Винчестер: Американдық қайталамалы мылтықтар тарихы

Кіріспе

Америкалық қайталайтын мылтықтар жасаушы

Винчестер қайталайтын қарулар компаниясы – қайталайтын мылтықтар мен оқ-дәрілерді шығарумен танымал американдық өндіруші. Фирма 1866 жылы Оливер Винчестер құрған және Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында орналасқан. 1931 жылы фирма таратылды және Olin корпорациясының алдағы компаниясы болған Western Cartridge Company сатып алды. Винчестер тауарлық белгісі әлі де Olin корпорациясына тиесілі, ол осы атпен оқ-дәрі шығарады. Винчестер атауы сондай-ақ лицензия бойынша Herstal тобының екі еншілес компаниясы – Бельгияның FN Herstal және Юта штатының Огден қаласындағы Browning Arms Company өндіретін мылтықтарға қолданылады.

Алдыңғылар

Винчестер қайталайтын қару компаниясының алғабасы Коннектикут штатының Норвич қаласындағы Хорас Смит пен Дэниел Вессон серіктестігі болды (кейін осы екі адам құрған әйгілі Смит пен Вессон револьвер компаниясымен шатастырмау керек). Смит пен Вессон Льюис Дженнингстің 1848 жылғы өнертапқыш Уолтер Ханттың «Волиция қайталайтын мылтығы» мен оның оқ-дәрісіз «Ракета доп» оқ-дәрісін сатып алды, оны Виндзордағы Роббинс пен Лоуренс шағын көлемде өндірген болатын. Дженнингстің мылтығы коммерциялық тұрғыдан сәтсіздікке ұшырады, ал Роббинс пен Лоуренс 1852 жылы өндірісті тоқтатты. Смит Дженнингстің дизайнына негізделген күрт жақсартылған мылтық жасады, сондай-ақ серіктестер Роббинс пен Лоуренс шеберханасының бригадирі Бенджамин Тайлер Генриді жұмысқа алды. 1855 жылы Смит пен Вессон серіктестігі «Вулкан» рычагтық мылтық пен тапаншаны өндіру үшін инвесторлар іздеді және «Вулкан қайталайтын қару компаниясы» деп тіркелді. Оның ең ірі акционері киім өндіруші Оливер Винчестер болды. Винчестер Генри мылтығының негізгі дизайнын толығымен өзгертіп, жақсарта отырып, алғашқы Винчестер мылтығын, 1866 модельін жасады, ол Генри сияқты .44 калибрлі қақпақтан атылатын оқтарды қолданды, бірақ жақсартылған доңғалаққа ие болды (Винчестер қызметкері Нельсон Кинг ойлап тапқан қабылдағыштың оң жағындағы жүктеу қақпағын қоса отырып) және алғаш рет ағаш алқасы болды. Генри мен 1866 жылғы Винчестерде екі еселенген соққы механизмі болды, ол қару атылғанда қақпақтың екі жеріндегі оқтарды ұрып, оқ ішіндегі 28 шамамен грамм қара ұнтақты тұтандыру ықтималдығын арттырды. 1873 жылы тағы бір өте танымал модель шығарылды. 1873 модельі алғашқы Винчестер орталық отты оқын, .44 40 WCF (Winchester Center Fire) енгізді. Бұл мылтықтар көбінесе «Батысты жеңген мылтық» деп аталады. 1873 модельінен кейін 1876 модель (немесе «Жүзжылдық модель») пайда болды, ол 73-тің үлкен нұсқасы болды және Генриде қолданылған бірдей рычагтық механизм мен латунь оқ көтергішін пайдаланды. Ол .45 60 WCF, .45 75 WCF және .50 95 WCF сияқты ұзын, күшті оқтарға арналған. Механизмі Винчестердің .45 70 Government оқтарын қолдайтын қайталайтын мылтық жасау мақсатына жетуге жеткіліксіз болды; бұл Браунинг жобалаған 1886 модельін өндіруге кіріскенге дейін болмады. Оливер Винчестер 1880 жылдың желтоқсан айында қайтыс болды; оның ұлы және мұрагері Уильям Вирт Винчестер төрт айдан кейін туберкулезден қайтыс болды. Уильям Вирт Винчестердің жесірі Сара Винчестер компаниядан алған мұрасы мен табысын қазір Винчестер құпиялылық үйі деп аталатын үйді салуға жұмсады. 1883 жылдан бастап Джон Браунинг Винчестер қайталайтын қару компаниясымен серіктестік жасап, бірнеше мылтықтар мен сапқыштарды жасады, ең танымалдары – Винчестер Модель 1885 Бір рет ату, Винчестер Модель 1887 рычагтық сапқыш, Модель 1897 насостық сапқыш; және рычагтық Модель 1886, Модель 1892, Модель 1894 және Модель 1895 мылтықтары. Олардың кейбіреулері әлі де Браунинг, Росси, Navy Arms және тоқтатылған модельдердің бірнешеуін қайта жаңғыртқан немесе көшірмелерін шығарған басқа компаниялар арқылы өндірісте.

