетті дамыту үшін аукционға бір жасыл қалпағын сыйлады. Осы құрметтің иесі болғандықтан, Джакартадағы ең жақсы крикет алаңы Грэм Яллоп Овалы деп аталды.