Римдік инженер, әскери қолбасшы және саяхатшы Секст Юлий Фронтиннің өмірі мен қызметі
Frontinus
Секст Юлий Фронтин: римдік инженер, әскери қолбасшы, сенатор және жазушы (40-103 ж.ж.). Рим су құбырлары, әкімшілік қызметтері туралы еңбектерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік инженер-құрылысшы, жазушы, әскербасы және сенатор (шамамен 40–103 ж.б.д.)
Roman civil engineer, author, soldier and senator (c. 40–103 AD)
Секст Юлий Фронтин (шамамен 40 – 103 ж.б.д.) – бірінші ғасырдың соңындағы көрнекті римдік инженер-құрылысшы, жазушы, әскербасы және сенатор. Ол Домицианның қол астында сәтті әскербасы болды, Рим Британиясындағы және Рейн мен Дунай шекараларындағы әскерлерге басшылық етті. Жаңа адам (novus homo) болғандықтан, үш рет консул болды. Фронтин Нерва мен Траянның бірнеше маңызды әкімшілік қызметтерін тиімді атқарды. Дегенмен, ол классикалық дәуірден кейінгі әлемге техникалық трактаттарының авторы ретінде әйгілі, әсіресе Римнің су құбырлары туралы «De aquaeductu» еңбегімен.
Sextus Julius Frontinus (c. 40 – 103 AD) was a prominent Roman civil engineer, author, soldier and senator of the late 1st century AD. He was a successful general under Domitian, commanding forces in Roman Britain, and on the Rhine and Danube frontiers. A novus homo, he was consul three times. Frontinus ably discharged several important administrative duties for Nerva and Trajan. However, he is best known to the post Classical world as an author of technical treatises, especially De aquaeductu, dealing with the aqueducts of Rome.
Отбасы
Құрметті немесе жерлеу тақтасының болмауына байланысты, Фронтиннің өмірі, оның ата-анасының немесе әйелінің есімі туралы ешқандай мәлімет жоқ. Кейбір деректерді кездейсоқ айтылымдардан болжауға болады: Ол Нарбоннан шыққан және бастапқыда атты әскер тобынан екені ойдағыдай. Публий Кальвизий Русо Юлий Фронтиннің (шамамен 84 жылы консул болған) атының атауларынан Фронтиннің әпкесі болған, ол екіншісінің анасы болды деген қорытындыға келуге болады. Фронтиннің кем дегенде бір қызы болды, ол Квинт Сосий Сенецийдің (99 жылғы консул, II 107) әйелі және Сосия Полланың анасы болды.
Due to a lack of either a titulus honorarius or sepulcralis, there is no outline of Frontinus' life, the names of his parents, or of his wife. Some details can be inferred from chance mentions: He is thought to be of Narbonese origins, and originally of the equestrian class. From the nomenclature of the name of Publius Calvisius Ruso Julius Frontinus (consul c. 84), it is likely Frontinus had a sister, who was the other's mother. Frontinus had at least one daughter, the wife of Quintus Sosius Senecio (cos. 99, II 107) and mother of Sosia Polla.
Мансап
70 жылы Фронтин Рейн аймағындағы көтерілісті басуға қатысты, кейіннен 70 000 лингон тайпасының бағынуын тіркеді. Одан кейін бірнеше жыл өткен соң, Квинт Петилиус Цериалистің орнын басып, Британияның губернаторы болып тағайындалғанға дейін Фронтин консул қызметіне тағайындалды. Британия губернаторы ретінде ол Оңтүстік Уэльстің силур тайпаларын бағындырды және бриганттарға қарсы да жорық жасаған болуы мүмкін деп есептеледі. 77 жылы оның орнын атақты тарихшы Тациттің қайнағасы Гней Юлий Агрикола басты. Бірли Фронтиннің 83 жылы Германиядағы жорық кезінде Домицианмен бірге болғаны туралы "болжам жасауға болады" деп санайды. Фригиядағы Иерополис қаласындағы жазулар, сондай-ақ Смирна монеталарының бірнешесі оның 86 жылы Азия проконсулы болғанын куәландырады. Ол 103 немесе 104 жылы қайтыс болды, бұл Плиний Кішінің Фронтиннің өлімінен туған бос орынды толтыру үшін агарлар коллегиясына сайланғаны туралы достарына жазған хатынан белгілі болды.
