Кіріспе
"Хейвен" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалының бірінші маусымының он бірінші бөлімі, алғаш рет 1987 жылдың 30 қарашасында АҚШ-та көрсетілді. Режиссері Ричард Комптон, алғашқы идеясы Лан О'Кунге тиесілі, соңғы сценарийін Трейси Торме жазды. 24-ші ғасырда өтетін сериалда Федерацияның "Энтерпрайз D" жұлдыз кемесінің Жұлдыздық Флоты экипажының оқиғалары баяндалады. Бұл эпизодта Диана Трой (Марина Сиртис) үйлену тойына келгендердің арасында анасы Луаксана (Маджэл Барретт) қатысқаннан кейін, жасалған некеге келісудің қиындықтарымен айналысады. Ал "Энтерпрайз" жұмақты планетке жақындап келе жатқан обадан зардап шеккен кеменің қаупін сейілуге тиіс. Эпизодта бірнеше қонақ актерлер алғаш рет пайда болды, олардың ішінде Барретт пен Карел Струйкен де бар. Торме эпизодтың соңғы нұсқасынан разы болмады, ал эпизодқа сын-пікірлер әртүрлі болды, Барреттің актерлік шеберлігі мақталып, сынға да ілікті.
Сюжет
Федерациялық ғарыш кемесі "Энтерпрайз" Хевен планетасына келді, онда кеменің бетазоид кеңесшісі Дианна Тройды анасы Луаксана шақырған еді. Трой бұрын жас дәрігер Уайатт Миллермен (Роберт Кнеппер) үйленуге келісім берген, ал оның ата-анасы Луаксананы тауып, үйленуді міндеттеу үшін іздестірген. Луаксана мен Миллерлер "Энтерпрайз" бортына қабылданғаннан кейін, ата-аналар тойда кімнің мәдени дәстүрлері құрметтелетіні туралы пікір таластың тудырады. Трой мен Уайатт бір-бірін жақсырақ тануға тырысады, бірақ бұл қиынға соғады, себебі Трой әлі де командир Уильям Райкерге (Джонатан Фрейкс) ғашық. Уайатт ғашық болған басқа әйел туралы көптеген армандар көреді және бастапқыда ол онымен телепатиялық байланыста болған Трой деп ойлаған. Содан кейін "Энтерпрайз" Хевенге жақындап келе жатқан белгісіз кеме туралы біледі. Капитан Пикард (Патрик Стюарт) оны Тареллиандық кеме деп таниды, бұл өте қауіпті және жұқпалы вирустан құрытылған деп есептелген халық. Олар кемемен байланысқа шыққанда, жарық жылдамдығынан төмен жылдамдықпен Хевенге бейбіт өмір сүруге оқшауланған жер табу үмітімен саяхаттап келген бірнеше Тареллиан босқынын табады. Пикард вирустың таралуынан қорқып, олардың планетаға бара алмайтынын айтады және Тареллиандық кемені тартылған сәулеге орналастырады. Уайатт өзінің арманындағы әйел – Ариананы (Даница Кингсли) таниды, ол да оны таниды. Ол доктор Крашерге (Гейтс МакФадден) оларға медициналық жабдықтарды жеткізіп беруге бара жатыр деп айтады, бірақ жабдықтармен бірге өзі де телепортталады. Экипаж бұл туралы білгеннен кейін, Уайатттың ата-анасы Пикардтан Уайатты "Энтерпрайзға" қайтаруын талап етеді, бірақ Трой ол енді Тареллиан вирусын тасымалдайтындықтан қайта орала алмайтынын талап етеді. Уайатт ата-анасына, Тройға және экипаждың қалған бөлігіне бұл тағдыр екенін және Тареллиан вирусын емдеуге көмектесуге қуанышты екенін айтады. Ол Тареллиандарды Хевенді тастап, басқа жерден көмек іздеуге көндіреді. Пикард тартылған сәулені түсіріп, кемеге жүйеден кетуге рұқсат береді.
Өндіріс
Эпизодтың сюжеті Лан О’Кун ұсынған «Уақыт пен кеңістіктен тыс махаббат» атты туындыдан бастау алды, бірақ бір кезде эпизод «Көрердің көзі» деп аталатын. О’Кунның сценарийі қайта жазу үшін Трейси Тормеге берілген кезде, шоудан шығарылуға жақын еді. Торме сценарийді О’Кунның терең мазмұнынан көбірек комедиялық элементтерге айналдырды, бірақ түсірілімге дейін көптеген комедиялық бөліктер алынып тасталғанын сезінді. Ол жалпы нәтижеге риза болмады, «Эпизодты алғаш көрсеткенде ұнаған жоқ. Бұл мен қатысқан ең сүйкісіз шоуларымның бірі» деді. Эпизодты Ричард Комптон режиссерлік етті, ол бұрын «The Doomsday Machine» эпизодында лейтенант Уошберн рөлінде ойнаған болатын. «Haven» эпизодының түсірілімі Комптон «The Doomsday Machine» эпизодындағы сахналарын түсірген күнінен дәл жиырма жыл өткен соң басталды. «Haven» түсірілген бесінші эпизод болды, бірақ он бірінші эпизод ретінде көрсетілді. Ол «The Next Generation» сериалының соңына дейін, әдетте маусым сайын бір рет Луаксана рөлінде қайта пайда болды. Бұл эпизодта көрінетін Тареллиан ғарыш кемесін Эндрю Проберт жасады, ол сонымен қатар Ромулалық Warbird және Enterprise 1701D (TNG Enterprise) кемелерін де жобалаған. Ол Джин Родденберримен бірлесіп жұмыс істеді, бұл жоба ғарыш кемесінің қуат стансасын кеменің ортасына орналастыру идеясын дамытуға көмектесті. Бірнеше рецензенттер сериал аяқталғаннан кейін эпизодты қайта қарады. Актерлердің бірі Уил Уиттон 2007 жылдың мамыр айында AOL TV үшін эпизодты қарап, «Бұл өте жаман, «shotgun wedding» эпизоды болуы мүмкін еді, болжамды және жалықтыратын, бірақ Трейсидің сценарийі, өте жақсы қонақ актерлер мен барлық қатысушылардың керемет ойыны оны бірінші маусымдағы ең жақсы эпизодтардың біріне айналдырды» деді. Ол эпизодқа B бағасын берді. Кит Декандидо эпизодты Tor.com үшін 2011 жылдың маусым айында шолу жасады. Ол эпизодты «көруге қиын» деп сипаттап, «барлық ең нашар ғылыми-фантастикалық телешоулардың клишелері орындалған» деді. 2019 жылы Den of Geek бұл эпизодта романтикалық элементтер бар екенін атап өтті.
Keith DeCandido reviewed the episode for Tor. com in June 2011. He described the episode as "painful to watch" and one that where "all the worst sci fi TV show clichés are in evidence". In 2019, Den of Geek noted this episode for featuring romantic elements.
Үйге арналған медиа
"Хейвен" эпизодының алғашқы үй жағдайындағы шығарылымы 1992 жылдың 1 сәуірінде АҚШ және Канадада VHS кассетасында жарық көрді. Кейіннен бұл эпизод 2002 жылдың наурызында шыққан "Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ" сериалының бірінші маусым DVD жинағына қосылды, ал 2012 жылдың 24 шілдесінде бірінші маусым Blu-ray жинағының бір бөлігі ретінде қайта шығарылды.