Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын актері, комедиан және әнші
English actor, comedian and singer
Ағылшын крикетшісі
the English cricketer
Чарльз Баннистер (1738–1804) – ағылшын актері, комедиан және әнші.
Charles Bannister (1738–1804) was an English actor, comedian and singer.
Шығуы және тұсауы
Баннистер Глостерширде дүниеге келді. Жеті жасында әкесі Дептфордқа көшіп өтті. Ол 'еркектей келбеті, жалынды мінезі және ерекше зекілігі'мен ерекшеленді. Ол көрші маңайға келген актерлер труппасымен танысып, олардың кәсібіне ұмтылды. 18 жасында ол Депфордта 'Ромео мен Джульетта' және 'Ричард III' пьесаларында әуесқойлардың алдында өнер көрсетті. Дрюри Лейн театры оны қабылдамады, бірақ Норвич, Ипсвич және басқа шығыс қалаларында сәтті жұмыс істегеннен кейін, Сэмюэл Фут 1762 жылы оған Лондондағы алғашқы рөлін, 'Ораторлар' пьесасындағы Уилл Тирехак рөлін берді. Оның қарсыласы – Джон Палмер болды, ол да сол күні сахнада дебют жасады. Баннистер Палмермен 'еркектік беріктік және өзгермейтін адалдық' танытып, достығын сақтап қалды. Көп уақыт өткен соң, 1787 жылдың маусымында Палмер Роялти театрының директоры ретінде драмалық туындыларды (соның ішінде 'Егер қаласаңыз') көрсетуге тырысты, содан кейін Артур Мерфидің қолдауымен, заңға қайшы келетін сахнаның жеңіл ойын-сауықтарын ұсынды. Баннистер, заңдық қауіп-қатер анық болғаннан кейін де оның жанында болды және сотқа жіберілді, бірақ қамау ордері күшін жойды.
Bannister was born in Gloucestershire. When he was seven his father moved to Deptford. He was possessed of 'a manly form, an ardent mind, and an uncommon flow of wit.' He a company of players who visited his neighbourhood, and aspired to their profession. At 18 he made amateur appearances in Romeo and Juliet and Richard III in Deptford. Drury Lane turned him down, but after successful work in Norwich, Ipswich and other eastern towns, Samuel Foote gave him his first London appearance in 1762 at the Haymarket Theatre, as Will Tirehack in The Orators, opposite John Palmer as Harry Scamper, who also made his debut on that occasion. Bannister remained Palmer's friend thereafter with 'manly firmness and immoveable constancy'. Long afterwards, in June 1787, Palmer as manager of the Royalty Theatre attempted to present dramatic works (including As You Like It), and then other lighter entertainments of the stage, with the encouragement of Arthur Murphy, contrary to Statute. Bannister, even after the legal danger was apparent, remained with him, and was committed for trial, though the warrant was superseded.
Операдағы мансабы
Оның шеберлігі, әсіресе комедия мен мимикадағы қабілеті тез танылды, бірақ оның кейіннен аты шыққан әдемі ән дауысы бастапқыда көзге түспеді. Баннистер әншілікке оқытылмаған, бірақ "терең бас және жоғары тонды фальцеттің ерекше кемелдігін біріктіретін" табиғи дауысы болды. Оның өте нәзік және кемелді құлағы оған тек қана қарапайым туындыларды ғана емес, сонымен қатар сол кездегі белгілі әртістердің, ерлер мен әйелдердің бейнесін үлкен қызықпен, әжуамен, ал бурлеск немесе карикатураның шамадан тыс қиындығынсыз сомдауға мүмкіндік берді. Уильям Парк былай деп жазды: "Баннистер ешқашан уақытынан бұрын немесе дұрыс емес ән айтқан емес, ол музыканың бір нотасын да білмеген. Оның әндерін және басқаларын оған менің досым, сол кездегі Ковент-Гарден театрының пианиношысы Гриффит Джонс айтқан". 1772 жылы 1770 жылдан 1774 жылға дейін Баннистермен бірге жазғы труппада жұмыс істеген актриса Джейн Пуатье оның сүйіктісі болғаны хабарланды.
His skills, especially in comedy and mimicry, were quickly recognised, but the fine singing voice on which his later reputation stood was not at first in evidence. Bannister was untutored as a singer, but possessed a natural voice which united 'in extraordinary perfection the extremes of a deep bass and high toned falsetto: and his ear, which was of great delicacy and perfection, enabled him to execute not only pieces of ordinary description, but to represent, with great humour, and without the grossness of burlesque or caricature, many leading performers of the day, both male and female.' William Parke noted that 'Bannister, who never sang out of time or out of tune, did not know one note of music. He had his songs, &c., paroted to him by a worthy friend of mine, Mr Griffith Jones, who was at that time pianist to Covent Garden Theatre.' In 1772 it was reported that Jane Poitier, an actress who worked in the same summer company as Bannister from 1770 to 1774, was his mistress.
