Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотының медициналық қызметкерлер корпусы

АҚШ Әскери-теңіз флотының Стоматологиялық корпусы тіс хирургиясы (DDS) немесе тіс медицинасы (DMD) ғылыми дәрежесі бар және теңізшілер мен морпештерге олардың ауыз қуысының денсаулығын жақсарту үшін тіс емдеуін жүзеге асыратын әскери шенеуніктерден тұрады. АҚШ Әскери-теңіз флотының Стоматологиялық корпусы 1912 жылы Конгресс актісімен құрылған. Оның құрамына Әскери-теңіз флотының және АҚШ Әскери-теңіз флотының тіс дәрігерлері кіреді. Корпустың басты міндеті – әскери теңіз күштерінің қызметкерлерінің қызметтік міндеттерін орындауына кедергі келтіретін тіс ауруларын болдырмау немесе емдеу болып табылады. Шетелде олар кейде оларға тәуелді отбасы мүшелерін де емдейді.

Тарих

Әскери-теңіз тіс дәрігері корпусының бастығы. № Аты Жүзі Суреті Қызмет мерзімі 39. RADM Рик Фридман 2020 жылғы сәуірде Қызметте 38. RADM Гейл Д. Шаффер 2016 жылғы қазан – 2020 жылғы сәуір 37. RADM Стивен М. Пачута 2013 жылғы тамыз – 2016 жылғы қазан 36. RADM Элейн С. Вагнер 2010 жылғы тамыз – 2013 жылғы тамыз 35. RADM Ричард К. Винчи 2007 – 2010 34. RADM Кэрол И. Тернер 2003 жылғы қараша – 2007 жылғы тамыз 33. RADM Деннис Д. Вуфтер 2001 жылғы қыркүйек – 2003 жылғы қараша 32. RADM Джерри К. Джонсон 1998 жылғы маусым – 2001 жылғы қыркүйек 31. RADM Уильям Х. Снелл кіші 1995 жылғы мамыр – 1998 жылғы маусым 30. 1989 жылғы қаңтар – 1992 жылғы шілде 28. RADM Ричард Г. Шаффер 1984 жылғы шілде – 1989 жылғы қаңтар 27. RADM Карлтон Дж. МакЛеод ? ? 1984 жылғы қыркүйек 26. RADM Джеймс Д. Энох 1980 жылғы тамыз – ? ? 25. RADM Пол Э. Фаррелл 1977 жылғы қыркүйек – 1980 жылғы тамыз 1977 жылғы қыркүйек – 1973 жылғы қазан – 1972 жылғы шілде – 1968 жылғы шілде – 1958 жылғы қараша 18. RADM Дэниел У. Райан 1952 жылғы ақпан – 1955 жылғы наурыз Клеменс В. Раулт 1932 – 1933 8. CDR Пол Г. Уайт 1929 – 1932 7. CDR 2. LCDR Гарри Э. Харви 1919 – 1922 1. LCDR Уильям Н. Коган 1918 – 1919

1912 жылғы 22 тамызда 62-ші Конгрестің екінші сессиясы стоматологиялық корпусты құрған заңды (кейін президент Говард Тафт қол қойған) қабылдады. Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Медициналық бөлімге 30-дан аспайтын уақытша тіс дәрігерлерін тағайындауға уәкілдік алды. Тіс дәрігерлері әдетте лейтенант (LT) (O 3) шеніне тағайындалады, бірақ тәжірибесі мол немесе арнайы білімі жоғары болған жағдайда жоғары шендерге тағайындалуы мүмкін. 1912 жылғы қазан айында Эмори Брайант және Уильям Н. Коган АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қызметке кірген алғашқы екі тіс дәрігері болды. Бір жылдан кейін АҚШ Бас дәрігері Әскери-теңіз күштерінің хатшысына Медициналық бөлімнің тіс қызметін көрсетуге қабілетті екенін, бұл күштерге нашар тістері болғандықтан қабылдамайтын жауынгерлерді қабылдауға мүмкіндік беретінін хабарлады. 1916 жылы Конгресс президентке әскери-теңіз күштеріне 1000 әскери қызметшіге бір тіс дәрігері есебінен тіс дәрігерлерін тағайындауға және қызметке қабылдауға рұқсат берді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Бас хирургі стоматолог офицерлерінің Ұлы көлдердегі Әскери-теңіз станциясында 10 апталық жоғары деңгейдегі ауыз хирургиясы курсын аяқтауын міндеттеді. Корпус 35-тен 500-ге дейін ұлғайды, олардың 124-і тұрақты Әскери-теңіз флотына офицерлік шен алды. Америка Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Әскери-теңіз флоты стоматолог офицерлерін жауынгерлік кемелерде және теңіз жаяу әскерінің құрама бөлімдерінде орналастырды. Кемедегі алғашқы стоматолог офицері – лейтенант Карл Зизель, ол сол кезде әлемдегі ең ірі кеме болған «Левиафан» тасымалдау кемесінде болды. Ақырында стоматолог офицерлері соғыс кезінде белсенді болған 43 тасымалдау кемесінің 22-сіне тағайындалды. Францияда теңіз жаяу әскерімен қызмет еткен ерліктері үшін екі стоматолог офицері «Құрмет медалімен» марапатталды: лейтенант Александр Лайл – 5-ші теңіз жаяу әскері полкімен, ал лейтенант Уидон Осборн – 6-шы теңіз жаяу әскері полкімен, Буршес, Францияға шабуыл жасау кезінде қаза тапқаннан кейін марапатталды. Лейтенант Осборнның есімі бүгінге дейін сақталып келеді, оның құрметіне жыл сайын жоғары мінез-құлық, үлкен басшылық қабілеттері және қызмет адалдығымен ерекшеленетін жас стоматолог офицеріне сыйлық тапсырылады.

