Кіріспе
Бірінші USS Lafayette – Америка Құрама Штаттарының Азамат соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде темірмен қапталған тарау машинасына айналған жақтаулы дөңгелекті бу кемесі. Лафайетт 1848 жылы Сент-Луис, Миссури қаласында «Алек Скотт» (көбінесе «Алик Скотт» деп жазылады) деген атпен салынған. Ол 1862 жылдың 18 мамырында Батыс флотилиясында пайдалану үшін Соғыс министрлігі «Форт Генри» деп сатып алды. Эдвард Хартт оны Сент-Луисте темірмен қапталған тарау машинасына айналдырды. 1862 жылдың 8 қыркүйегінде «Лафайетт» деп қайта аталған ол, 1 қазанда әскери-теңіз күштеріне Батыс флотилиясымен бірге берілді. Ол 1863 жылдың 27 ақпанында Каир, Иллинойс қаласында капитан Генри А. Уоке басқаруымен комиссияға берілді.
The first USS Lafayette was a side wheel steamer, converted to an ironclad ram, in the United States Navy during the American Civil War. Lafayette was built at St. Louis, Missouri, in 1848 as Aleck Scott (often spelled Alick Scott). She was purchased by the War Department as Fort Henry on 18 May 1862 for use in the western flotilla. She was converted to an ironclad ram at St. Louis by Edward Hartt. Renamed Lafayette on 8 September 1862, she was transferred to the Navy with the entire western flotilla by executive order on 1 October 1862. She was commissioned at Cairo, Illinois, 27 February 1863, with Captain Henry A. Walke in command.
Виксбург шайқасы, 1863 жылдың сәуір-шілде айлары
Жаңа тараны контр-адмирал Дэвид Диксон Портердің Миссисипи эскадрильясына Виксбургтің үстінде қосылды, 1863 жылғы 16 сәуірде Конфедерацияның маңызды бекінісін қорғаған қауіпті батареялар арқылы жасалған атақты шабуылға уақытында жетіп келді. Канонерлік кемелер оңтүстік артиллериясына қарсы күресіп, әскерлік көліктерді Жаңа Карфагенге дейін жеткізді. Рам «Генерал Стерлинг Прайс» Лафайеттің оң жағына байланып, өту үшін дайындалды. Кемелер ауыр бөренелермен және ылғалды сабанмен жабылған, бұл жақсы қорғаныс болды. Бентоннан басқа барлық кемелер көмір баржасын сүйреп әкелді. Лафайеттің жанындағы кеме қиындыққа тап болды, оған 9 «тиімді» оқ тиді, ал оның көмір баржасы батып кетті. Эскадрильяның барлық кемелері 2,5 сағаттан кейін өтуден кейін жарты сағаттан соң қызметке дайын болды. Эскадрильяның ауыр батареяларды сәтті өтуі Гранд-Гальфты ерте басып алуға, Виксбургтің түсуіне және соңында бүкіл Миссисипи өзенін бағындыруға көмектесті. Бес күннен кейін Портер Лафайетте Гранд-Гальфтағы Конфедерацияның нысандарына барлау жүргізді. Ол құрылыс кезінде «күшті бекініс» тапты және жұмысшыларды оққа тостырды. Конфедерацияның «Charm» пароходы фортқа жабдықтарды жеткізуге тырысқанда, одақтың канонерлік кемелері оны Үлкен Қара өзенімен жоғары қарай ығыстырды. 24-сі күні Портер канонерлік кемелерін Гранд-Гальфтағы жоғарғы батареяны бақылау үшін орналастырып, Үлкен Қара өзенінің аузын жапты. 