Кіріспе

Арчи Джеральд Томпсон (23 қазан 1978 жылы туған) – австралиялық бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. Қазіргі уақытта ол «Мельбурн Виктори» клубының елшісі қызметін атқарады. Жаңа Зеландияда туған Томпсон, «Жаңа Оңтүстік Уэльс» спорт институтында жастар футболында ойнағаннан кейін Ұлттық футбол лигасы мен А лигасының көптеген маусымдарында өнер көрсетті. «Мельбурн Виктори» сапында өткізген он бір маусымнан соң, 2016 жылы «Хайдельберг Юнайтед» клубына ауысты. Томпсон сонымен қатар шетелде, Бельгияның «Лиерсе» және Голландияның «ПСВ Эйндховен» клубтарында ойнады. Австралия құрамасы сапында 50-ден астам ойын өткізіп, 28 гол соқты. Ол 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында, 2001 және 2005 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогында, 2007 жылғы Азия кубогында, 2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында және 2004 жылғы ОФК Ұлттар кубогында қатысты. 2001 жылы «Америка Самоасымен» өткен матчта 31:0 есебімен жеңіске жетіп, 13 гол соққан ол бір халықаралық матчтағы гол соғу бойынша рекордты иеленді. Бұл гол оның маусымдағы гол санын 8-ге жеткізіп, «Мельбурн Виктори» клубының алғашқы «Алтын бут» иегері етті. Ол сондай-ақ Алекс Броске, Бобби Деспотовски және Стюарт Петримен бірге А лигасының үздік гол соққан ойыншысы (Reebok «Алтын бут» сыйлығы) атағын бөлісті. Томпсон «ПСВ» сапында тек екі ойында қосалқы құрамда шықты. Клуб оған жаңа келісімшарт ұсынбайтынын хабарлады, сондықтан ол 2006/07 маусымда «Мельбурн Викториге» оралды. Отандық футболға «Мельбурн Виктори» клубымен қайта оралған Томпсон, А лигасының екінші маусымында шабуылдағы серігі Дэнни Аллсоппен қауіпті серіктестік құрды. Олардың сапалы ойынының арқасында «Мельбурн Виктори» 2006/07 маусымда премьер-лиганың және кубок иегері атанды. Томпсон 2007 жылғы А лигасының финалында 18 ақпанда өте тамаша ойын көрсетіп, 5 гол соқты және «Мельбурн Виктори» клубының қарсыласы «Аделаида Юнайтедті» 6:0 есебімен жеңуіне көмектесті. А лигасының матчында 3 голдан артық соққан алғашқы ойыншы болған Томпсон, ойын алдында хет-трикке қол жеткізе алатынын болжаған еді. Осы жетістігі үшін Томпсон «Ойынның үздік ойыншысы» атағына ие болып, Джо Марстон медалін жеңіп алды. Томпсон 2009/10 маусымының үшінші турында Робби Фаулердің «Солтүстік Квинсленд Фьюри» клубына қарсы өткен матчында жеңіс голын соқты. 2009/2010 жылғы Hyundai A лигасының «Мельбурн Виктори» мен «Сидней» арасындағы финалында Арчи тізе буынының жыртылуынан кейін 12 минуттан соң алаңнан шығарылды. Ойыннан кейінгі сұхбатта Арчи толыққанды тізе операциясын қажет ететінін растады, нәтижесінде ол 12 айға дейін жарақаттан жазыла алмады. Томпсон А лигасының 2010/11 маусымында «Голд-Кост Юнайтедке» қарсы өткен ойында алаңға шықты, бұл оның ауыр тізе операциясынан кейінгі алғашқы ойыны болды. Ол «Виктори» клубымен бірге 2014/15 жылғы А лигасы мен 2015 жылғы ФФА кубогын жеңіп алды. 2016 жылдың 30 сәуірінде «Мельбурн Виктори» клубы Томпсонның келісімшарты жаңартылмағанын хабарлады, ол 2016 жылғы ACL кампаниясының соңында клубтан кетті. Томпсон клуб сапында 11 маусым өткізіп, 90 гол соқты, оның 10-ы финалдық матчтардағы голдар (осы көрсеткіштер клубтан кеткен кездегі рекордтық көрсеткіштер еді). 2016 жылдың 12 қыркүйегінде Томпсон «Мельбурн Виктори» клубының елшісі болып тағайындалды. Ол «Мюррей Юнайтед» сапында «Мельбурн Сити ФК» клубына қарсы өткен ойында 57-ші минутта алаңға шықты.