Әскери-теңіз тіс дәрігерлік мектебі

1922 жылдың басында маңызды кезеңге жетілді: Медицина және хирургия бюросында стоматологиялық бөлімше құрылды. Содан аз уақыт өткен соң, 1923 жылдың 3 ақпанында АҚШ Әскери-теңіз медицина мектебінің стоматологиялық бөлімі ретінде АҚШ Әскери-теңіз стоматология мектебі ашылды. Оның мақсаты – Теңіз күштерінің стоматологиялық корпусы офицерлеріне стоматологиялық медицина бойынша аспирантурадан кейінгі білім беру, сондай-ақ аурухана корпусының қызметкерлерін стоматологтарға көмекшілер ретінде даярлау және жабдықтау болды. Ол кезде 150 стоматолог қызметте болды.

Тіс дәрігерлерінің кеңістігін кеңейту

1927 жылы Әскери-теңіз ережелері зейнеткерлік тізімдегі офицерлер мен теңізшілерге тіс емдеуін рұқсат етті; оған дейін тек қатар қызметшілер ғана емделді. Осы кезеңде Әскери-теңіз стоматологиясы аурулардың алдын алуға ерекше назар аудара бастады, бұл сол уақытта ерекше жағдай еді және қазіргі таңда Корпустың ерекшелігін анықтайтын сапа болып табылады. Әскери-теңіз күштерінің стоматологтары 1920-1930 жылдары Гаити, Никарагуа және Қытай сияқты жерлердегі Әскери-теңіз және теңіз операцияларында өз білігін көрсетті. 1939 жылға қарай 22 ірі тіс емдеу мекемесінде 255 стоматолог қызмет етті. Олардың арасында «Relief» атты госпитальдық кеме де болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылы Перл-Харборға жасалған шабуылда екі стоматолог офицері қаза тауып, төрті жараланды; олар қызмет барысында қаза тапқан соңғы стоматолог офицерлер болмады. АҚШ әлемдік соғысқа дайындалып жатқанда, Әскери-теңіз күштерінің стоматологтарының саны бұрынғыдан да артып, ақырында 7000 стоматолог офицері мен 11000 стоматолог техниктеріне жетті. Соғыс кезіндегі шайқастардың көп бөлігінде белсенділік танытқан, Оңтүстік Тынық мұхитындағы операциялық бөлімдерге бекітілген стоматолог қызметкерлері көбінесе құрлықтағы шұғыл медициналық көмек көрсетуге, әсіресе хирургиялық араласуды қажет ететін бет жарақаттарына көмектесті. Сан алуан стоматолог офицерлері соғыс кемелерінде және Гуадалканал, Тарава, Сайпан және Иво Джимадағы маңызды шайқастарда қаза тапты. Батылдықтары үшін 93 стоматолог офицері жеке наградаларға ие болды, олардың ішінде "Күміс жұлдыз", "Құрмет легионы", "Теңіз және жаяу әскерлері" медалі және "Қола жұлдыз" медалі бар.