The ancestor of the Winchester Repeating Arms Company was the Horace Smith and Daniel Wesson partnership of Norwich, Connecticut (not to be confused with the famous Smith & Wesson Revolver Company founded later by the same men). Smith and Wesson acquired Lewis Jennings' improved version of inventor Walter Hunt's 1848 "Volition Repeating Rifle" and its caseless "Rocket Ball" ammunition, which had been produced in small numbers by Robbins & Lawrence of Windsor, Vermont. Jennings' rifle was a commercial failure, and Robbins & Lawrence ceased production in 1852. Smith designed a much improved rifle based on Jennings' design, and the partners also hired away Robbins & Lawrence shop foreman Benjamin Tyler Henry. In 1855, the Smith and Wesson partnership, in order to manufacture what they called the "Volcanic" lever action rifle and pistol, sought investors and incorporated as the Volcanic Repeating Arms Company. Its largest stockholder was clothing manufacturer Oliver Winchester. Winchester had the basic design of the Henry rifle completely modified and improved to become the first Winchester rifle, the Model 1866, which fired the same .44 caliber rimfire cartridges as the Henry but had an improved magazine (with the addition of a loading gate on the right side of the receiver, invented by Winchester employee Nelson King) and, for the first time, a wooden forend. The Henry and the 1866 Winchester shared a unique double firing pin that struck the head of the rimfire cartridge in two places when the weapon was fired, increasing the chances that the fulminate in the hollow rim would ignite the 28 or so grains of black powder inside the case. Another extremely popular model was rolled out in 1873. The Model 1873 introduced the first Winchester center fire cartridge, the .44 40 WCF (Winchester Center Fire). These rifle families are commonly known as the "Gun That Won the West." The Model 1873 was followed by the Model 1876 (or "Centennial Model"), a larger version of the '73, which used the same toggle link action and brass cartridge elevator used in the Henry. It was chambered for longer, more powerful cartridges such as .45 60 WCF, .45 75 WCF, and .50 95 WCF. The action was not long enough to allow Winchester to achieve their goal of producing a repeating rifle capable of handling the .45 70 Government cartridge; this would not happen until they began manufacture of the Browning designed Model 1886. Oliver Winchester died in December 1880; his son and successor, William Wirt Winchester, died of tuberculosis four months later. William Wirt Winchester's widow, Sarah Winchester, used her inheritance and income from the company to build what is now known as the Winchester Mystery House. From 1883, John Browning worked in partnership with the Winchester Repeating Arms Company and designed a series of rifles and shotguns, most notably the Winchester Model 1885 Single Shot, Winchester Model 1887 lever action shotgun, Model 1897 pump action shotgun; and the lever action Model 1886, Model 1892, Model 1894 and Model 1895 rifles. Several of these are still in production today through companies such as Browning, Rossi, Navy Arms, and others which have revived several of the discontinued models or produced reproductions.