Мурсиядағы жарыстар

2019 жылдың 20 тамызында Томпсон испандық екінші лиганың (бесінші дивизион) "Расинг Мурсия" клубымен келісімшартқа отырды. Клубтың жоғары мақсаттары бар, олар бес жыл ішінде Испанияның жоғары лигасы – Ла Лигаға өтуді көздейді. Томпсон 2019 жылдың 2 қыркүйегінде CD Абаранға қарсы өткен ойында 64-ші минутта алаңға түсіп, дебют жасады. SBS The World Game сайтына жүктелген клубтың даму жолын көрсететін видеода Томпсон клубты тастап, Австралияға қайтқандығы жарияланды.

Халықаралық мансап

Томпсон Австралия құрамасы сапында алғаш рет 2001 жылғы 28 ақпанда Колумбияға қарсы жолдастық ойында алаңға шықты. Содан кейін, жаттықтырушы Фрэнк Фарина оны 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу матчтарына қатысатын құрамаға енгізді, бұл матчтар 2001 жылғы сәуірде өтті. 2001 жылғы 9 сәуірде ол қосымша уақытта алаңға шығып, Австралияның Тонгаға қарсы өткен алғашқы матчындағы тұңғыш халықаралық голын соқты. Австралия 22:0 есебімен жеңіске жетіп, халықаралық матчтардағы ең ірі есеп бойынша жаңа әлемдік рекорд жасады. Екі күннен кейін, Америка Самоасына қарсы өткен матчта Томпсон тұрақты шабуылшылардың орнына бастапқы құрамда ойнады. Австралия өз рекордын жаңартқандай болып 31:0 есебімен жеңіске жетті, ал Томпсон 13 гол соғып, халықаралық матчтардағы ең көп гол соққан ойыншының әлемдік рекордын жаңартты. Америка Самоасы ойыншыларды аттестаттау мәселесіне тап болғандықтан, жастар құрамымен қатысты, тіпті Австралияның бірнеше негізгі ойыншылары жоқ болғанына қарамастан, Австралияға қарсы тұра алмады. Бір айдан кейін Томпсон 2001 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогына Австралия құрамасына шақырылды. Турнирде ол екі рет қосымша уақытта алаңға шығып, Австралияның үшінші орынды жеңіп алуына көмектесті. 2001 жылы Томпсон жеті халықаралық матчта ойнап, әсерлі 16 гол соқты. Алайда, 2001 жылдан кейін Фарина оны үш жылдан астам уақытқа шақырмады, содан кейін 2004 жылы қайта шақырылды. 2004 жылғы 12 қазанда ол құрамаға қайта шақырылып, 2004 жылғы ОФК Ұлттар кубогының финалындағы матчта алаңға қосымша уақытта шықты, онда Австралия жеңіске жетті. Содан бері Томпсон ұлттық құрамаға жиі шақырылып келеді, бірақ көбінесе қосымша уақытта алаңға шықты. Ол сондай-ақ 2005 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогына Австралия құрамасына енді, екі матчта қосымша уақытта ойнады. 2005 жылы Томпсон Австралияға оралып, Мельбурн Виктори клубында А лигасының алғашқы маусымында өнер көрсетті. Еуропада ойнамаса да, ол ұлттық құрамадағы орнын сақтап, 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу матчтарында Уругвайға қарсы өткен матчтарға Австралия құрамасының жалғыз А лигасынан шақырылған ойыншысы болды. Австралия ақырында 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысуға құқық алды. Мельбурн клубындағы жақсы өнері үшін Томпсон Австралия құрамасына әлем чемпионатына шақырылды. Ол турнирге дейін ПСВ Эйндховен клубына арендаға берілгеніне қарамастан, құрамдағы үш А лигасынан шақырылған ойыншының бірі болды. Алайда, ол турнирде алаңға шығу мүмкіндігіне ие болмады, себебі Австралия екінші кезеңде жеңіліске ұшырады. 2007 жылы Томпсон тағы да Австралия құрамасына ірі турнирге шақырылды. Бұл жолы Томпсон 2007 жылғы Азия кубогына қатысып, жеңімпаз атанған Иракқа қарсы өткен матчта бір рет қосымша уақытта алаңға шықты. 2008 жылы Томпсон Австралияның 23 жасқа дейінгі құрамасына 2008 жылғы Олимпиада ойындарына қатысуға шақырылды, бұл құрамда жас шегінен асқан үш ойыншының бірі болды. Ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы Пим Вербек Томпсонның 2009 жылғы ақпан айында Индонезияға қарсы өткен матчидегі өнерін "толығымен сәтсіз" деп сипаттады. Томпсон 2012 жылы ұлттық құрамаға оралып, Ливанға қарсы өткен 3:0 есебімен жеңіске жеткен матчта 6 жылдан кейін алғашқы халықаралық голын соқты. Үш күннен кейін ол Иорданияға қарсы өткен 2:1 есебімен жеңіліске ұшыраған матчта гол соқты. Оның гол соғу көрсеткіші жақсы деңгейде болды, ол 2014 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Иракқа қарсы өткен 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчта соңғы минутта шешуші голды соқты. Томпсон Гонконгтағы Шығыс Азия кубогының іріктеу турниріне қатысу үшін құрамаға шақырылды, содан кейін ол 2013 жылғы Шығыс Азия кубогының үздік гол соққан ойыншысы атанды. 5 қарашада ол Солтүстік Кореяға қарсы өткен 1:1 есебімен тең түскен матчта гол соқты. Екі күннен кейін ол Гуамға қарсы өткен 9:0 есебімен жеңіске жеткен матчта 58-ші және 65-ші минуттар аралығында үш гол соғып, тарихтағы ең жылдам хет-триктердің бірін жасады. Бұл Томпсонның 28 халықаралық гол соққанын, Дамиан Моридің 29 голынан бір гол кем екенін және Австралия рекордын ұстаған Тим Кахиллдің 50 голынан 22 гол кем екенін білдіреді.