Соғыстан кейінгі Корея соғысына дейінгі ілгерілеу

1943 жылға қарай 3500-ден астам стоматологтар әрекеттегі қызметте болды. 1944 жылдың маусым айында қарулы күштердегі алғашқы әйел стоматолог, лейтенант Сара Кроут, DC, USNR, Ұлы көлдерге, Иллинойс штатына келді. Ол соғыстан кейін Әскери-теңіз резервінде қызметін жалғастырып, 1961 жылдың 1 желтоқсанында командир шенімен зейнетке шықты. 1945 жылдың ақпан айында алғашқы дербес мобильді тіс емдеу бөлімі жұмысын бастады. Мобильді бөлімшелер шағын топтағы теңізшілерге оқшауланған жерлерде немесе кеме жанында тіс емдеуін көрсету үшін жасалды, бұл практика бүгінде көптеген флоттық қолдау аймақтарында кең таралған. Стоматологиялық мүмкіндіктерді флотқа жеткізу идеясы осылай танымал болғандықтан, 1945 жылдың тамызында төрт тіс емханасы бар кемелерді салу жоспарлары бекітілді, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін бұл жоспарлар тоқтатылды. Жапондықтар USS Миссури кемесінде капитуляциялаған кезде, 1545 тіс емханасы жұмыс істеді, ал Ұлы көлдердегі Теңіз күштерінің ең ірі емханасында 459 стоматолог болды. Соғыстан кейінгі кезеңде Тіс корпусы 1949 жылы әрекеттегі қызметте 913 стоматологқа дейін азайды, бірақ бұл ұзаққа соқпады. Осы кезеңде Әскери-теңіз стоматологиялық колледжіне капитан Джордж Вм. "Билл" Фергюсон, DDS, USN (қайтыс болған) басшылық етті, ол әскери бөлінуді жою және Израиль мемлекетін құру ісінде маңызды рөл атқарды.

Корей соғысы

1950 жылғы 27 маусымда президент Гарри С. Трумэн АҚШ Қарулы күштеріне Кореяда әрекет етуге бұйрық берді. 1-ші теңіз жаяу әскерлер дивизиясы орналасқанда, стоматологтар мен техниктер теңіз жаяу әскерлерімен бірге шайқас алаңына барып, тіс және медициналық көмек көрсетті. Корея тарихында әскери қызметкерлердің тіс белгілерін (наградаларын) жауынгерлік жағдайда алғаш рет киген кездері болды. Мұндай адамдардың бірі – ДН Томас А. Кристиансон, 1-ші амфибиялық трактор батальонындағы батылдығы үшін қаза болғаннан кейін Әскери-теңіз кресімен марапатталды. Корея соғысының қақпасынан жеткенде 1900 стоматолог және 4700 тіс техниктері активтік қызметте болды. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстарда болғандай, стоматологиялық қызметкерлер де батырлықпен қызмет етті. Он бес стоматолог жеке мақтауға ие болды, оның ішінде Күміс жұлдыз, Қола жұлдыз және Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің мақтау лентасы (жауынгерлік «V» таңбасымен).

Тіс дәрігерінің жетістіктері

Әлемдік тіс дәрігерлігі саласында революция жасаған, теңіздік тіс дәрігерлік мектебінде доктор Фергюсон басқарыған зерттеушілер тіс ауа турбинасының, қолға ұсталатын және ультрадыбыстық дірілдейтін құралдардың, сондай-ақ салон типті тіс дәрігерлік креслолар мен орындықтардың алғашқы үлгілерін жасады. Кейіпкер доктор Фергюсон «отырып жұмыс істеу», «төрт қолды стоматология», «Қызмет аясын кеңейту» және «Денсаулық сақтау көмекшілері» туралы шығармашылық идеяларының да негізгі авторы болды. Доктор Фергюсонның әскери емес мансабында, SUNY Buffalo Тіс Дәрігерлік мектебінің деканы ретіндегі еңбегі, АҚШ-тың барлық тіс дәрігерлік мектептерін стандарттауға бағытталған U.S.P.H.S. "Project ACORDE" жобасын ілгерілетуге көмектесті. Сондай-ақ, доктор Фергюсон Америкалық Оперативтік Стоматология Академиясының (A.A.O.D.) негізін қалаушыларының бірі болды. Оның идеялары мен тұжырымдамалары бүгінгі тіс дәрігерлік саласы үшін зор қадам болды. Доктор Фергюсонның жасауға көмектескен құралдарының прототиптері қазір Смитсонов институтында қойылған.

