Кіріспе
Британдық методист теологы Ричард Уотсон (1781–1833) – британдық методист теологы, 19 ғасырдың басындағы Веслиан методизмінің маңызды қайраткері.
Richard Watson (1781–1833) was a British Methodist theologian, a leading figure of Wesleyan Methodism in the early 19th century.
Ерте өмір және білім
Уотсон 1781 жылдың 22 ақпанында Линкольнширдегі Бартон-апон-Хамберде дүниеге келді. Ол Томас пен Энн Уотсонның он сегіз баласының жетіншісі болды. Оның әкесі, қымыз жасаушы, кальвинистік көзқарастарды ұстанды, ал Ричард Хантингдон графинясының қоғамдастығында тәрбиеленді. Осы үйретімге қарсылық танытып, бала кезінде Веслиан шіркеуіне қатысып, 1794 жылы онда қабылданды. 1791 жылы Уотсон Линкольн грамматикалық мектебіне оқуға түсті. 1795 жылы Линкольнде ағаш шеберлігіне оқушылыққа алынды.
Мансап
1796 жылы Уотсон алғашқы уағызын айтып, Томас Купердің көмекшісі ретінде Уэслиан уағыздаушысы болып Неварк-на-Трентке көшті. 1796 жылы ол методисттік көшпелі қызметке қабылданды және 1801 жылы көшпелі миссионер ретінде толық байланысқа қабылданды. Осы аралықта ол Эшби-де-ла-Зуш, Донингтон замогы және Дербиде орналасты. 1801 жылы Уотсон Донингтон замогындағы Мэри Хенслоуға үйленді, ол сол жердегі методисттік Жаңа байланыс уағыздаушысының қызы болды. Олардың екі баласы болды. 1803 жылы ол Уэслиандықтардан шығып, негізсіз Ариандық айыптауын қабылдамай, Жаңа байланысқа қосылды. 1805 жылы ол Жаңа байланыс конференциясының көмекші хатшысы болды, ал 1807 жылы оның қызметіне толық қабылданды және хатшы болып тағайындалды. Ол алдымен Стокпортта, содан кейін 1806 жылдан бастап Ливерпульде болды, онда Томас Кей үшін әдеби жұмыспен айналысты. 1807 жылы Уотсон қызметінен кетті. 1808 жылы Кей оны "Ливерпуль курьерінің" редакторы етіп тағайындады. 1812 жылы ол Уэслиандық байланысқа қайта оралды және бұрынғы лауазымына қалпына келтірілді. 1812 жылы ол Уэйкфилдте, ал 1814 жылдан 1816 жылға дейін Халлде орналасты. 1813 жылы Уотсон жалпы миссионерлік қоғамның жоспасын жасады, ол конференцияда қабылданды. 1810 жылы ол Лондонға көшірілді және 1821 жылдан 1827 жылға дейін Уэслиан Миссионерлік қоғамының екі бас хатшысының бірі болды. Манчестерде 1827 жылдан 1829 жылға дейін қызмет еткеннен кейін ол Лондонға оралды. 1832-1833 жылдары ол миссионерлік қоғамның тұрақты хатшысы болып тағайындалды.
Өлім
Уотсон 1833 жылдың 8 қаңтарында Лондонда қайтыс болды. Ол Лондон қаласындағы Сити Роуд шіркеуінің артындағы қорымға жерленді.
Теология
Уотсон – беделді методист болғанмен, англикандық қауымды әрдайым "баршамыздың анамыз" деп жазған. Ол англикандық дұға кітабына терең байланысты болды және методизмді ресми дінмен достық қарым-қатынаста ұстауға ұмтылды. Уотсон – шебер жазушы және теолог еді. Діни ілімдерде ол "ортодоксалды Троицаға сенуші және Евангелистік Арминиялық" ретінде танымал. 1818 жылы ол Адам Кларктың Мәсіхтің мәңгілік Ұлдығы туралы іліміне жауап жазды; Уотсон Кларктың пікірлері дәстүрден тыс және сондықтан Веслиандық емес деп санады. 1823 жылдан 1829 жылға дейін ол "Теологиялық институттар" атты еңбегін жазды, ол көп жылдар бойы жүйелі теологияның стандарты болып келді және Арминий жүйесінің ең көрнекті түсіндірмелерінің біріне жатты. Бұл Джон Уэслидің теологиясын және, демек, методистік ілімді жүйелеуге жасалған алғашқы тырастың нәтижесі болды. Оның "Библиялық және теологиялық сөздігі" (1831) бұрынғы ағылшын тіліндегі жұмыстардан гөрі көлемдірек. 1831 жылы ол сондай-ақ танымал Джон Уэслидің өмірбаянын жазды. Ұлыбританияда Уотсон құлдыққа қарсы күрестің белді қайраткері болды. Алайда ол құлдықты дереу тоқтатуды жақтамады.