29-ы күні Портердің кемелері Гранд-Гальфтағы Конфедерацияның ауыр нысандарымен шайқасты, адмирал мойындағандай, олар «өте қауіпті» болды. 5,5 сағаттық шайқаста канонерлік кемелер төменгі батареяларды үнсіз қалдырды, бірақ жоғарғы форттардың атысын тоқтатуға «қысқа мерзімге» ғана қол жеткізді. Осы уақытта әскерлік көліктер батареялардың астынан қауіпсіз өтті. Бенттон, Таскамбия және Питтсбург шайқаста «көп зардап шеккенімен», экспедиция сәтті аяқталды және Портер қорытындылады: «Біз қазір генерал [Грант] қалаған жерге қонуға дайынбыз». Келесі түнде Улисс С. Грант осы мүмкіндікті пайдаланып, әскерін Миссисипи арқылы алып өтіп, Бруинсбургке шабуылдық операциялар үшін орналастырды. 3 мамырда Портер тағы да канонерлік кемелерін Конфедерацияның батареяларына қарсы жылжытты, бірақ оңтүстіктер Грант армиясын Гранд-Гальфтың артындағы елге әкелгеннен кейін өздерінің позицияларын ұстай алмай, эвакуацияланды. Ұлы құрлық пен теңіз қысқышы енді Виксбургке жақындауы мүмкін. Портер Әскери-теңіз министрі Гидеон Уэллске хабарлағандай, «Әскери-теңіз күштері Виксбургке кіретін есікті ұстап тұр». Портер Гранд-Гальфтен канонерлік эскадрильясымен кетіп, сол күні кешке Қызыл өзеннің аузында Фаррагут флотымен кездесті. Ол Бентон, Лафайет, Питтсбург, генерал Стерлинг Прайс, Швейцария тараны және Айвимен бірге келесі күні өзенмен жоғары қарай жүрді. Эстрелла мен Аризона жол бойында қосылды. 5 мамыр күні кешке кемелер Форт ДеРуссиге келді, «күшті казематтық нысана», Конфедерация теңіз қатерінен кейін жақында эвакуацияланған. Портер өзендегі ауыр кедергіні жеңіп, Луизиана штатының Александрия қаласына қарай жүріп кетті, оны 7-сі күні таңертең басып алды. Кейіннен қаланы армия әскерлеріне тапсырып, судың төмендеуіне байланысты өзеннің жоғарғы жағына қарай жүре алмады, Портердің күші Форт ДеРуссиге оралып, оны ішінара жойды. Виксбургтің айналасындағы одақтың қамы тығыздалғанда, Лафайет өзеннің бойымен ақпарат жинап, Конфедерацияның қорғаныс нысандарын жойды. Питтсбургпен бірге 4 маусымда Луизиана штатының Симмеспорт қаласын атқылап, қорғаушыларды жағалаудағы күшті бекіністерін тастауға мәжбүр етті. Содан кейін канонерлік кемелер блокадалық міндеттерін қайта бастау үшін Қызыл өзеннің аузына оралды. Дәл бір айдан кейін, тәуелсіздік күні Виксбург капитуляциялап, ұзақ және батыл қоршау аяқталды.
1863 жылдың жазы
Жаз және күз айларында Лафайетт, басқа одақтық кемелермен бірге, федералдық байланыстарды қорғау мақсатында өзенде патруілдеді. 29 қыркүйекте ол Кенвудпен бірге Луизиана штатындағы Морганзаға, Байо Фордеше шығанағына, генерал-майор Наполеон Дж. Т. Дананың басқаруындағы әскерлерге көмек көрсету үшін келді. Бұл жерде 400-ден астам одақтық әскер бригадир генерал Томас Гриннің басшылығымен конфедераттармен болған шайқаста тұтқынға алынған болатын. Одақтың кемелері генерал Дананың аз санды әскерлеріне конфедераттардың шабуылдауын болдырмады, бұл канонерлік кемелердің әлсіз жаяу әскер күштерін күшейте алу мүмкіндігін көрсетті.
