Кіріспе
стадион
Тлакепаке (tlakeˈpake), ресми атауы Сан-Педро Тлакепаке, Мексиканың Халиско штатындағы қала және оны қоршаған муниципалитет.
География
ХХ ғасырда ол мемлекеттік астананың кеңейіп таралуымен сіңірілді және қазір Гвадалахара агломерациясының толыққанды біріктірілген бөлігі болып табылады, қала орталығынан небары бірнеше шақырым қашықтықта жатыр. 2010 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 575 942 адамды құрады, бұл оны штаттың үшінші ірі қаласы етеді, тек Гвадалахара қаласы және метро аймағындағы тағы бір қала – Запопаннан кейін. Муниципалитеттің ауданы Гвадалахараның оңтүстік жағымен іргелес орналасқан. Тлакепакеден басқа, муниципалитеттің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Санта-Анита кенті ең ірі елді мекені болып табылады.
Климат
Муниципалитет климаты жартылай құрғақ, қысы мен көктемі құрғақ, жартылай жылы, және анықталған қыс мезгілі жоқ. Орташа жылдық температура 20,7 °C (69 °F) құрайды, ал маусым мен тамыз айларында жауын-шашын режимі байқалады, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері белгілі. Басым желдер оңтүстік-шығыс бағытынан еседі. Жыл ішінде мұз түскен күндердің орташа саны 5,2.
Табиғи ресурстар
Қазіргі уақытта акация, пало дульце және граниено түрлері басым болатын бірнеше ормандық аймақтар бар. Жергілікті жануарлар дүниесін қояндар, жабайы қояндар, үйректер, бауырымен жорғалаушылар және аймақтағы әртүрлі құстар түзіп отыр.
Гидрографиялық
Муниципалитетте өзен жоқ, бірақ Ла Пила Сека, Себастьянито және Жаңа Испания ағындары бар, олардың арасында ең ірілері осылар. Бұрын Лас-Ломас, Ладрильера, Лас-Пинтас және Лас-Русиас су тоғандары болған. Жердің көп бөлігі қалалық мақсатта пайдаланылады және жеке меншікте сақталады.
Геология
Литологиялық тұрғыдан алғанда, муниципалитет квартерлік кезеңде қалыптасқан және пумиттік тобалардан (көбінесе лапилли, пуццолана және күл сияқты жарылыс туындыларынан құралған пемза тастары деп белгілі) тұрады. Басым топырақ түрлері – хаплик феозем және эутрик планозоль. Қатарлас топырақ түрі – планепелоидті күн.
Тарих
Тлакепаке деген атау науатль тілінен шыққан және «балшық жердің үстіндегі жер» деген мағынаны білдіреді. Бұл аймақ қыш ыдыстарымен және үрленген шынымен әйгілі. Испандықтар осы жерлерге келгенге дейін Толукилья, Залатитан, Коюла, Татепоско, Тлакепаке, Тапечи (Тепетитлан) және Текепекпан, Тоналамен бірге патшалық құрды, оны Чихуальпилли Цапоцинко есімді әйел басқарды. Бұл жерде Тоналтека тайпасы және кейіннен испандықтар келген кезде теко тайпасы тұрды. Бұл испандықтарға дейінгі қала, олар үстіне үйлер салды, онда 500 тұрғын өмір сүрді. 1530 жылдың наурыз айында Нуньо де Гусман және оның жасағы осы жерлерге келді, бұрын Тлаксикольцинго деп аталған Сан-Мартин-де-лас-Флореске кірді. Жергілікті тұрғындар испандықтардың жақындап келе жатқанын білген соң, екіге бөлінді, себебі патшайым Чихуальпилли мен бірнеше ақсүйектер оларды бейбіт қабылдауды жөн көрді, олардың жеңілмейтін күшіне байланысты, ал басқалары қарсылық көрсетуге тырысты. Бейбітшілікті жақтағандар испандықтармен кездесуге патшалықтың әртүрлі елдерінің ақсүйектері мен билеушілерінен құралған делегация жіберді. Тлакепаке қаласынан Койотл, Читакоттл және Тонатл, Ксонатик, Куаухунтин және Осеотл, Тетлан қаласынан Койопицантли, Цалатитаннан Тимоак пен Оксатл, Атемаксактан Ипак, Ичкатланнан Тцакамитл, оларға келулері туралы хабар алғандарын және оларды құрметпен күтіп отырғанын айту үшін тауықтар, жұмыртқалар, бал, авокадо, пияз және бірнеше жемістер сыйлады. Гусманды Тоналаның патшайымы жақсы қабылдады және оны Хуана Баутиста Данза есімімен крестизациялады. Бұл есім Петра, Микаэла және Хуана сияқты есімдерді таңдау үшін өткізілген жеребеде жеңіске жетті. Биді таңдау себебі, ол испандықтардың құрметіне би кешін ұйымдастырды. Қалаға кірмес бұрын, ол бірнеше адамын көтерілісшілерге талап қоюға жіберді, олар жауап ретінде қатты айқайлады және жебелерді жаудырды. Қарсылық көрсеткендер Гусман әскерімен шайқасты, ал шайқастың нәтижесі жергілікті тұрғындар үшін қолайсыз болды. Барлық көтерілісшілерді Тетланның билеушісі Тлакитхуитли, сондай-ақ үнділік ақсүйектері Куаутипизауак және Катипаматак басқарды. 