Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирланд актрисасы (шамамен 1759–1829)
Irish actress (c. 1759–1829)
Элизабет Фаррен (шамамен 1759, 23 сәуір 1829) – 18 ғасырдың соңындағы ирланд актрисасы. 1759 жылы Корк қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джордж Фаррен хирург болған. Оның ішімдікке құмарлығы салдарынан ерте қайтыс болды, ал әйелі Ливерпульге қайтып келді. Анасы өзі мен балаларын асырау үшін сахнаға шықты. Элизабет алғаш рет 1777 жылы Лондон сахнасында "Ол бағындыруға тіреледі" пьесасында Мисс Хардкасл рөлінде пайда болды, ал келесі жылы "Друри Лейн" театрында өнер көрсетті. Оның репертуарында Шекспирдің туындыларымен қатар, 100-ден астам кейіпкер, түрлі заманауи комедиялар мен драмалар болды. Ол көбінесе өзінің жалғыз нағыз бәсекелесі болған Фрэнсис Эбингтонмен салыстырылды. Оның соңғы өнер көрсетуі 1797 жылдың сәуір айында болды, бұл Дербидің 12-ші графы Эдвард Смит Стэнлиге үйленуге екі ай қалғанда орын алды. Олардың бір қызы болды.
Elizabeth Farren (c. 175923 April 1829) was an Irish actress of the late 18th century. Born in Cork in 1759, her father, George Farren was a surgeon. His drinking habits brought on early death and his widow returned to Liverpool. Her mother went on the stage to support herself and her children. Elizabeth first appeared on the London stage in 1777 as Miss Hardcastle in She Stoops to Conquer and the following year appeared at Drury Lane which, along with the Haymarket Theatre became her primary venues for the rest of her acting career. She had over 100 characters in her repertoire including Shakespeare and various contemporary comedies and dramas. She was often compared to Frances Abington, who was her only real rival. Her last appearance was in April 1797, two months before her marriage to Edward Smith Stanley, 12th Earl of Derby. They had one daughter.
Ерте өмір
Элизабет (кейде Элиза) Фаррен – Ирландияның Корк қаласындағы хирург және дәріханашы, кейін актер болған Джордж Фарреннің қызы, және Ливерпуль қаласынан шыққан, пивохана немесе сыра қайнатушының қызы әйелі (туған аты Райт). Актриса Маргарет Фаррен оның қарындасы болды. Фаррен өте ерте жасында Бат және басқа қалаларда жасөспірімдер рөлінде өнер көрсетті. 1774 жылы ол анасы мен әпкелерімен бірге Уэйкфилдте Тейт Уилкинсонның қарсыласы Уайтлидің жетекшілігімен Колумбина рөлін ойнап, ән салды. Он бес жасында Ливерпульде ол "Ауылдағы махаббат" пьесасында Розетта рөлін ойнады, ал кейін Коли Сибердің "Қастықпен келген күйеу" пьесасындағы Леди Таунли рөлімен танымал болды.
Elizabeth (sometimes Eliza) Farren was the daughter of George Farren of Cork, Ireland, a surgeon and apothecary, later an actor, and his wife (née Wright) of Liverpool, the daughter of a publican or brewer. The actress Margaret Farren was her sister. At a very early age, Farren performed at Bath and elsewhere in juvenile parts. In 1774, she was acting with her mother and sisters at Wakefield under Tate Wilkinson's opponent, Whiteley, when she played Columbine and sang. At the age of fifteen, at Liverpool, she played Rosetta in Love in a Village and subsequently her best known role of Lady Townly in The Provoked Husband by Colley Cibber.