Қызыл өзенге қарсы жорық, 1864 жыл
Миссисипи эскадрильясының келесі ірі операциясы – Техас шекарасынан тыс жерлерді алу мақсатында екі айлық кампанияны ашу үшін Red River өзенімен жоғары қарай канонерлік қайықтарды жылжытты. 1864 жылдың 12 наурызында Истпорт алдымен жүріп өтті, одан кейін "Эссекс", "Озарк", "Осаж" және "Неошо" темір кемелері, сосын "Лафайетт", "Чоктау", "Форт Хиндман" және "Крикет" ағаш пароходтары ілесіп келді. Портердің айтуынша, оңтүстік жақтағылар Форт-Де-Рассидің төменгі жағында бес ай бойы салған кедергілерге жеткенде, "біздің белсенді теңізшілеріміз бірнеше сағаттың ішінде көп еңбектенудің арқасында жол ашты". Истпорт пен Неошо өтіп, Форт-Де-Рассиді бомбалауды бастады, ал одақтық әскерлер нысандарға шабуыл жасады; 14-і күні бекініс одақтықтардың қолына көшті. Портер былай деп жазды: "Пойнт-Де-Рассидегі бекіністердің тапсырылуы мен күткеннен де маңыздырақ болып шықты. Көтерілісшілер осы нүктеге армия мен флоттың кез келген шабуылын тоқтату үшін сүйенген". 15-і күні Бентон мен Эссекске Форт-Де-Рассиде қалып, армия бөлімшесіне қолдау көрсетуді бұйырғаннан кейін, Портер әскерлердің негізгі бөлігін Александрияға қарай Red River өзенімен айдап әкетті. Одақтық кемелер келесі күні таңертең Александрияға жетті, десант тобы қаланы басып алды және генерал-майор Натаниел Прентисс Банкс әскерінің келуін күтті, олар қатты жаңбырдың салдарынан кешікті. Төмен су деңгейі мен кедергілердің салдарынан Портер кемелерін өзен бойымен жылжытты. Гранд-Энкорда ол "Лафайетт" сияқты ауыр канонерлік қайықтарды қалдырып, 7 сәуірде үш темір кеме мен үш ағаш пароходпен Луизиана штатының Шревпорт қаласында генерал Банкспен кездесу үшін жол жалғастырды. Үш күннен кейін оларды Спрингфилд-Лэндингте үлкен пароход "Нью-Фоллс-Сити" тоқтатты. Бұл үлкен кедергіні жоюға үлкерместен, генерал Банкс Гранд-Энкор маңындағы Сабин Крос Роудс шайқасында жеңіліске ұшырап, шапшаң түрде шегініп жатыр деген хабар келді. Портердің кері шегінуден басқа амалы қалмады. Судың деңгейінің төмендеуі және өзен жағалауынан Конфедерацияның атыс жасауы одақтық теңізшілердің Александрия шатқалының үстінде тұтқындалып қалмас үшін күрескендегі шеберлігі мен тапқырлығын сынады. Миссисипиге оралғаннан кейін эскадрильяның кемелері оңтүстік шабуылдарынан өзендегі көлікті қорғаумен айналысып тұрды. 16 мамырда "General Sterling Price" борттық кемесі Миссисипи штатының Ратлифф десанты маңында Миссисипи транспорттық пароходына атқан Конфедерация батареясымен шайқасты. "Лафайетт" және "General Bragg" батареяға келді, ал үш ауыр бу кемесі Конфедерация артиллериясын өзеннен шегіндіріп, көліктің жолын ашты. Соғыстан кейін "Лафайетт" 1865 жылдың 23 шілдесінде қызметтен шығарылды және 1866 жылдың 28 наурызында сатылғанға дейін Нью-Орлеанда сақталды.
On the 15th, after ordering Benton and Essex to remain at Fort DeRussy to support the Army detachment destroying the works, Porter convoyed the main body of troops up the Red River toward Alexandria. The Union ships reached Alexandria the next morning and a landing party occupied the town and awaited the arrival of Major General Nathaniel Prentiss Banks' army, delayed by heavy rains. Slowed by low water and obstructions, Porter pushed his vessels up the river. At Grand Encore he left the heavier gunboats behind, including Lafayette, and continued up stream 7 April with three ironclads and three wooden steamers to meet General Banks at Shreveport, Louisiana. Three days later they were stopped at Springfield Landing by a huge steamer, New Falls City, sunk athwart the channel. Before this formidable obstruction could be removed, word arrived that General Banks had been decisively defeated in the Battle of Sabine Cross Roads near Grand Encore and was in headlong retreat. Porter had no choice but to withdraw. Falling water and increasing Confederate fire from the riverbank strained the seamanship and ingenuity of the Union sailors in their desperate struggle to avoid being trapped above the Alexandria Rapids. After returning to the Mississippi, ships of the squadron were constantly occupied with safeguarding river transportation from southern attack. On 16 May sidewheeler General Sterling Price engaged a Confederate battery which had fired on transport steamer Mississippi near Ratliff's Landing, Mississippi. Lafayette and General Bragg converged upon the battery, and the three heavy steamers forced the Confederate gunners back from the river, enabling the transport to proceed. After the war, Lafayette decommissioned on 23 July 1865 and was laid up at New Orleans until sold there on 28 March 1866.