Кіріспе

Фонондар мен поляритондар моделі

Поляритоника – фотоника мен субмикротолқындық электроника арасындағы аралық режим (1-суретті қараңыз). Бұл режимде сигналдар ток немесе фотондар емес, фонондық поляритондар деп аталатын электромагниттік және кристалдық тербеліс толқындарының қоспасы арқылы тасымалданады. Фонондық поляритондар жүздеген гигагерцтен бірнеше терагерцке дейінгі жиіліктермен таратылатындықтан, поляритоника электроника мен фотоника арасындағы қашықтықты қысқартады. Поляритоникаға түрткіс беретін маңызды фактор – жоғары жылдамдықты сигналды өңдеуге және сызықтық және сызықсыз терагерц спектроскопиясына қажеттілік. Поляритоника электроникаға, фотоникаға және дәстүрлі терагерц спектроскопиясына қарағанда ерекше артықшылықтарға ие, себебі ол терагерц толқындарын жасау, бағыттау, манипуляциялау және оқу мүмкіндігін қамтамасыз ететін толық интеграцияланған платформаның потенциалын ұсынады, бәрі бір материалда. Поляритоника, электроника және фотоника сияқты, үш элементті қажет етеді: берік толқын пішінін жасау, анықтау және бағыттау мен басқару. Осы үш элемент болмаса, поляритоника тек фонон поляритондарына дейін кемітіледі, ал электроника мен фотоника тек электромагниттік сәулеленуге дейін кемітіледі. Бұл үш элемент құрылғының электроника мен фотоникаға ұқсас функционалдығын қамтамасыз ету үшін біріктірілуі мүмкін.

Үлгі

Поляритондық құрылғылардың жұмыс істеу принципін түсіндіру үшін, 2-суретті (оң жақта) қарастырайық. Кристаллдың жоғарғы сол және төменгі оң жағындағы фонон-поляритондарды тудыратын оптикалық қозу импульстері кристалл бетіне перпендикуляр (сурет бетіне қарай) еніп түседі. Нәтижесінде пайда болатын фонон-поляритондар қоздыру аймақтарынан жанындағы кеңістікке қарай таралады. Толқын жетектеріне енуді шағылыстырып, шоғырландыратын құрылымдар жеңілдетеді. Фонон-поляритондар кристаллға ойылған терагерцтік толқын жетектері арқылы схема бойынша бағытталады. Схеманың жұмыс істеуі интерферометрлік құрылымда (жоғарғы бөлігінде) және схеманың төменгі бөлігіндегі біріктірілген толқын жетекші құрылымында қамтамасыз етіледі. Соңғысы біріктірілген толқын жетекшісі үшін екі тұрақты күйді қамтамасыз ететін ақаулықпен (сары түспен белгіленген) фотондық жолақтық аралық құрылымын пайдаланады.

Толқын пішінін жасау

Фероэлектрлік кристаллдарда туындаған фонондық поляритондар, ферроэлектрлік кристаллдардың жоғары диэлектрлік тұрақтылығына байланысты, қоздыру импульсіне шамамен көлденең бағытта таралады, бұл фонондық поляритондарды оларды тудырған қоздыру импульстерінен оңай бөліп алуға мүмкіндік береді. Сондықтан фонондық поляритондар тікелей байқауға, сондай-ақ когерентті түрлендіруге қолжетімді, олар қоздыру аймағынан кристалдың басқа бөліктеріне жылжығанда. Көлденең таралу, генерация мен таралу бір кристалда жүзеге асатын поляритондық платформа үшін аса маңызды. Черенков сәулеленуі сияқты терагерцтік толқынға жауапты толық қарастыру, көптеген жағдайларда ескерілуі тиіс алға қарай таралу компонентінің бар екенін көрсетеді.