Лондон мансабы
Ол Ливерпульдегі менеджері Янгердің көмегімен Джордж Колманмен таныстырылды және 9 маусымда 1777 жылы Лондонның Хеймаркет залында Мисс Хардкастл рөлінде алғаш рет сахнаға шықты. Оның өнері жақсы қарсы алынды, содан кейін Мерфидің "Азамат", "Розетта" және Гарриктың "Бон-тон" пьесаларындағы Мисс Титтап рөлдерін ойнағаннан кейін, ол "Испан шаштаразы", яғни Бомаршедің "Севилья шаштаразынан" алынған бейімдемедегі Розина рөліне ие болды. Ол сонымен қатар пьесаның эпилогын оқыды. 1778 жылдың 11 шілдесінде ол Колманның "Өзіне-өзі қол жұмсау" пьесасындағы түпнұсқа Нэнси Ловел рөлін сомдады. Бұл "ер адам киіміндегі" рөл болды, ол оның дене бітіміне сай келмеді, сондықтан ол кейбір сынға ұшырады. Леди Таунли және Леди Фансифул рөлдерін ойнағаннан кейін ол қайтадан жұртшылықтың сүйіктісіне айналды. 1778 жылдың қыркүйегінде ол Дрюри-Лейнде Шарлотта Руспорт рөлінде ("Батыс Үндістаны" пьесасы) алғаш рет сахнаға шықты. Ол негізінен осы театр сахнасында (1782 жылы кеткен Франсис Эбингтоннан кейін оның орнын басты) немесе Хеймаркетте, кейде провинцияларда және Ковент-Гарденде өнер көрсетті. Оның репертуарында 100-ден астам кейіпкер болды, олардың ішінде Шериданның "Скарбороға саяхат" пьесасындағы Беринтия, Мерфидің "Барлығы дұрыс емес" пьесасындағы Белинда, "Махаббатқа махаббат" пьесасындағы Анжелика, "Испан монахы" пьесасындағы Эльвира, "Қысқы ертегі" пьесасындағы Гермиона, "Он екінші түн" пьесасындағы Оливия, Порция, Лидия Лангиш, "Әлемнің жолы" пьесасындағы Милламант, Статира, Джульетта және Леди Бетти Модиш бар. Ол бірнеше түпнұсқа рөлдерді сомдады: Шериданға берілген "Лагерьдегі" Леди Саш (Дрюри-Лейн, 15 қазан 1778); Колманның "Жеке қаражат" пьесасындағы миссис Саллен (Дрюри-Лейн, 31 тамыз 1779); Мисс Лидің "Апаттар туралы" пьесасындағы Сесилия (Хеймаркет, 5 тамыз 1780); Праттың "Көркем черкес" пьесасындағы Альмеида (27 қараша 1781); сондай-ақ миссис Коулидің, миссис Инчбалдтың, генерал Бургойннің, Майлз Питер Эндрюстің және басқа да авторлардың әртүрлі комедиялары мен драмаларындағы қаһармандар. Ол сомдаған соңғы түпнұсқа рөл Холкрофтың "Күлкінің күші" пьесасындағы қаһармандығы болды (6 желтоқсан 1796), ол алғашқы көрсетілімінде жағымсыз қабылданды және басылмаған күйінде қалды. Соңғы рет 8 сәуірде 1797 жылы Леди Тейзл рөлінде сахнаға шыққан ол көп көрерменді тартты, ал Фаррен қоштасу сөздерін айтқаннан кейін көздерінен жас шықты. Шекспирдің Гермиона, Порция, Оливия және Джульетта рөлдері оның репертуарында болды, бірақ Леди Бетти Модиш, Леди Таунли, Леди Фансифул және Леди Тейзл сияқты комедиялық рөлдер оның сүйіктілері еді. Фарреннің дене бітімі жұқа, бойы орташадан жоғары еді. Оның беті көркем әрі әсерлі, көк көзі, жылы күлімсірегі және әдемі, мәдениетті даусы болды. Оның мінез-құлқы мен сырт келбеті жағынан оған тең келгені болмады, оны жиі Франсис Эбингтонмен салыстырды.
She was introduced by Younger, her Liverpool manager, to George Colman and made her first appearance in London at the Haymarket on 9 June 1777, playing Miss Hardcastle. Her performance was favourably received, and, after playing Maria in Murphy's Citizen, Rosetta, and Miss Tittup in Garrick's Bon Ton, she was cast as Rosina in the Spanish Barber, or the Useless Precaution, his adaptation from Beaumarchais' The Barber of Seville. She also spoke the epilogue to the play. On 11 July 1778, she was the original Nancy Lovel in Colman's Suicide. This was a "breeches" part, to which her figure was unsuited, and she was subjected to some satire for shapelessness. Performances as Lady Townly, and Lady Fanciful in the Provoked Wife restored her to public favour. In September 1778, she made her first appearance at Drury Lane, as Charlotte Rusport in the West Indian. She performed primarily at this theatre (where she was the successor to Frances Abington when the latter left in 1782) or at the Haymarket for the rest of her stage career, with occasional performances in the provinces and at Covent Garden. She had over 100 characters in her repertoire, including Berinthia in Sheridan's Trip to Scarborough, Belinda in Murphy's All in the Wrong, Angelica in Love for Love, Elvira in Spanish Friar, Hermione in the Winter's Tale, Olivia in Twelfth Night, Portia, Lydia Languish, Millamant in The Way of the World, Statira, Juliet, and Lady Betty Modish. She "created" few original parts: Lady Sash in The Camp, assigned to Sheridan, Drury Lane, 15 October 1778; Mrs Sullen in Colman's Separate Maintenance, Drury Lane, 31 August 1779; Cecilia in Miss Lee's Chapter of Accidents, Haymarket, 5 August 1780; Almeida in Pratt's The Fair Circassian, 27 November 1781; and the heroines of various comedies and dramas of Mrs. Cowley, Mrs. Inchbald, General Burgoyne, Miles Peter Andrews, and of other writers. The last original part she played was the heroine of Holcroft's Force of Ridicule, 6 December 1796, which was unfavourably received on its first night and remains unprinted. On her last appearance, 8 April 1797, she played Lady Teazle; a large audience was attracted, and Farren, after speaking the farewell lines of her part, burst into tears. The Shakespearean parts of Hermione, Portia, Olivia and Juliet were in her repertory, but comedy parts such as Lady Betty Modish, Lady Townly, Lady Fanciful and Lady Teazle were her favourites. Farren had a slight figure and was above average height. Her face was expressive and animated, she had blue eyes, a winning smile, and a sweet, cultivated voice. In manner and bearing she appears to have had no rival except Frances Abington, with whom she was often compared.