ХХ ғасырдың басында

ХХ ғасырдың басында «Винчестер қайталайтын қарулар компаниясы» басқа қару компанияларының лицензиясымен жасалған жаңа Джон Браунинг құрылымдарымен бәсекелесті. Алғашқы коммерциялық өздігінен зарядталатын мылтықты жасауға жасалған тырысқандықтар нәтижесінде .22 калибрлі «Winchester Model 1903» және кейіннен ортадан оқ атар «Model 1905», «Model 1907» және «Model 1910» мылтықтары пайда болды. «Винчестер» инженерлері он жылдық еңбектен кейін, компанияның патенттік заңгерлері дайындаған Браунингтің өздігінен зарядталатын мылтықтарға арналған патенттерін айналып өту мақсатында «Model 1911» модельін жасады. «Винчестердің» көрнекті инженерлерінің бірі Т. С. Джонсон осы өздігінен зарядталатын қаруларды әзірлеуде маңызды рөл атқарды және «Винчестердің» классикалық «Model 1912», «Model 52» және «Model 54» үлгілерінің жобаларын басқарды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Компания Ұлыбритания үкіметі үшін .303 Pattern 1914 Enfield мылтығының және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ үшін ұқсас .30-06 M1917 Enfield мылтығының ірі өндірушісі болды. Соғыс кезінде Винчестер зауытында жұмыс істей отырып, Браунинг автоматты мылтықтың (BAR) соңғы нұсқасын жасады, оның шамамен 27 000 данасы өндірілді. Браунинг және Винчестер инженерлері соғыс кезінде Браунинг .50 калибрлі пулеметін де жасады. Оған арналған .50 калибрлі BMG (12,7 x 99 мм) оқ-дәрісін Винчестердің баллистикалық инженерлері әзірледі. Осы жаңа Браунинг қаруларына коммерциялық құқықтар Colt компаниясына тиесілі болды.

Ақаулық және қалпына келтіру

Соғыс кезінде «Винчестер» өзінің үлкен кеңеюін қаржыландыру үшін көптеген қарыз алды. Бейбітшілік орнағаннан кейін компания артық өндірістік қуатын пайдаланып, қарызын төлеу мақсатында «Винчестер дүкендері» арқылы саудаланатын ас үй пышақтарынан бастап, роликті конькилерге, тоңазытқыштарға дейін жалпы тұтыну тауарларын өндіруге тырысты. Олар сонымен қатар «Симмонс аппараттық компаниясымен» бірікті. «Винчестер» және «Кин Каттер» брендтері 1920 жылдары бірлесіп жұмыс істеді, бірақ 1929 жылы олар бөлінісіп, өздерінің негізгі бизнесіне қайта оралды. «Винчестер» үшін тұтыну тауарлары стратегиясы сәтсіз аяқталды, ал Ұлы депрессия компанияның қабіріне соңғы тіреу болды. «Винчестер қайталайтын қару компаниясы» 1931 жылы банкротқа ұшырады және сол жылдың 22 желтоқсанында банкроттық аукционында Олин отбасының «Батыс кардридж компаниясы» сатып алды. Оливер Винчестердің фирмасы 1935 жылға дейін номиналды түрде сақталды, ол кезде «Батыс кардридж» өзінің еншілес компаниясымен бірігіп, «Winchester Western Company» компаниясын құрды. 1944 жылы қару-жарақ және оқ-дәрі операциялары «Олин индустриясының» «Винчестер Батыс бөлімшесі» ретінде қайта ұйымдастырылды. «Вестреннің» бірінші вице-президенті (Джон М. Олин) спортшы және қару-жараққа құмар болғандықтан, ол бірден «Винчестер» брендін бұрынғы жарқынына қайтаруды бастады, классикалық модельдеріне және олардың жаңартылған нұсқаларына, сондай-ақ сапа мен беделге ерекше назар аударды. Олин жеке өзі люкс Model 52 Sporter және жартылай дайын Model 21 екі түтікшілі мылтығын жақтап, іске қосты. «Винчестер» тіпті соңғы депрессия кезеңінде де гүлденді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

АҚШ-тың M1 карабині (техникалық тұрғыдан алғанда, топан мылтықтың қысқартылған нұсқасы емес) Винчестерде Эдвин Пэгсли, Билл Ромер, Марш Уильямс, Фред Хьюмистон, Клифф Уорнер және Ральф Кларксоннан құралған сегіз адамдық командамен жасалған, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары экс-мүжірім Уильямстың рөлін артық көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыста Винчестер және басқа да компаниялар АҚШ-тың кез келген басқа шағын қаруынан көбірек M1 карабинін өндірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Винчестер M1 Garand мылтығын өндірді, ал соғыстан кейін M14 мылтығын алғашқы болып азаматтық тұтынуға шығарды.

