Джон Хендрикс: Джаздың ақыны және вокализатор шебері

Кіріспе

Джон Карл Хендрикс (16 қыркүйек 1921 ж. – 22 қараша 2017 ж.), кәсіби тұрғыда Жон Хендрикс ретінде танымал, – американдық джаз лирики және әнші. Ол вокализацияның бастаушыларының бірі, ол бар аспаптық әндерге сөз жазып, көптеген аспаптарды вокалмен алмастырады, мысалы, Дьюк Эллингтон мен Каунт Бэйсінің үлкен оркестрлік аранжировкалары. Ол вокалдық джаз сололарын қамтитын скат әнін орындаудағы ең шебер шеберлердің бірі деп есептеледі. Джаз сыншысы және тарихшы Леонард Федер оны "Джаздың ақыны" деп атады, ал Time журналы оны "Дживтің Джеймс Джойсі" деп сипаттады. Ал Жарро оны "салмағына қарай планетадағы ең үздік джаз әншісі – тіпті солай болған шығар" деп атады.

Алғашқы жылдар

1921 жылы Огайо штатының Ньюарк қаласында туған Хендрикс және оның 14 туысы Толедо қаласына қоныстанғанға дейін, әкесінің AME пасторы ретіндегі қызметіне байланысты бірнеше рет көшіп-қоныс жасады. Үйлері жиі джаз музыканттарымен толы болатын, оларға Хендрикс анасы тамақ дайындап берді. Хендрикс әншілік жолын жеті жасында бастады. Ол былай деді: «10 жасқа келген кезде Толедода жақсы танымал болдым. 12 жасымда Фэтс Уоллерден шақыру алдым, ал 13 жасымда Тед Льюис өзінің көлеңкесі болуымды ұсынды. Оның «Мен және менің көлеңкем» деген әні бар еді. Ол өзінің әр қимылын қайталайтын қара нәсілді ұл баласы болды. Міне, оның қойылымы». Тэтум отбасы Хендрикстермен бір көшеде тұрды. Джон Хендрикс алғашқы музыкалық білімін фортепианодағы шебер Арт Татумнан алды, және олар екеуі қалада бірге өнер көрсетуді бастады. Жасөспірім шағында Джон «The Swing Buddies» тобымен радиода ән айтып, жақсы ақша тапты. Осылай ол бүкіл отбасын асырап-бағуға жеткілікті қаржы жинады. АҚШ армиясына шақырылғанға дейін Толедо мен Детройт қалаларында концерттер беріп жүрді. 1957 жылдан 1962 жылға дейін трио алты альбом жазды, оның ішінде 1961 жылғы «High Flying» альбомы, ол Энни Росс денсаулығына байланысты топтан кеткеннен кейін «Үздік вокалдық топтың орындауы» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Оның орнына Йоланде Баван келді, және топ 1962-64 жылдары жазылған үш концерттік альбомында «Ламберт, Хендрикс және Баван» деп аталды. Сансыз әншілер LH&R еңбектерін өздеріне үлгі еткен, олардың ішінде Джони Митчелл, Ван Моррисон, Ал Джарро және Бобби Макферрин бар. Хендрикс сөзін жазған «Yeh Yeh» әні 1965 жылы британдық R&B джаз әншісі Джорджи Фейм үшін бірінші орынға шықты, ол осы күнге дейін Ламберт, Хендрикс және Росс шығармаларын жазып, орындап келеді. 1966 жылы Хендрикс «Fire in the City» әнін «The Warlocks» тобымен жазды, ол кейін өз атын «The Grateful Dead» деп өзгертті. Хендрикс Thelonious Monk әндеріне де сөз жазды, соның ішінде Monk-тің 1968 жылғы «Underground» альбомында орындалған «In Walked Bud» әніне де сөз жазды. 1960 жылы Монтерей джаз фестивалінде өнер көрсету үшін ол «Блюз әнінің эволюциясы» (кейін «Блюз эволюциясы» деп қысқартылды) атты музыкалық қойылымды жасады және оның басты рөлін ойнады. Бұл қойылымда Джимми Уизерспун, Ханна Дин және «Биг» Миллер сияқты танымал әншілер, сондай-ақ саксофонистер Бен Вебстер және Пони Поиндекстер қатысты. Ол «Мен танитын адамдар» (2002) және «Ақтар секіре алмайды» (1992) фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады. 2012 жылы Хендрикс «No One But Me» деректі фильмінде бұрынғы топтасы және досы Энни Росс туралы әңгімеледі. 2015 жылы Хендрикс екінші әйелі Джудитті ми ісігінен жоғалтты. Хендрикс сондай-ақ 2016 жылы JC Hopkins Biggish Band тобының «Meet Me at Minton's» альбомының үш трекінде ойнады. Ол «Suddenly (In Walked Bud)» әнін орындады, альбомның атау әні «Meet Me at Minton's» ансамбліне қатысты, және әнші және 2016 жылғы Thelonious Monk байқауының жеңімпазы Jazzmeia Horn-мен Monk-тің «How I Wish (Ask Me Now)» күйін дуэт ретінде орындады. Жазу кезінде оның жасы 93-ке, ал Хорнның жасы 23-ке толды. 2017 жылы Хендрикс Miles Ahead альбомының толық мәтінін, соның ішінде Майлз Дэвистің сололарын және Гил Эванстың оркестрлеуін аяқтады, бұл идеяны алғаш рет ойлап тапқаннан кейін 50 жыл өткен соң болды. Ол Нью-Йоркте Ұлыбританиядағы London Vocal Project хорымен премьераланды, Хендрикс қатысқан, содан кейін студиялық жазба жасалды.