Зейнетақы және кейінгі өмір
1797 жылы 1 мамырда ол Дербидің 12-ші графы Эдвард Смит Стэнлиге (1752–1834) үйленді, одан оның қызы, леди Мэри Маргарет Стэнли дүниеге келді, ол Уильтонның 2-ші графы Томас Эгертонға үйленді. Ол 1829 жылы 23 сәуірде Ланкаширдегі Ноусли Парк қаласында қайтыс болды. Ол Джон Палмермен қысқа ғашықтық қарым-қатынаста болды және Чарльз Фокс оған ғашық болды. Лорд Дерби оған бұрынғы актрисаларға қарағанда көбірек құрмет көрсеткені айтылады. Хазлитт «Мисс Фаррен, оның әдемі әйелдің осалдығы мен сұлулығы, басының нәзік қимылы, желдеткішін қозғауы және тілінің шешіктігі» туралы айтады (Criticisms and Dramatic Essays, 1851, 49-бет). Ричард Камберленд (Мемуарлар, II. 236) оның стилін «тамаша» деп сипаттайды. Джордж Колман кіші (Random Recollections, 1. 251) «сүйкімді және талантты Фаррен ханым» туралы «Леди Таунлидің сәнді міндеттерін ешкім осылай сәтті орындаған емес» дейді. Тейт Уилкинсон оған «шексіз еңбек сіңген» дейді (Wandering Patentee, iii. 42). Боден (Сиддонс өмірі, II. 318) оның зейнетке шығуынан кейін комедия фарсқа айналғанын айтады. Хорас Уолпол оны өмірінде көрген ең кемел актриса деп атады, ал миссис Сиддонс Фарреннің үйленген күні «біздің комедиялық музамызды» жоғалтқанына қайғырды. Фарреннің Энн Сеймур Дамермен романы болғаны хабарланды.
On 1 May 1797 she married Edward Smith Stanley, 12th Earl of Derby (1752–1834) by whom she had a daughter, Lady Mary Margaret Stanley, who married Thomas Egerton, 2nd Earl of Wilton. She died on 23 April 1829 at Knowsley Park, Lancashire. She had a short sentimental attachment to John Palmer and was admired and followed by Charles Fox. Lord Derby reportedly treated her with more respect than was sometimes given to ex actresses. Hazlitt speaks of "Miss Farren, with her fine lady airs and graces, with that elegant turn of her head and motion of her fan and tripping of her tongue" (Criticisms and Dramatic Essays, 1851, p. 49). Richard Cumberland (Memoirs, ii. 236) mentions her style as "exquisite." George Colman the younger (Random Recollections, 1. 251) says of "the lovely and accomplished Miss Farren" that "No person ever more successfully performed the elegant levies of Lady Townly." Tate Wilkinson credits her with "infinite merit" (Wandering Patentee, iii. 42). Boaden (Life of Siddons, ii. 318) says that after her retirement comedy degenerated into farce. Horace Walpole spoke of her as the most perfect actress he had ever seen, and Mrs. Siddons, on the day of Farren's marriage, commiserated the loss of "our comic muse." Farren reportedly had an affair with Anne Seymour Damer.
Портреттер
Сэр Томас Лоуренстің толық мөлшердегі портреті, қазір Метрополитен өнер мұражайында сақталады, 1790 жылы Корольдік академияның жылдық көрмесінде көрсетілді. Оның тағы бір портреті шамамен 1900 жылы Гаррик клубындағы Мэтьюз коллекциясында болған. [Дереккөздер: Петроний Арбитердің "Дерби графинясының, қазіргісінің, бұрынғы Мисс Фарреннің естеліктері", Лондон, кварто, н. д. (1797); "Ақиқаттың жоғары есімдерге куәлігі немесе Дерби графинясының өмірбаяндық очеркі", Лондон, кварто, 1797 (алдыңғысына жауап); Джон Женест, "Ағылшын сахнасы туралы есеп"; "Айлық айна", 1797 жылғы сәуір; "Театрлық сөздік"; Миссис Мэтьюздің "Шаң үстеліндегі әңгімелер", 1857 ж.]
A life size portrait of her by Sir Thomas Lawrence, now in the Metropolitan Museum of Art, was shown at the Royal Academy annual exhibition in 1790. Another portrait of her was in the Mathews collection in the Garrick Club c. 1900. [Works cited; Memoirs of the Present Countess of Derby, late Miss Farren, by Petronius Arbiter, esq., London, quarto, n. d. (1797); The Testimony of Truth to the Exalted Merit, or a Biographical Sketch of the Countess of Derby, London, quarto, 1797 (a reply to the preceding); John Genest, Account of the English Stage; Monthly Mirror, April 1797; Thespian Dictionary; Tea Table Talk, by Mrs. Mathews, 1857.]