Дибдин опералық рөлдері
Баннистер Ренела Гарденс сарайында әнші ретінде өзінің беделін, ең алдымен Чарльз Дибдиннің алғашқы табысты опералары арқылы нығайтты, олармен ол ерекше байланысты болды. 1768 жылы ол «Дэймон мен Филлида» және «Кілегей» операларында ойнады. 1774 жылы ол Дибдиннің «Сушы» атты туындысының алғашқы орындаушысы болды, алғашқы қойылымы Хеймаркетте өтті. Ол «Көбелекші» операсының тұңғыш қойылымында қатысты, ал 1777 жылы Дрюри Лейнде «Мистер Стейди» рөлін орындады. «Квакердегі Стейди рөлі оған дейін ешкім лайықты ойнаған емес». Ол 1779 жылы «Челси зейнеткері» операсының премьерасында болды, ал 1789 жылы Роялти театрында Дибдин мен Исаак Бикерстаффтың «Жалданған сержант» музыкалық комедиясында сержант рөлін ойнады (Чарльз Дибдин – елдік бикеш рөлінде, миссис Райтен – әйелі рөлінде). «Том Тэг», «Мистер Стейди» және «Жалданған сержант» рөлдерінде оның орнын (Ковент-Гарденде) Чарльз Инклдон және оның достары Чарльз Дигнум басты, олар бас немесе баритон дауысының орнына тенор дауысын таңдады. 1776 жылдың желтоқсанында ол «өзінің керемет, бай және жұмсақ бас дауысын» екі актілік «Зелима және Азор» операсына (Томас Линлидің шығармасы, оркестрді Линлидің ұлы Томас басқарды, ол Тартиниден дәріс алғаннан кейін) Вернон, Додд және миссис Баддлимен бірге орындады. Бұл 1777 жылы «Скандал мектебі» операсының премьерасына дейін болды: ал 1778 жылдың қазан айында Баннистер аға Линлидің екі актілік «Лагерь» музыкалық драмасында (Шериданның шығармасы бойынша) «Ұлы Цезарь, бір кезде атақ-даңққа ие болған» әнімен сержант Дрилл рөлін ойнады.
Bannister built on his reputation as a singer at Ranelagh Gardens not least through the early successful operas of Charles Dibdin, with which he became specially identified. In 1768 he was in Damon and Phillida, and The Padlock. In 1774 he was the original Tom Tug in Dibdin's lasting work, The Waterman, at its first presentation at the Haymarket. He appeared in the first production of The Cobbler, and in 1777 was the first Mr. Steady in The Quaker at Drury Lane. 'Steady, in The Quaker, has never, except in him, found an adequate representative.' He was in the premiere of The Chelsea Pensioner in 1779, and was Sergeant (opposite Charles Dibdin as Countryman, and Mrs Wrighten as Wife) in Dibdin and Isaac Bickerstaffe's musical entertainment of The Recruiting Serjeant at the Royalty Theatre in 1789. As Tom Tug, Mr Steady and the Recruiting Serjeant he was succeeded (at Covent Garden) by Charles Incledon, and by Charles Dignum, who were his friends, and adopted them for tenor voice instead of bass or baritone. In December 1776 he brought 'his fine rich and mellow bass voice' to the two act opera Zelima and Azore (composed by Thomas Linley and the orchestra led by Linley's son Thomas, fresh from his studies with Tartini), opposite Vernon, Dodd, and Mrs. Baddely. This was shortly before the premiere of The School for Scandal in 1777: and in October 1778 Bannister had the role of Serjeant Drill in the elder Linley's two act musical drama The Camp (after Sheridan), with the recruiting song "Great Caesar, once renown'd in fame".
