Кіріспе

Америка философы Джорджия Элма Харкнесс (1891–1974) – американдық методист теологы және философ. Харкнесс алғашқы маңызды американдық әйел теологтардың бірі ретінде танымал және американдық методизмде әйелдерді дін қызметкері етіп бекітуді заңдастыру қозғалысында елеулі рөл атқарды. Харкнесс 1891 жылғы 21 сәуірде Нью-Йорк штатындағы Харкнесс қаласында, оның атасының құрметіне аталған қалада, Дж. Уоррен мен Лилли (құрметті есімі Мерилл) Харкнесс отбасында дүниеге келді. 1912 жылы ол 1872 жылдан бастап әйелдерді қабылдай бастаған Корнелл университетін бітірді. Корнеллде ол Джеймс Эдвин Крейтонның ықпалында болды. Бірнеше жыл орта мектепте сабақ бергеннен кейін Бостон университетіне түсті, онда 1920 жылы діни білім магистрі және философия магистрі дәрежелерін алды. Ол 1923 жылы Бостон университетінде «Томас Хилл Гриннің философиясы, этика мен дін философиясы арасындағы қатынастарға арналған ерекше сілтемелермен» атты диссертациясын қорғап, философия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Бұл жұмыс Бостондық жеке тұлғалық философ Эдвин С. Брайтманның жетекшілігімен жасалды. Харкнесс 1923 жылдан 1937 жылға дейін Эльмира колледжінде, ал 1937 жылдан 1939 жылға дейін Маунт-Холиок колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді. Гаррет Бібліялық институтында (1939–1950) және Тынық мұхитының дін мектебінде (1950–1961) қолданбалы теология профессоры болды. Ол американдық теологиялық семинарияда толық профессорлық қызметке ие болған алғашқы әйел және қазіргі экуменикалық қозғалыстың жетекші тұлғасына айналды. Сондай-ақ ол Америка теологиялық қоғамының тұңғыш әйел мүшесі болды. Харкнесс поэзия мен өнер арқылы рухани қызмет көрсетуге құштар болды. Оның теологиялық қызығушылықтары экуменикалық шіркеутің ықпалына, эсхатологияға, теологиялық ойды қолдануға және христиандық сенімді барлық адамдардың түсінуіне бағытталған. Ол бастапқы күнә туралы доктринаға қарсы екенін айтып, «Ол доктрина неғұрлым ерте жойылса, теология мен адамдық сезімталдық үшін соғұрлым жақсы болады» деді. Харкнесс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ үкіметімен жұмыс істеді, ал оның тәжірибесі либералдық нанымдарын қайта қарастыруға себеп болды. Соғыс жылдарында Харкнесс теологияға көзқарасын сақтандырды және адам білімінің шектеулеріне, сондай-ақ қарапайымдыққа қажеттілікке назар аударды. Харкнесс 30-дан астам кітаптың авторы және өмірін оқыту ісіне арнады. Өмірі бойы көптеген академиялық наградаларға ие болды және өмірінің 20 жылын дін қызметкерлерін тәрбиелеуге және шіркеуде әйелдердің құқықтарын қорғауға жұмсады. Харкнесс 1974 жылғы 21 тамызда Калифорния штатының Клермонт қаласында қайтыс болды.

Ерте өмір

Харкнес консервативті отбасында өсті және өзінің сенімін жасыруға қиналды. Өте консервативті отбасында өскен Харкнес өзінің нанымын жасырып, шіркеуде әйелдер теңдігі туралы пікірлерін өмірінің кейінгі кезеңінде ғана толыққанды білдірді.

Білім және мансап

Харкнесс Бостон университетінде теологияны оқып докторлық дәрежесін алды. Бостон университетінде докторлық дәрежесін алған алғашқы әйелдердің бірі болған ол осы жетістігімен кеңінен танылды. Өмірінің барысында Харкнесс көптеген академиялық наградаларға ие болды, бірақ ең бастысы ол шіркеумен жұмысымен көзге түсті. Ол өмірінің 20 жылын дін қызметкерлерін оқытуға арнады және шіркеу ішінде әйелдердің құқықтарын жақтады. 1956 жылы АҚШ-тағы Біріккен методист шіркеуінде әйелдерге тең құқық берілді, және бұл, көбінесе Харкнесс пен оның әлеуметтік әділеттілік жөніндегі еңбегінің арқасы болды.