Голдың әлемдік рекорды

Томпсонның 13 голы бұрынғы 7 голдан тұратын рекордты жаңартты, оны тағы бір австралиялық Гэри Коул 1981 жылғы 14 тамызда 1982 жылғы Әлем чемпионатына іріктеу ойынында Фиджиге қарсы жеті гол соққанда, және ирандық Карим Багери 1997 жылғы 2 маусымда 1998 жылғы Әлем чемпионатына іріктеу ойынында Мальдивтерге қарсы жеті гол соққанда бірлесіп иеленген. Кейбір дереккөздер бұрынғы рекордтың 10 голға тең болғанын айтады, бұл көрсеткіш Даниялық Софус "Кролбен" Нильсеннің 1908 жылғы Олимпиадада Францияға қарсы 17:1 есебімен жеңіске жеткенде және Германиялық Готфрид Фукс 1912 жылғы Олимпиадада Ресейге қарсы 16:0 есебімен жеңіске жеткенде тіркелген. Бұл матчтар ФИФА тарапынан толық мойындалғанмен, олар аматор ойыншылардың қатысуымен өтті. Томпсон сонымен қатар 1885 жылы Джон Петридің Шотландия кубогы турнирінде Арброттың Бон Аккордты 36:0 есебімен жеңіп алуында 13 гол соққанда көрсеткен, ресми жарыста ең көп гол соққан әлемдік рекордты теңестірді.

Жеке өмір

Томпсон Отороханга қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – маори тегіндегі жаңазеландиялық, ал анасы – Папуа-Жаңа Гвинеядан. Оның үш ұлы мен екі қызы бар. Оның Изабелла және Аксель есімді екі баласы бар, және ол әрбір ішкі білегіне балаларының есімдерін татуировкалаған. Арчи Австралия мен Жаңа Зеландияда FIFA 08-дің ресми елшісі болды. Томпсон Австралия футбол лигасының «Мельбурн» футбол клубының жанкүйері. 2010 жылдың қазан айында Мельбурн университетінің баспасынан оның «Сені өлтірмейтін нәрсе сені күшті етеді» атты кітабы жарық көрді.