Вьетнам соғысы

60-жылдардың басында Теңіз күштерінің стоматологиясы 160 жағалаудағы мекемеде және 156 кемеде жұмыс істеді. Теңіз жаяу әскерлерінің операцияларын қолдау үшін Теңіз күштерінің стоматологиясы өз білімін дала жағдайында қолданудың жаңа тәсілдерін әзірледі. Олар тіркемелерге орнатылған 9 жылжымалы тіс емдеу бірлігін орналастыра алды, сондай-ақ, олар жоғары қуатты айналмалы аспаптар мен далалық рентген және дамыту құрылғысын жасады. Бұл далалық тіс емдеу мүмкіндіктері 1965 жылдың маусымында 3-ші тіс емдеу ротасының бөлімшесі теңіз жаяу әскерлерімен бірге Вьетнамға жіберілгенде өзінің құндылығын дәлелдеді. Одан кейін көптеген тіс емдеу бригадалары да еріп келді. 1965 және 1973 жылдар аралығында 1-ші, 3-ші және 11-ші тіс емдеу роталарының стоматологиялық корпусының қызметкерлері, сондай-ақ 15-ші тіс емдеу ротасының бөлімшелері теңіз жаяу әскерлерінің құрлық және әуе шайқас бөлімдерін қолдау үшін Вьетнамға жіберілді. Теңіз жаяу әскерлеріне көмек көрсетумен қатар, тіс емдеушілер көптеген азаматтық акциялар бағдарламаларына қатысып, вьетнамдық азаматтарға гуманитарлық көмек көрсетті. Олар сонымен қатар "Вьетнамдану" бағдарламасының бір бөлігі ретінде вьетнамдық тіс емдеушілерді негізгі және кеңейтілген тіс емдеу процедураларына оқытумен шұғылданды. Вьетнам соғысының қақпасында теңіз жаяу әскерлерінің бөлімдерінде 420 тіс емдеу офицері және 790 тіс емдеу техникасы (стоматологиялық корпустың шамамен бестен бірі) орналасқан еді.

Вьетнам соғысынан кейінгі 1990-шы жылдарға дейін

1975 жылы ядролық қуатпен жұмыс істейтін ұшақ тасымалдағыш USS Nimitz (CVN–68) қолданысқа енгізілді. Ол бортында жеті тіс емдеу кабинеті, протездік зертхана, орталық стерилизациялық бөлме, рентген кабинеті және алдын алу стоматологиясы кабинеті бар, ең заманауи және жабдықталған тіс емдеу мекемесі болды. 1981 жылғы 26 мамырда әскери ұшақ «Нимицтің» ұшу палубасына құлап, 14 адам қаза тауып, 48 адам жарақат алғанда, тіс емдеу қызметкерлері көптеген зардап шеккендерге көмек көрсету және Медициналық және Тіс емдеу бөлімдерінің бірлескен жұмысына маңызды үлес қосты. 1983 жылғы 23 қазанда Ливанның Бейрут халықаралық әуежайында 24-ші теңізшілердің амфибиялық бөлімшесінің 1/8 батальонының теңізшілердің штабы мен казармасы бомбаланды, нәтижесінде 241 американдық әскери қызметкер қаза тапты. Оқиға орнындағы жалғыз әскери дәрігер және 18 ауруханалық фельдшер қаза тапты. 24-ші теңізшілердің амфибиялық бөлімшесіне бекітілген екі тіс дәрігері 15 ауруханалық фельдшермен бірлесіп, шұғыл травматологиялық көмек көрсетті, жарылыстан кейінгі алғашқы екі сағат ішінде 65 жаралыны емдеді. Лейтенанттар Бигелоу мен Уэр кейіннен жетекшіліктері мен шұғыл медициналық қызметтері үшін қола жұлдыздармен марапатталды. «Иво Джима» кемесіндегі қосымша тіс емдеу қызметкерлері құрлықтағы медициналық бригадаларға қосылып, аман қалғандарға көмек көрсетті. 1984 жылдың шілдесінде Әскери-теңіз күштері екі супертанкерді ауруханалық кемелерге айналдыруды бастады. USNS Mercy және USNS Comfort 1986 жылдың желтоқсан айында қолданысқа енгізілді. 1000 төсек және 12 операциялық бөлмесі бар әр кеме екі операциялық бөлмеде, төрт тіс емдеу кабинетінде және тіс зертханасында толыққанды тіс емдеу қызметтерін ұсына алады. Соңғы кезде төрт эсминец – «Айова», «Нью-Джерси», «Миссури» және «Висконсин» қайта қолданысқа енгізілгенде, жоғары сапалы тіс емдеуін қамтамасыз ету үшін тіс емдеу кабинеттері жаңартылды. 1986 жылдың наурыз айында Әскери-теңіз стоматологиялық мектебі Бетесда кешенінің 2-ғимаратына көшіп келді. 1923 жылы АҚШ Әскери-теңіз медицина мектебінің Тіс емдеу бөлімі ретінде құрылған мектеп, қазіргі таңда әлемдегі ең жақсылардың бірі саналатын, толық аккредиттелген Әскери-теңіз аспирантуралық стоматология мектебіне айналды.