Құлдырау

1960 жылдары білікті жұмысшы күшінің өсуі Винчестердің классикалық дизайндарын өндіруді үлкен шығынды ете бастады, себебі оларды аяқтау үшін көптеген қол еңбегі қажет болды. Атап айтқанда, Винчестердің флагмандық 12 модельді сорғы мылтығы және 70 модельді иінді мылтығы, олардың машинамен өңделген детальдары болғандықтан, енді Ремингтонның құйылған және штампталған 870 және 700 модельдерімен баға бойынша бәсекелесе алмайтын болды. Осыған байланысты, С.К. Дженсон қару дизайнындағы "заманауи" инженерлік жобалау әдістерін және өндіріс принциптерін дамыту үшін жаңа Винчестер дизайн тобын құрды. Нәтижесінде, 1963-1964 жылдары ескі өнімдердің көп бөлігін алмастырған жаңа қарулар желісі пайда болды. Пресса мен жұртшылықтың бастапқы реакциясы көбінесе жағымсыз болды: көпшіліктің пікірінше, Винчестер сапаны "арзандықты іздеушілерге" құрбан еткен, және Винчестер енді беделді бренд саналмайтындықтан, нарықтағы үлесі айтарлықтай төмендеді. Күні бүгінге дейін қару коллекционерлері "64-тен кейінгі" Винчестерлерді алдыңғы үлгілерінен нашар және құны төмен деп есептейді. 1970 жылдардың басында Олин Винчестер Батыс бөлімшесі кем дегенде екі сәтсіз әрекетпен өзге салаларға қадам басуға тырысты. Біріншісі – Сан-Диего, Калифорниядағы "Винго" деп аталған жабық ату полигоны. Бұл қысқа ғұмырлы жоба қару-жарақ және оқ-дәрімен тығыз байланысты болды, эксклюзивті қарулар, оқ-дәрілер және нысана ату машиналарын өндірді. Алайда, батыстың қаласында көптеген бәсекелес ашық ауадағы іс-шаралардың көптігінен оның тез табыс әкелетіні күмәнді болды. Екінші жоба – кемпинг және спорттық тауарлар нарығында Coleman компаниясымен бәсекелесуге тырысу болды. "Trailblazer by Winchester" өнімдеріне пропанмен жұмыс істейтін пештер мен шамдар кірді. Олар сондай-ақ шатырлар мен ұйықтайтын қаптарды да өндірді. Бұл өнімдер 1900 жылы құрылған белгілі компанияның ұқсас ұсыныстарымен бәсекелесу үшін күресті. 1960 және 70 жылдары еңбекақы өсе берді, ал 1979-1980 жылдардағы ұзақ және қатал ереуіл Олинге Нью-Хейвенде қару-жарақ өндірудің пайдалы емес екеніне көз жеткізді. 1980 жылдың желтоқсанында Нью-Хейвен зауыты қызметкерлеріне сатылып, U.S. Repeating Arms Company болып тіркелді және Винчестер қаруларын жасауға лицензия алды. Олин Винчестер оқ-дәрі бизнесін өз қолында қалдырды. 1989 жылы U.S. Repeating Arms банкротқа ұшырады. Банкроттан кейін оны француз холдингі сатып алды, содан кейін бельгиялық қару өндірушілерге, FN Herstal және Browning Arms Company қару өндірушілеріне ие Herstal Group сатты. 2006 жылдың 16 қаңтарында U.S. Repeating Arms 140 жыл бойы Винчестер мылтықтары мен сапқыштарын өндірген Нью-Хейвен зауытын жабу туралы хабарлады. Зауыттың жабылуымен бірге 94 модельді мылтық (алғашқы Винчестер мылтығының ұрпағы), 70 модельді мылтық және 1300 модельді сапқыштардың өндірісі тоқтатылды. U.S. Repeating Arms компаниясының жабылуына қатысты ресми баспасөз хабарламасы 2006 жылдың 17 қаңтарында жарияланды. Мәтін төменде келтірілген: U.S. Repeating Arms Company Нью-Хейвен, КТ зауытын жабады – Винчестер маркалы мылтықтар мен сапқыштар өндіруші U.S. Repeating Arms Company Нью-Хейвен, Коннектикут штатындағы өндіріс орнын жабады. Нью-Хейвендегі өндіріс орнының табыстылығын арттыру үшін көп күш-жігер жұмсалды, алайда барлық мүмкіндіктерді пайдаланғаннан кейін бұл шешім қабылданды. 2006 жылдың 31 наурызынан бастап Нью-Хейвендегі өндіріс орны Winchester Model 70, Model 94 және Model 1300 машиналарын шығаруды тоқтатады. Winchester Firearms Select Over & Under мылтықтардың, жаңа Super X3 автоматты түрде зарядталатын мылтықтардың, жаңа Super X автоматты түрде зарядталатын мылтықтардың және Limited Edition мылтықтардың сатылуын жалғастырады және өсіреді. Компания болашақта жаңа модельдерді де енгізуді жоспарлап отыр. Клиенттерге қызмет көрсетуде ешқандай өзгеріс болмайды. Бұл шара ресурстарды қайта бөлу арқылы Winchester Firearms ұйымын күшейту және тиімді ету мақсатында жасалды. Winchester Firearms ұлы Винчестер мұрасын жалғастыруды жоспарлап отыр және болашаққа өте қуанышты.