Born in 1921 in Newark, Ohio, Hendricks and his 14 siblings moved many times, following their father's assignments as an AME pastor, before settling permanently in Toledo. The house was often full of visiting jazz musicians, for whom Jon's mother provided meals. Hendricks began his singing career at the age of seven. He has said: "By the time I was 10, I was a local celebrity in Toledo. I had offers to go with Fats Waller when I was 12, and offers to go with Ted Lewis and be his shadow when I was 13. He had that song 'Me and My Shadow'. And he had this little Negro boy who was his shadow, that did everything he did. That was his act." The Tatum family lived on the same street as the Hendrickses. Jon Hendricks received his early musical training from piano prodigy Art Tatum, and the two of them began appearing together around town. As a teenager, Jon made good money from singing on the radio with a harmony group, The Swing Buddies. This earned him enough money to support his entire family. He continued performing around Toledo and Detroit until he was drafted into the US Army. From 1957 through 1962, the trio recorded six albums, including High Flying (1961), which won a Grammy for Best Performance by a Vocal Group, before Annie Ross departed due to health problems. She was replaced by Yolande Bavan, and the group was billed as Lambert, Hendricks and Bavan for the three live albums they recorded, 1962–64. Countless singers cite the work of LH&R as an influence, including Joni Mitchell, Van Morrison, Al Jarreau and Bobby McFerrin. The song "Yeh Yeh", for which Hendricks composed the lyrics, became a no.1 hit in 1965 for British R&B jazz singer Georgie Fame, who continues to record and perform Lambert, Hendricks & Ross compositions to this day. In 1966 Hendricks recorded "Fire in the City" with the Warlocks, who shortly after changed their name to the Grateful Dead. Hendricks wrote lyrics for several Thelonious Monk songs, including "In Walked Bud", which he performed on Monk's 1968 album Underground. For a performance at the 1960 Monterey Jazz Festival, he created and starred in a musical he called Evolution of the Blues Song (later shortened to Evolution of the Blues), which featured such acclaimed singers as Jimmy Witherspoon, Hannah Dean, and "Big" Miller, as well as saxophonists Ben Webster and Pony Poindexter. He appeared in cameo roles in the films People I Know (2002) and White Men Can't Jump (1992). In 2012, Hendricks appeared in the documentary film No One But Me, discussing his former bandmate and friend, Annie Ross. In 2015, Hendricks lost his second wife Judith to a brain tumor. Hendricks also appeared on three tracks from the 2016 release of the JC Hopkins Biggish Band titled "Meet Me at Minton's". He performs vocalese on "Suddenly (In Walked Bud)", is included in the ensemble on the album's title track "Meet Me at Minton's", and croons a duet of the Monk tune "How I Wish (Ask Me Now)" with singer and 2016 Thelonious Monk Competition winner Jazzmeia Horn. At the time of the recording he was 93 and Horn was 23. In 2017, Hendricks' full lyricization of the album Miles Ahead, including Miles Davis' solos and Gil Evans' orchestrations, was completed fifty years after he had first conceived the idea. It was premiered in New York by UK based choir the London Vocal Project, with Hendricks in attendance, with a studio recording to follow.

Өлім

Хендрикс 2017 жылғы 22 қарашада Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында 96 жасында дүние салды.

Марапаттар мен құрметтер

Хендрикс 1993 жылы NEA Jazz Master сыйлығымен, бірнеше Грэмми сыйлығымен марапатталды, ал 2004 жылы Францияда Құрмет легионы орденімен құрметтелді.