1990 жылдан 2003 жылға дейін

1990 жылдың тамызында Ирактың Кувейтке басып кіргенімен және АҚШ күштерінің аймаққа жөнелтілуімен байланысты, 1-ші, 2-ші және 3-ші тіс батальондары 1-ші және 2-ші теңіз дивизияларын қолдау үшін дислокацияланды. Тіс батальондарының қызметкерлері 3 елде 21 тіс клиникасын ашты, олардың ішінде Бахрейндегі Шейк Иза теңіз әуежайы, Сауд Арабиясындағы Джубайл порты, сондай-ақ Сауд Арабиясының және Кувейттің солтүстігіндегі шөл құмдары болды. Comfort және Mercy госпитальдық кемелері соғысқа өздерінің тіс қызметтерін әкелді, ал активті және резервтегі тіс дәрігерлері үш флот госпиталінің әрқайсысына жіберілді. Барлығы 90-нан астам тіс дәрігері және 300 тіс техниктері Desert Shield және Storm операцияларын қолдау үшін жөнелтілді. 1992 жылы Сомалиде азаматтық наразылықтар толыққанды тайпалық соғысқа ұласты. Желтоқсан айында 1-ші күштік қолдау тобының теңіз жаяу әскерлері Могадишоға келді, ал 1-ші тіс батальонының қызметкерлері елдегі теңіз жаяу әскерлеріне тіс күтімі көрсетті. Мемлекеттік департаменттің бейбітшілік сақтау күш-жігерін қолдау мақсатында олар сомалиялық азаматтарға гуманитарлық тіс көмегін де ұсынды. 1998 жылдың маусым айында Тіс корпусы Гаитидегі Пор-о-Пренс қаласында көмек көрсетуге шақырылды. Тіс дәрігері Стив Кларк Гаитиге жөнелтілетін 2-ші медициналық батальонның Медициналық топтамасының командирі болып тағайындалды. Бұл топқа Әскери-теңіз күштерінен, теңіз жаяу әскерінен және Армиядан 65 медицина және тіс қызметкері кірді. Келесі 6 ай бойы топ АҚШ қолдау тобының әскери қызметкерлеріне, Біріккен Ұлттар Ұйымының қызметкерлеріне және белгіленген келісімшарт бойынша жұмыс істейтін азаматтық қызметкерлерге кеңейтілген денсаулық сақтау қызметтерін көрсетті. Сонымен қатар, Медициналық топ Гаити Республикасында гуманитарлық көмек миссияларын жүргізді. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде Пентагондағы үш қызмет тармағының тіс клиникасының қызметкерлері трагедияға ұшырағандарға бірінші болып көмек көрсетушілердің қатарында болды. Жеке қауіпсіздігін ескермей, бесеуі өртеніп жатқан ғимаратқа кіріп, адамдарды құтқаруға асықты, ал қалғандары жараланғандарға алғашқы іріктеу және емдеуді бастады. 2003 жылы контр-адмирал Кэрол Тернер Тіс корпусының алғашқы әйел басшысы болды.

2003 жылдан бастап Әскери-теңіз стоматологиясы

Стоматологиялық корпус "Тұрақты бостандық" және "Ирак бостандығы" операцияларында жоғары жедел дайындықты сақтап келді. Стоматологиялық қауым медициналық және әскери бөлімшелермен тығыз байланыс орнатып, ең соңғы міндетке, Отан қорғауға дайындалуда. Олар теңіз экспедициялық тобымен және кемелерде үнемі орналасады, онда тіс емшілік міндеттерінен өзге, теңізшілер батальонының медициналық пункттерінде және жарақат алғандарға көмек көрсету станцияларында алғашқы іріктеу және хирургиялық көмек көрсетеді. Стоматологтар үшінші әлем елдерінде гуманитарлық көмек пен апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету арқылы бейбітшілікті сақтау және мемлекет құру ісіне елеулі үлес қосады.