By the 1960s, the rising cost of skilled labor was making it increasingly unprofitable to produce Winchester's classic designs, as they required considerable hand work to finish. In particular, Winchester's flagship Model 12 pump shotgun and Model 70 bolt action rifle with their machined forgings could no longer compete in price with Remington's cast and stamped 870 and 700. Accordingly, S. K. Janson formed a new Winchester design group to advance the use of "modern" engineering design methods and manufacturing principles in gun design. The result was a new line of guns that replaced most of the older products in 1963–1964. The immediate reaction of the shooting press and public was overwhelmingly negative: the popular verdict was that Winchester had sacrificed quality to the "cheapness experts," and Winchester was no longer considered to be a prestige brand, causing a marked loss of market share. To this day, gun collectors consider "post 64" Winchesters to be both less desirable and less valuable than their predecessors. In the early 1970s, the Olin Winchester Western Division tried to diversify with at least two unsuccessful attempts. The first was an experimental indoor shooting range called Wingo in San Diego, California. This short lived attempt had a strong tie to firearms and ammunition with exclusive guns, ammo, and target launching machines being produced. The flaw was to see it quickly profitable in a western city with too many competing outdoor activities. The second venture was trying to compete with Coleman Company in the camping and sporting goods market. "Trailblazer by Winchester" products included propane fueled stoves and lanterns. They also produced tents and sleeping bags. These products struggled to compete with similar offerings from an established company founded in 1900. Labor costs continued to rise through the 1960s and '70s, and a prolonged and bitter strike in 1979–1980 ultimately convinced Olin that firearms could no longer be produced profitably in New Haven. In December 1980, the New Haven plant was sold to its employees, incorporated as the U. S. Repeating Arms Company, and granted a license to make Winchester arms. Olin retained the Winchester ammunition business. U. S. Repeating Arms itself went bankrupt in 1989. After bankruptcy, it was acquired by a French holding company, then sold to Belgian arms makers Herstal Group, which also owns gun makers FN Herstal and Browning Arms Company. On January 16, 2006, U. S. Repeating Arms announced it was closing its New Haven plant where Winchester rifles and shotguns had been produced for 140 years. Along with the closing of the plant, production of the Model 94 rifle (the descendant of the original Winchester rifle), Model 70 rifle, and Model 1300 shotgun were discontinued. The official press release sent out by U. S. Repeating Arms concerning the closure was released on January 17, 2006. The text is included below:

U. S. Repeating Arms Company To Close New Haven, CT Facility – U. S. Repeating Arms Company, maker of Winchester brand rifles and shotguns will close its New Haven, Connecticut manufacturing facility. Many efforts were made to improve profitability at the manufacturing facility in New Haven, and the decision was made after exhausting all available options. Effective March 31, 2006, the New Haven manufacturing facility will stop manufacturing the Winchester Model 70, Model 94, and Model 1300. Winchester Firearms will continue to sell and grow its current line of Select Over & Under shotguns, the new Super X3 autoloading shotgun, the new Super X autoloading rifle, and Limited Edition rifles. The company also plans to introduce new models in the future. There will be no change in Customer Service. This action is a realignment of resources to make Winchester Firearms a stronger, more viable organization. Winchester Firearms plans to continue the great Winchester legacy and is very excited about the future.