Қалқан операсының премьерасы
Баннистер 1778 жылы Хеймаркеттегі Кішкентай театрда (капитан Уилсон рөлінде) өзінің досы Уильям Шилдтің «Бейконның фличи» операсының алғашқы сәтті қойылымынан бастап, Ковент-Гардендегі көптеген келесі сәттіліктеріне дейін Шилдтің операларының алғашқы қойылымдарында ойнады. Ол 1782–83 жылдары Шилдтің «Розина» романында (Мэри Брук мәтіні) алғашқы мистер Белвилл болды, онда миссис Баннистер де қатысты: оның «Ерні күлімдегенде» әні жеке репертуарына енді. 1783 жылы ол Шилдтің «Кедей солдат» операсында капитан Фицрой рөлін орындады. 1784 жылы «Робин Гуд» (мәтіні: МакНалли) миссис Баннистерге Парке-кішіге арналған обоймен сүйемелденген «Бұлбұл» әнін, ал Чарльз Баннистерге труба сүйемелдеуімен «Жалынды шабуылдайды» әнін сыйлады. Баннистер мен «Джек» Джонстоунның «Орманда қандай тәтті» дуэті көп рет қайта орындалды. Парке Баннистердің 1784 жылы Шилдтің «Фонтенбло, немесе Франциядағы жолымыз» операсында ән салғанын, содан кейін Шилд өткізген кешкі ас кезінде Джонстонмен дуэт орындағанын еске алды. Баннистер сонымен қатар Шилдтің «Шаруа» (1787), «Гайлендтік ролик» (1788), «Крест жорығы» және «Царь» (екеуі де 1790) және «Ормашы» (1791) операларының алғашқы қойылымдарында болды, соңғысында Джонстон мен Инкледон да қатысты. Ковент-Гарденде 1786 жылдың наурыз айында Хуктің «Әдемі Перулік» жаңа комедиялық операсында Баннистер тамаша миссис Биллингтонмен бірге ойнады, бірақ ол өнер көрсету кезінде кенеттен ауырып қалды. Басқа пьеса ұсынылып, Баннистер күлкі ойнатып, толқулы көрермендерді жұбатты. Баннистер көптеген әндермен байланысты болды, олардың орындалуынан жақсырақ болған ешқайсысы жоқ. Олардың арасында: «Ерні күлімдегенде» («Розина» операсынан); «Туған жерімде бақытты болғанда» («Сайлау» операсынан); «Батыл адмирал Бенбоу»; «Анакреонға жұмақта»; «Бибо жер астына түскенде»; және ең бастысы, ешқашан теңдестірілмейтін және ұмытылмайтын «Қаруларыңа тұрыңдар, жүректерім!» әні бар. Осы әнде «Оқты ұстап тұрыңдар» және «әлі емес, әлі де емес» бұйрығын орындағандағы дауысының төмендеуі, содан кейін «От!» деген сөздегі қуатты дауысының күрт өрлеуі электр қуатымен және қорқынышпен әсер етті.
Bannister played in the first productions of several of his friend William Shield's operas, from his early success The Flitch of Bacon at the Little Theatre, Haymarket (as Captain Wilson) in 1778, through many of his later Covent Garden successes. He was the first Mr Belville in Shield's Rosina (text by Mrs Brooke) in 1782–83, in which Mrs Bannister also appeared: his song "Her mouth, when a smile" stuck in his personal repertoire. In 1783 he was Captain Fitzroy in Shield's The Poor Soldier. In 1784 Robin Hood (text: MacNally) gave Mrs Bannister an air "The Nightingale" with oboe obbligato for Parke jnr., and to Charles Bannister the song "As burns the charger" with trumpet accompaniment. Bannister and 'Jack' Johnstone's duet "How sweet in the woodlands" was richly encored. Parke recalled Bannister singing in Shield's Fontainbleau, or, Our Way in France in 1784, and how he and Johnstone sang duets at a dinner held by Shield soon afterwards. Bannister was also in first performances of Shield's The Farmer (1787), The Highland Reel (1788) The Crusade and The Czar (both 1790), and The Woodman (1791), in the latter with both Johnstone and Incledon. At Covent Garden a new comic opera by Hook, The Fair Peruvian, in March 1786, featured Bannister opposite the excellent Mrs Billington, who became suddenly ill during the performance. A different play being offered, Bannister, by winning a laugh, managed to placate a turbulent audience. Bannister was identified with many songs which were never bettered than in his performance of them. 'Among them may be named: "Her mouth which a smile", in Rosina; "While happy in my native land", in The Election; "Brave Admiral Benbow"; "To Anacreon in Heaven"; "When Bibo went down to the regions below"; and above all, and never to be equalled or forgotten, "Stand to your guns, my Hearts of Oak!" In this song, his diminuendo while giving the command, "Reserve your fire" – and, "not yet, nor yet," followed by the tremendous burst of his powerful voice, in the word "Fire!" produced an electrifying and appalling effect.'
