Кіріспе

Қаржылық шоттардың түрлері

Nostro және vostro (итальян тілінен, біздің және сіздің; ағылшын тілінен, 'ours' және 'yours') – басқа мекеме үшін ашылған шотты, басқа мекеменің ұстап тұрған шотынан ажырату үшін қолданылатын есептеу терминдері. Бұл мекемелер әдетте банктер болады. Nostro және vostro терминдерін банктер көбінесе қолданады, бір банк екінші банкте ақша сақтайтын кезде (әдетте nostro немесе vostro шоты деп аталатын корреспонденттік шотта). Екі банк те бір банк екіншісі үшін қанша ақша сақтап тұрғанын тіркеуі керек. Осылайша, бірдей баланс пен операциялардың екі түрлі жазбасын ажырату үшін банктер осы шоттарды nostro және vostro деп атайды. Егер банк өзінің ақшасы екінші банкте сақталса:

Nostro – біздің ақшамыздың (қай елде орналасқан) екінші банктегі немесе «шетелдік банктегі» шоты. Vostro – біздің екінші банктегі / «шетелдік банк» ақшасы, біздің (сіздің елдеріңіздің банкі) ұстап тұрған шоты.

Vostro шоты – банкте сақталған немесе үшінші тарапқа (жеке тұлға, компания немесе банк) банкке тиіс ақшаның жазбасы. Nostro шоты – банк ақшасының қаншасы екінші банкте сақталғанын қадағалау тәсілі. Бұл жеке тұлғаның банк шотына түскен және одан шыққан әрбір төлемді егжей-тегжейлі тіркеп, кез келген уақытта қалдық соманы білуіне ұқсас.

Конвенциялар

Банк өзінің балансында дебеттік қалдығы бар ностро шотын ақшалай актив ретінде есептейді. Керісінше, кредиттік сальдосы бар (яғни депозит) vostro шоты міндеттеме, ал дебеттік сальдосы бар (несие) vostro шоты актив болып табылады. Сондықтан көптеген банктерде шотқа жазылған кредит ("CR") теріс қозғалыс ретінде қарастырылады, ал дебет ("DR") – әдеттегі коммерциялық есеп жүргізу ережелеріне қайшы, оң болып табылады. Компьютерлік есеп жүйесінің енгізілуімен, ностролар мен востролардың кез келген банктегі есеп жүйесінде қарама-қарсы таңбалары болуы керек; яғни, егер кредиттік ностро оң таңбаға ие болса, онда кредиттік востро теріс таңбаға ие болуы тиіс. Бұл барлық шоттардың қосындысын нөлге теңеу арқылы есептесуге мүмкіндік береді (сынақ балансы) – қосарланған жазбалардың негізгі қағидасы.