Қайтару

2006 жылдың 15 тамызында «Винчестер» сауда белгілерінің иесі «Олин Корпорациясы» «Браунинг Армз Компаниясымен» «Винчестер» маркалы мылтықтар мен оқ атар қаруларды жасау үшін жаңа лицензиялық келісімге қол қойғандығын хабарлады, бірақ бұл өндіріс Нью-Хейвендегі жабық «Винчестер» зауытында емес. Модель 1885 құлау блоктық механизмі, Модель 1892 және Модель 1886 рычагты мылтықтар Жапонияның «Miroku Corp.» компаниясымен лицензиялық келісім бойынша өндіріледі және «Browning» компаниясы АҚШ-қа импорттайды. 2008 жылы «FN Herstal» Оңтүстік Каролина штатының Колумбия қаласындағы зауытында Модель 70 мылтықтарын шығаратынын мәлімдеді. 2013 жылы құрастыру Португалияға көшірілді. 2010 жылдың жазында «FN Herstal» «Winchester 1894» моделінің және «Winchester 1300» моделінің жаңаруының, енді «Winchester SXP» деп аталатынының өндірісін қайта бастады. Қазір «Winchester» сауда белгісімен бірнеше қару тазалау жиынтығы, қытайлық бүгілетін пышақтар, құралдар және басқа да аксессуарлар сатылуда.

SXP мылтығын қайтарып алу

2015 жылдың сәуірінде компания SXP үлгісіндегі 12 калибрлі мылтықтарының бірнеше түрін кері қайтарып алды, себебі компанияның мәлімдемесіне сәйкес, олардың механизмі жабылып жатқанда кездейсоқ оқ атуы мүмкін.

Қару-жарақ

Винчестердің табысы .44 Хенри жұқа қабықты патронына және оған арналған Генри мен 1866 мылтықтарына негізделген. Винчестер өзінің барлық тарихы бойы мылтық оқ-дәрілерін жобалауда жетекші рөл атқарды және енгізілген ең табысты патрондардың біріне жауапты болды, соның ішінде .44 40 WCF (Winchester Center Fire), .30 WCF (.30 30), .50 BMG, .270 Винчестер, .308 Винчестер, .243 Винчестер, .22 WMR (.22 Магнум), .300 Винчестер Магнум және .350 Легенда. Солтүстік Америкада .30 30 тарихындағы ең көп сатылған аңшылық патроны болып табылады; ал .308 Винчестер, әскери 7.62×51 мм НАТО-ның коммерциялық нұсқасы, одан көп айырмашылығы жоқ және әлемдегі ең танымал аңшылық патрондардың бірі. Olin Corporation Winchester оқ-дәрілерін (патрон бизнесі U.S. Repeating Arms компаниясына сатылмады) Super X, Supreme және Supreme Elite, AA және Super Target оқ-дәрілері, сондай-ақ Winchester Cowboy Loads револьверлік патрондары сияқты бірнеше түрлері бойынша өндіруді жалғастыруда.

Төрағалар

Оливер Винчестер (1857–1880). Уильям Уирт Винчестер (1880–1881), Оливер Винчестердің ұлы және Сара Винчестердің күйеуі. Уильям Конверс (1881–1890), Мэри А. Пардидің күйеуі. Томас Грей Беннетт (1890–1910), Ханна Джейн Винчестердің күйеуі. Джордж Э. Ходсон (1910–1915), Оливердің компаниядағы серіктесі. Винчестер Беннетт (1915–1918), Томас Грей Беннеттің ұлы. Томас Грей Беннетт (1918–1919), Винчестер Беннетттің әкесі. Джон Эдвард Оттерсон (1919–1924).