Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эвакуациялауды модельдеу – аумақтардың, ғимараттардың немесе кемелердің эвакуациялау уақытын анықтау әдісі. Ол көпшілік динамикасы және жаяу жүргіншілердің қозғалысын симуляциялауға негізделген. Соңғы 25 жылда эвакуациялық бағдарламалардың саны күрт өсті. Осы тақырып бойынша жарияланған ғылыми мақалалардың саны да осындай үрдісті көрсетеді. Соңғы зерттеулердің бірі бойынша, 70-тен астам жаяу жүргіншілерді эвакуациялау модельдері бар. Бүгінде осы тақырыпқа арналған екі конференция өткізіледі: "Жаяу жүргіншілерді эвакуациялау динамикасы" және "Өрт кезінде адамның мінез-құлқы". Эвакуация процестерін модельдеу үшін ғимараттар, кемелер және қондырғылар мен елді мекендер және аудандар арасындағы айырмашылық маңызды. Егер бүкіл ауданды эвакуациялау қажет болса, көліктік кезең (қажетті эвакуациялау) әдетте кезекке тұру модельдерімен қарастырылады (төменде қараңыз). Жаяу жүргіншілерді эвакуациялауды модельдеу, ғимараттардың өрт қауіпсіздігін жобалауда, егер өнімділікке негізделген тәсіл қолданылса, кеңінен қолданылады. Модельдеулер негізінен оптимизациялау әдістері емес. Ғимараттың геометриясын немесе эвакуациялау уақытына қатысты процедураны оптимизациялау үшін мақсатты функция белгіленіп, ең төменгі деңгейге дейін азайтылуы керек. Сәйкесінше, өзгертілетін бір немесе бірнеше айнымалы анықталуы тиіс.
Evacuation simulation is a method to determine evacuation times for areas, buildings, or vessels. It is based on the simulation of crowd dynamics and pedestrian motion. The number of evacuation software have been increased dramatically in the last 25 years. A similar trend has been observed in term of the number of scientific papers published on this subject. One of the latest survey indicate the existence of over 70 pedestrian evacuation models. Today there are two conferences dedicated to this subject: "Pedestrian Evacuation Dynamics" and "Human Behavior in Fire". The distinction between buildings, ships, and vessels on the one hand and settlements and areas on the other hand is important for the simulation of evacuation processes. In the case of the evacuation of a whole district, the transport phase (see emergency evacuation) is usually covered by queueing models (see below). Pedestrian evacuation simulation are popular in the fire safety design of building when a performance based approach is used. Simulations are not primarily methods for optimization. To optimize the geometry of a building or the procedure with respect to evacuation time, a target function has to be specified and minimized. Accordingly, one or several variables must be identified which are subject to variation.
Эвакуацияларды симуляциялау
Ғимараттар (пойыз станциялары, спорт стадиондары), кемелер, ұшақтар, туннельдер және пойыздардың эвакуациясы тұрғысынан ұқсастықтары бар: адамдар қауіпсіз жерге жаяу жолмен қарайды. Бұған қоса, адамдар сырғанақтар немесе осыған ұқсас эвакуациялық жүйелерді пайдалануы мүмкін, ал кемелерде тірлік салдары түсіріледі.
Buildings (train stations, sports stadia), ships, aircraft, tunnels, and trains are similar concerning their evacuation: the persons are walking towards a safe area. In addition, persons might use slides or similar evacuation systems and for ships the lowering of life boats.
Туннельдер
Туннельдер – ерекше сипаттамалары бар бірегей орта: пайдаланушыларға беймәлім жер асты кеңістіктері, табиғи жарықтың болмауы сияқты факторлар эвакуацияланатын адамдардың мінез-құлқының әртүрлі жақтарына әсер етеді, мысалы, эвакуацияға дайындалу уақыты (көлікте отырғандардың көліктерді тастауға немесе эвакуациялауға қарсылық танытуы), жолаушылардың бір-бірімен және қоршаған ортамен өзара әрекеттесуі, бірігіп жүру мінез-құлқы және эвакуация шығу жолын таңдау.
Tunnels are unique environments with their own specific characteristics: underground spaces, unknown to users, no natural light, etc. which affect different aspects of evacuees behaviours such as pre evacuation times (e. g. occupants' reluctance to leave the vehicles), occupant–occupant and occupant–environment interactions, herding behaviour and exit selection.
Ұшақ
Американың Федералдық авиация басқармасы әуе кемесінің 90 секунд ішінде эвакуациялануға қабілетті болуын талап етеді. Бұл критерий әуе кемесін мақұлдау алдында тексерілуге тиіс. 90 секундтық ереже барлық жолаушылар мен экипаж мүшелерінің 90 секундтан кем уақыт ішінде әуе кемесінің салонынан қауіпсіз шығуын, қолданылатын эвакуациялық есіктердің жартысының жабылуын, еденге жақын орналасқан шамдармен қамтамасыз етілген минималды жарықтандыруды, сондай-ақ имитациялық жолаушылардың жас және жыныс арақатынасын көрсетуді талап етеді. Бұл ереже 1965 жылы 120 секундпен белгіленген және жылдар бойы эвакуациялық жабдықтардың жақсаруын, кабина мен орындықтар материалдарының өзгеруін, экипаждың толыққанды және тиісті дайындығын қамти отырып дамып келеді.
The American Federal Aviation Administration requires that aircraft have to be able to be evacuated within 90 seconds. This criterion has to be checked before approval of the aircraft. The 90 second rule requires the demonstration that all passengers and crew members can safely abandon the aircraft cabin in less than 90 seconds, with half of the usable exits blocked, with the minimum illumination provided by floor proximity lighting, and a certain age gender mix in the simulated occupants. The rule was established in 1965 with 120 seconds, and has been evolving over the years to encompass the improvements in escape equipment, changes in cabin and seat material, and more complete and appropriate crew training.