In AD 70, Frontinus participated in the suppression of the Rhineland revolt, and later recorded that he received the surrender of 70,000 Lingones. Between that date and being appointed governor of Britain to succeed Quintus Petillius Cerialis a few years later, Frontinus was appointed suffect consul. While governor of Britain, he subjugated the Silures of South Wales and is thought to have likewise campaigned against the Brigantes. He was succeeded by Gnaeus Julius Agricola, the father in law of the famous historian Tacitus, in 77. Birley believes it "is fair to speculate" that Frontinus was with Domitian during the German campaign of 83. An inscription at Hieropolis in Phrygia, as well as a number of coins of Smyrna, attests that he was proconsul of Asia in AD 86. He died in 103 or 104, a date based on Pliny the Younger writing to his friends that he was elected to the college of augurs to fill the vacancy Frontinus' death had created.
Тарату жүйесі
Судың таралуы қалаға кіретін биіктігіне, су сапасына және оның шығарылу жылдамдығына күрделі түрде байланысты болды. Сондықтан, нашар сапалы су суаруға, бақтарға немесе канализацияны шаюға жіберілетін, ал ең жақсысы ғана ішуге арналған су ретінде сақталатын. Орташа сапалы су көптеген моншалар мен әдемі фонтандарға қолданылатын. Дегенмен, Фронтин әртүрлі көздерден суды араластыруды сынады және оның бірінші шешімдерінің бірі – әр жүйеден суды бөліп шығару болды.
Distribution of the water depended in a complex way on its height entering the city, the quality of the water, and its rate of discharge. Thus, poor quality water would be sent for irrigation, gardens, or flushing, while only the best would be reserved for drinking water. Intermediate quality water would be used for the many baths and fountains. However, Frontinus criticized the practice of mixing supplies from different sources, and one of his first decisions was to separate the waters from each system.
Сақтау
Ол жүйедегі ақаулар, әсіресе жер асты өткізу құбырларындағылары, оларды табу мен жөндеу қиын болғандықтан, қатты алаңдады – бұл мәселе су инженерлері бүгінге дейін кездесіп келеді. Жер үстіндегі су жолдарында тас қалаудың жақсы күйде сақталуын қамтамасыз ету үшін күтім қажет болды, әсіресе аркалық құрылымдармен тірелгендері. Ол ағаштарды құрылыстардан қашық ұстау қажеттігін айтты, себебі олардың тамырлары құрылымға зиян келтіруі мүмкін. Ол мемлекеттік су жолдарына қатысты қолданыстағы заңды және осы заңдардың орындалуын қарастырды.
He was very concerned by leaks in the system, especially those in the underground conduits, which were difficult to locate and mend, a problem still faced by water engineers today. The aqueducts above ground needed care to ensure that the masonry was kept in good condition, especially those running on arched superstructures. It was, he said, essential to keep trees at a distance so that their roots would not damage the structures. He reviewed the existing law governing the state aqueducts, as well as the need for enforcement of those statutes.
Басқа жұмыстар
"Стратегемалардың" ең соңғы басылымын Р. И. Ирландия жасаған (Тюбнер, 1990); ағылшын тіліне аудармасы Loeb Classical Library-де жарияланған (Чарльз Беннет аударған, Мэри Б. Макэлвейн редакциялаған), 1925 жыл. Фронтинге жатқызылатын жер өлшеу туралы трактаттан алынған үзінділер Б. Кэмпбеллдің (2000) "Рим жер өлшеушілерінің жазбалары: кіріспе, мәтін, аударма және түсіндірмелер" еңбегінде сақталған, Лондон. "Стратегемалар" және "Римнің су жолдары", Чарльз Э. БЕННЕТТ аудармасы (1858–1921), Librivox-та аудиокнига ретінде қолжетімді.
The latest edition of the Stratagems is by R. I. Ireland (Teubner, 1990 ) ; English translation in Loeb Classical Library (translated by Charles Bennet and edited by Mary B. McElwain), 1925. Extracts from a treatise on land surveying ascribed to Frontinus are preserved in B. Campbell (2000), The Writings of the Roman Land Surveyors: Introduction, Text, Translation and Commentary, London. The Stratagems and The Aqueducts of Rome , translated by Charles E. BENNETT (1858 1921), available on Librivox as an audiobook.
Көркем шығармаларда
Ол Маркус Дидиус Фальконың "Күміс шошқалар", "Бронзадағы көлеңкелер", "Шығанақтағы үш қол" және "Юпитер аңызы" романдарындағы көркем образ ретінде бейнеленеді. Ол сонымен қатар "The Centurions" романдарының "Barbarian Princess" және "The Emperor's Games" шығармаларында да кейіпкер болып көрінеді.
He appears as a fictionalised character in the Marcus Didius Falco novels The Silver Pigs, Shadows in Bronze, Three Hands in the Fountain, and The Jupiter Myth. He also appears as a character in The Centurions novels Barbarian Princess and The Emperor's Games.