Қиялмен
Оның "естілген ең кең ауқымды фальцеттердің біріне" ие екені айтылды. Гаррик Феличе Джандиниді Баннистердің Тендуччи мен Шампнейді еліктеуін көруге шақырды, ал композитор еліктеудің өте жақсы екенін, бірақ кемшілік – еліктеушінің өзінен орындаушылар жақсырақ болғанын байқады. Майкл Келли 1781 жылы Хеймаркеттегі Кішкентай театрдың "Жақсы адам операсының" пародиясында Полли рөліндегі өнер көрсетуін еске алады, онда ол "өзінің терең және қуатты бас дауысының барлық күшімен оған нәзік әуендер сыйлады". Ол бұл рөлді әйел интонациясын немесе қимыл-қозғалысын, әзіл-қалжыңдарды немесе "қосымша ойыншылдықтарды" емес, терең дауысы мен күшті дене бітімінің күлкілі қайшылығымен, кейде білегін көрсету арқылы және Поллидің әндерін орындаудағы шеберлігімен жеткізді. Бұл әнді Италиядан келген сопрано Фердинандо Мазанти қатты наразылықпен тыңдады, өйткені ол бұл бурлеск қойылымы екенін түсінбеді.
He was said to have 'one of the most extensive falsettos ever heard'. Garrick took Felice Giardini to hear Bannister's imitations of Tenducci and Champneys, and the composer observed that the mimicry was perfect, but the fault was that the mimic was better than the performers themselves. Michael Kelly refers to his appearance as Polly in a travesty of The Beggar's Opera at the Little Theatre in the Haymarket in 1781, in which he 'gave her tender airs with all the power of his deep and sonorous bass voice.' He brought it off not by mimicking feminine intonation or mincing gait, antics or 'superadded drolleries', but by the ridiculous incongruity of his deep voice and muscular frame, by an occasional display of ankle, and by the perfect judgement with which he sang Polly's songs. This was heard with great disgust by the visiting Italian male soprano Ferdinando Mazzanti, who did not realize it was a burlesque production.
Драма
Ол осыншалықты жақсы қабылдады, сондықтан Дэвид Гаррик оны Дрюри Лейнге шақырды. Келли сондай-ақ оның Макбет қойылымында Гекэте ретіндегі "тамаша" өнерін атап өтті, 21 наурыз 1794 жылы Нью-Дрюри-Лейн театрының ашылуында Джон Кембл мен миссис Сиддонс басқарып ойнаған актерлік құрамда, Чарльз Кемблдің Лондондағы алғашқы ресми өнерінде Малкольм рөлін орындады. Гекэте рөлінде Баннистер атақты бас-вокалист Ричард Леверидждің (шамамен бір ғасыр бұрын Макбет музыкасын жазған және қырық жыл бойы осы рөлді сомдаған) ізбасары болды. "Темпест" Баннистерге Калибанның мәшһүр рөлін сыйлады: "Оның сөйлеу және ән айту дауысының тереңдігі мен қуаттылығы, алып денесі мен барлық мүмкіндіктерін пайдаланудағы шеберлігі, Чарльз Баннистер осы құбыжықтың нақты да керемет бейнесі болды; оның замандастарының ешқайсысы немесе кейінгі актерлер осы рөлді осы деңгейде сомдай алмады. Оның лағындарын айтудағы күші, "шарапты алып жүретін батыр құдайға" дөңгелектеп сәлем салуы, "Азаттық! Сәлем! Бостандық! Бостандық!" деп айғайлап, "Бан, бан, Калибан, жаңа қожайын келді, жаңа адам ізде" деп ән шырқауының қызықтауына тең келмейді. Чарльз Баннистермен бірге Шекспирдің құбыжығы өмірден озды.
He was received with such favour that David Garrick engaged him for Drury Lane. Kelly also mentions his 'admirable' appearance as Hecate in a production of Macbeth, 21 March 1794, at the opening of the New Drury Lane Theatre, in a cast led by John Kemble and Mrs Siddons, the Malcolm played by Charles Kemble in his first public appearance in London. As Hecate, Bannister was a successor to the celebrated bass Richard Leveridge (who had composed the Macbeth music about a century before and performed the role for some forty years). The Tempest gave Bannister a famous role as Caliban: 'Combining, as he did, a deep and sonorous voice both in speaking and singing, a large and vigorous person, and great force in the management of all his advantages, Charles Bannister was an exact and stupendous representative of this hag born monster; no contemporary or successor has given so perfect a delineation. It is impossible to exceed the vigour with which he ejaculated his curses, the humility with which he worshipped the "brave god who carried the bottle", or the appalling revelry with which he made the stage tremble under him, when he shouted "Freedom! hey day! liberty! freedom!" and thundered out his song,"Ban, ban, Ca Caliban, Has a new master, get a new man".' 'With Charles Bannister, Shakspeare's monster died.'