Сигналды анықтау

Фонон-поляритонның таралуын тікелей бақылау нақты кеңістікте бейнелеу арқылы мүмкін болды, онда фонон-поляритонның кеңістіктік және уақыттық профильдері Тэлбот фазасын амплитудаға түрлендіру арқылы CCD камерасына бейнеленеді. Бұл өзіндік ерекше жетістік болды. Электр-магниттік толқындарды су бетіне түскен тас салдарынан пайда болатын көлдегі толқындар сияқты тікелей бейнелеу алғаш рет осылай жүзеге асты (3-суретті қараңыз). Поляритоникада нақты кеңістікте бейнелеу – басым детекциялау әдісі, алайда басқа дәстүрлі әдістер де бар, мысалы, оптикалық Керр қақпасы, уақыт бойынша ажыратылатын дифракция, интерферометриялық зондтау және терагерцтік өріс тудырған екінші гармоникалық генерация, олар нақты кеңістікте бейнелеуді қолдану қиын болған жағдайларда пайдалы. Мысалы, ондаған микрометрге жуық өлшемдері бар құрылымды материалдар бейнелеу жарығының паразиттік шашырауына себеп болуы мүмкін. Сонда фонон-поляритонды анықтау үшін бұрын аталған дәстүрлі зондты кристаллдың зақымдалмаған аймағына бағыттау қажет.

Бағыттау және бақылау

Поляритониканың соңғы қажетті элементі – басқару және бағыттау. Кристалл жазықтығына параллель толық көлденең таралу, фонон поляритон толқынының ұзындығына шамалас қалыңдығы бар кристалдарда фонон поляритондарды тудыру арқылы қол жеткізіледі. Бұл таралуды қол жетімді жалақ толқын жетектерінің бірі немесе бірнеше режимінде жүргізуге мәжбүрлейді. Дегенмен, осы режимдердегі дисперсия көлемді таралудан күрт өзгеше болуы мүмкін, сондықтан оны пайдалану үшін дисперсияны түсіну қажет. Фонон поляритон таралуын басқару және бағыттау, сондай-ақ бағытталған толқын, шағылыстыратын, дифракциялық және дисперсиялық элементтер, сондай-ақ тікелей негізгі кристалға енгізілетін фотоникалық және тиімді индекс кристалдары арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Алайда, литий ниобаты, литий танталаты және басқа да перовскиттер стандартты материалды өңдеу техникаларына төзімді емес. Шындығында, тіпті аз ғана сәттілікке қол жеткізген жалғыз реагент – гидрофтор қышқылы (HF), ол баяу және негізінен кристаллдың оптикалық осі бағытында өңдейді.

Лазерлік микроөңдеу

Фемтосекундтық лазерлік микроөңдеу, құрылғыларды жасау үшін фемтосекундтық лазерлік сәулесінің фокус аймағы арқылы бағыттау арқылы ферроэлектрлік кристалдарға "ауа" тесіктерін және/немесе ойыстарды ойып жасау үшін қолданылады. Фемтосекундтық лазерлік микроөңдеудің кең ауқымды материалдар үшін артықшылықтары жақсы сипатталған. Қысқасы, көп фотондық қозу арқылы сәуле фокусында еркін электрондар пайда болады. Фемтосекундтық лазерлік импульстің максималды қарқындылығы, ұзақ импульстік немесе үздіксіз толқынды лазерлерге қарағанда бірнеше есе жоғары болғандықтан, электрондар жылдам қозады, қыздырылып кванттық плазма құрайды. Атап айтқанда, диэлектрлік материалдарда плазманың тудырған электростатикалық тұрақсыздығы қалған тор иондарының шығарылуына және осылайша материалдың абляциялануына әкеледі, нәтижесінде лазерлік фокус аймағында материалдық бос кеңістік пайда болады. Сонымен қатар, импульс ұзақтығы және абляция уақыты термалдану уақытынан әлдеқайда жылдам болғандықтан, фемтосекундтық лазерлік микроөңдеу, жоспарланған зақымдалған аймаққа жақын аймақтарда жарылу және еру сияқты жылу әсерінен туындайтын жағымсыз әсерлерге ұшырамайды.

Сыртқы сілтемелер

Дэвид У. Уорд: Поляритоника: электроника мен фотоника арасындағы орталық режим, Ph. D. диссертациясы, Массачусетс технология институты, 2005. Бұл мақаланың басты дереккөзі.