1530 жылдың 25 наурызында Нуньо де Гусман Тонала патшалығын және оның қарасты елдерін, соның ішінде Тлакепакені иеленді. 1548 жылы қала Фрай Антонио де Сеговияның ұсынысы бойынша Сан-Педро атауын алды, ал отарлық дәуірде және тоғызыншы ғасырда ол тек осы атпен белгілі болды. XVI ғасырдың екінші жартысынан бастап ол Гвадалахара қаласының билігіне бағынған коррегимент мәртебесіне ие болды. Гвадалахараға қоныстанған испандықтар айналасындағы қалаларда саяси және діни бақылауды күшейтті, ал жаңадан пайда болған Перл Тапатия билігі Сан-Педроға тұрғындардың санына және олардың кәсіптеріне сәйкес салық төлеуді бұйырды. Осылайша, 1551 жылы олар келіп, бұл салықты төлеу туралы бұйрықты енкомьендероға түсіндірді. Сан-Педродағы салықты есептеуге арналған санақ бойынша, 177 жакалада 1416 адам тұрды. Олар күн сайын төрт жүк шөп, Кастилиядан он тауық, он жүк отын және аптасына бес қызметші үндіс, отыз жамылғы, қырық тапатио, жиырма жұп қалам, алты нан тұз және екі құмыра бал, әр екі айда, және төрт жүз ханге жүгері және жиырма ханге чили төледі. 1600 жылы Сан-Педроның халқы Тлакепакеге қарасты Толукильядан кем болды. Алонсо де ла Мота мен Эскобар былай деді: 1621 жылға қарай Сан-Педро Гвадалахара монастырындағы францискандық діни оқу ортасы болды. 1810 жылдың 26 қарашасында Идальго Сан-Педроға кірді, онда оған той ұйымдастырылды, ал түстен кейін ол астанаға жеңіспен кірді. Діни қызметкер Мигель Идальго-и-Костилья 25 қараша күні Атекиса-Халискодан Сан-Педро-Тлакепакеге келді. Ол сіздерге ең қолайлы және жайлы үйді дайындады, түскі асқа үлкен дастархан жайылып, кешке барлық қонақтарға, шіркеу және үкімет тарапынан да сыйлықтар берілді. Бүгін Сан-Педро-Тлакепакеден Гвадалахараға қарай 7000 адаммен бірге жолға шығуға дайындық жүріп жатыр. Олар собор қақпасына шамамен түскі уақытта жетті. 1821 жылы Сан-Педро-Тлакепакеде бригадир Педро Селестино Негрете «Жалисконың тәуелсіздігі» туралы жарлық жариялады, өйткені сол жылдың 13 маусымында осы құжат қалада қол қойылды. 1824 жылғы 27 наурыздағы жарлыққа сәйкес Сан-Педро Гвадалахара департаментіне қосылды. 1825 жылы Сан-Педро қала ретінде тіркелді.
By 1621, San Pedro was a doctrine of Franciscan religious from the convent of Guadalajara. On the morning of 26 November 1810, Hidalgo made his entrance to San Pedro where he was presented with a feast, and in the afternoon he entered the capital triumphantly. The priest Miguel Hidalgo y Costilla arrives in San Pedro Tlaquepaque, on Sunday, 25 November, from Atequiza Jalisco. It was arranged to take for your best comfort, the most comfortable house, you will be served a great banquet at noon, and at night a refreshment with all visitors, from the church and the government. Making preparations to leave San Pedro Tlaquepaque towards the capital today Guadalajara with around 7,000 men. Arriving around noon at the gates of the cathedral. In 1821, San Pedro Tlaquepaque was the cradle of the proclamation of the 'Independence of Jalisco' by the brigadier Pedro Celestino Negrete, since the document is signed in the town on 13 June of the same year According to the decree of 27 March 1824, San Pedro became a member of the Guadalajara Department. In 1825, San Pedro is registered as a town.
Мәдениет орталығы
1859 жылы Фрай Луис Аргуэлло Бернальге "Эль Рефухио" және "Каса де ла Салюд Жозефина" деп аталған аурухана мен рухани жаттығулар үйін жобалау, қаржыландыру және салу міндеті тапсырылды (1935 жылға дейін бұл мекемені діни Жозефиналар басқарғандықтан), бұл Сан-Висенте-де-Пол бауырластығының қаржысымен, сондай-ақ Сан-Педро ауданының және Гвадалахараның бай отбасыларының, Сан-Педро Тлакепакеде жазғы үйлері болғандардың үлесімен іске асырылды. Оның құрылысы колониялық стильде, шамамен 10,000 м2 жерді алып жатыр. 1979 жылы жабылып, ұзақ уақыт бойы тасталып кеткеннен кейін, 1983 жылы Порфирио Кортес Сильва мырзаның басшылығымен Тлакепаке қалалық әкімшілігі бұл ғимаратты сатып алды. 1984 жылы сәулетші Алехандро Жон оны "Құтқару" мәдени орталығын құру үшін қайта жаңартып, кеңейтті. Ол оңалту жұмыстарын жүргізіп, ғимараттың бастапқы архитектурасын сақтап қалды, оның ұзын дәліздері мен кең аулаларына ерекше назар бөлді, осылайша оны мәдени, сауда, қолөнер және туристік орталыққа айналдырды.
