Кіріспе

Рим сенаторы, саясаткер және генерал (шамамен б.з.д. 30 – 33 ж.ж.)

Марк Эмилий Лепид (шамамен б.з.д. 30 – 33 ж.ж.) – тарихшы Тацит мақтаған римдік патриций, сенатор, саясаткер және генерал.

Шығуы және ерте мансабы

Лепид Корнелия мен Паулус Эмилиус Лепидтің (цензор қызметін атқарған) ұлы және Августтың немересі Юлия Кішінің күйеуі, оның ағасы Люций Эмилиус Паулус, біздің заманымыздың 1 жылы консул болған. Осылайша, ол ең көне патриций әулеттерінің бірі – Эмилилердің мүшесі еді. Біздің заманымыздың 6 жылы консул болды. Содан кейін ол Тиберийдің, кейіннен императордың басшылығымен болған Иллирия соғысы (6–9 жж.) кезінде әскерге жауапты легат ретінде көзге түсті. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Далмация (қазіргі Хорватия және Босния) немесе Паннония (қазіргі Венгрия) провинциясының губернаторы қызметін атқарды. Август 14 жылы қайтыс болған кезде ол үш легиондық әскерге басшылық етіп, Солтүстік Испанияның губернаторы еді. Август қайтыс болғаннан кейін Германия мен Паннониядағы әскерлерде ірі көтерілістер болғанымен, Лепидтің әскері ешқандай проблема тудырмады.

Тиберийдің тұсында атқарылған істер

Лепид Германникті уландырған деп айыпталған Гней Калпурний Писоны (Тиберийдің досы, сонымен қатар Лепидтің туысы) қорғады. 21 жылы Тиберий оған Африка провинциясының әкімдігін ұсынды. Ол денсаулығының нашарлығы мен балаларының қажеттіктеріне байланысты ұсыныстан бас тартты, бірақ бұл лауазымды қуатты преториан префекті Луций Элий Сеянның ағасы Квинт Юний Блезге берудің жөн екенін түсінді. Бұл Лепидті император Тиберий мен оның күшті одақтастарына тым бағынушы етіп көрсеткенмен, Лепидтің сенаттағы іс-әрекеттері оның тәуелсіз ойлы екенін көрсетеді. 21 жылы ол құрметсіздік танытқан ақынға өлім жазасына қарсы күшті сөз сөйледі. Дегенмен, ақын Сенаттың бұйрығымен өлімге кесілді. Бұл Тиберийге Лепидтің салмақтылығын (сондай-ақ императорға қарсы кез келген құқық бұзушылықты қуғындаудағы Сенаттың ынтасын) мақтауға мүмкіндік берді. Қазіргі ғалымдар Лепидтің 22 жылы Рим форумындағы Эмилия базиликасын қалпына келтіргенін және 26 жылы Азия провинциясының әкімі болғанын болжайды. Лепид осы қиын кезеңде императорға қарсы қастандық жасады деген айып тартпастан, жоғары лауазымдарға (ірі әскерлерге басшылық етуді қоса алғанда) ие болған аристократтардың санатында болды. 32 жылы маңызды сенатор Котта Мессалин Сенаттағы оның артық ықпалы үшін оған ашық шабуыл жасады, бірақ бұл айыптау ешқандай салдарға әкелмеді. Лепид 33 жылы қайтыс болды. Тацит оны сенатор ретіндегі іс-әрекеттері үшін «ақылды және асыл» деп сипаттады. Тацит айтуынша, оның іс-әрекеттерін тирандық билік астында өмір сүретін тәуелсіз аристократтардың үлгісі ретінде қарастыруға болады.

Ұрпақтар

Лепид Марк Випсаний Агриппаның екінші әйелі Клавдия Марцелла Майордың (император Августың қарындасының ұлы) қызы Випсания Марцеллинаға үйленген болуы мүмкін. Егер осылай болса, онда оның ұлы Аэмилия базиликасындағы арнау жазуынан танылады.