Негізгі көрікті жерлер
Тлакепакеде Эль-Париан алаңы бар, екі жағынан бағаналы галереялармен шектелген және айналасында мейрамханалар мен барлар орналасқан.
Jardín Hidalgo ("Хидалго бақшасы")
Қала орталығындағы басты алаң, қаланың ең ірі белгісі – "Мексика тәуелсіздігінің әкесі" Мигель Идальго и Костильяның алып мүсінімен аталады. Басты ерекшеліктерінің ішінде екі маңызды шіркеу – Сантуарио де Нуэстра Сеньора де ла Соледад (Жалғыздық Анасының қасиетті орны) және Сан-Педро Апостол (Апостол Петр) шіркеуі, сондай-ақ Бенито Хуарес базары бар.
Мәдениет
Тлакепаке мариачи тобымен әйгілі. Жыл сайынғы Сан-Педро мерекесінде Эль-Жардин керуендер мен көше сатушыларымен толып кетеді. Сан-Педро күні «Кастильо» («қамал») және «Торо» («тұлпар») деп аталатын, әсем фейерверктермен безендірілген алып құрылыстар отқа беріледі.
Этимология
Аталған атаудың түпнұсқасы сол жерден шыққан. "Тлакепаке" сөзі "балшық топырақты төбелердегі жер" дегенді білдіреді, бірақ "балшық бұйымдар жасаған ("Тлакапан") адамдар" деген нұсқалар да бар. Тағы бір түсіндірме бойынша, "Тлакепаке" сөзі "Тлалипак" сөзінен туындаған, яғни "балшықты төбелерде". Кейбір этимологтар бұл сөздің "балшық жер" деген мағынаны білдіретінін айтады.
Бастапқы атауды қалпына келтіру
Қалалық президент Мемлекеттік конгресске жіберген бастамасында белгіленгендей, 1843 жылы Сан-Педро Тлакепаке қаласына Вилла статусы берілді. Бұл атау 1917 жылға дейін сақталды, содан кейін сол кездегі губернатор Мануэль Агирре Берланганың жарлығымен Халиско штатында көшелерде, алаңдарда, саябақтарда қасиеттілердің аттарын, сондай-ақ "тірі адамдардың, жануарлардың немесе басқа да мәнді емес атауларды" пайдалануға тыйым салынды. Бұл тыйым муниципалитеттерге қатысты емес, бірақ Сан-Педро Тлакепаке өзінің бастапқы атының бірінші бөлігін жоғалтты. Қазіргі уақытта Тлакепаке муниципалитеті толық атауын – Сан-Педро Тлакепаке – қайта алды, бұл бастаманы муниципалитет президенті Мигель Кастро Рейносо жүзеге асырды. Атауды қайтаруға тырыспас бұрын, Тлакепаке қалалық кеңесі муниципалитет тұрғындарымен, оның басшысымен және басқа да округтерімен кеңес өткізді. Дауыс беру 2010 жылдың 20 қыркүйегінен 8 қазанына дейін жүргізілді және оған 13 043 адам қатысты. Нәтижесінде сауалнамаға қатысқандардың 62,4 пайызы муниципалитеттің атын Сан-Педро Тлакепаке деп өзгертуді қолдады, 37,2 пайызы бұрынғы қалпында қалдыруды жақтады, ал 0,4 пайызы жауап бермеді. Кеңес берудің нәтижелері 2010 жылдың 11 қарашасында Тлакепаке қаласының пленарлық отырысында қабылданған келісімнің негізі болды. Осы келісімге сәйкес, муниципалитет президентіне Мемлекеттік конгресске атауды өзгерту туралы бастама ұсынуға, сондай-ақ Үкімет және муниципалды мемлекеттік басқару туралы заңның 4-бабын өзгертуге уәкілеттік берілді, бұл заң Халиско штатын құрайтын муниципалитеттердің тізімін анықтайды. 2011 жылдың 21 маусымында Мемлекеттік конгресстің Конституциялық мәселелер жөніндегі комиссиясы атауды өзгертуді мақұлдаған қорытындыны бекітті, содан кейін 2011 жылдың 27 қыркүйегінде Мемлекеттік конгресс Тлакепаке муниципалитетінің өзінің бастапқы атына, яғни Сан-Педроға қайта оралуын мақұлдады. Тлакепаке өзінің атақты тепаче сусынымен де танымал, ол ананас, қоңыр қант және судан жасалған жартылай ашытылған сусын.