Кіріспе
Шотландияның халықаралық футболшысы және жаттықтырушысы Брюс Дэвид Риох (туған күні 6 қыркүйек 1947 жыл) – Шотландия ұлттық құрамасының бұрынғы ойыншысы және футбол жаттықтырушысы. Оның соңғы жаттықтырушылық қызметі 2008 жылы Дания Суперлигасындағы AaB клубында болды. Ойыншы ретінде ол Футбол Лигасында 550-ден астам ойын өткізді және ата-анасының туған жеріне байланысты Шотландия құрамасы сапында 24 матчта ойнады; ол Шотландия құрамасын капитандыққа алып шыққан Англияда туған алғашқы футболшы болды. Жаттықтырушы ретінде ол Англияда, оның ішінде әйгілі Деннис Бергкампты сатып алған «Арсенал» клубында, сондай-ақ АҚШ және Дания клубтарын басқарды. Оның ағасы Нил, ұлы Грегор және сіңілі ұлы Мэтти Холмс та кәсіби футболшылар болды.
Bruce David Rioch ('/r//iː//ɒ//k/; born 6 September 1947) is a football manager and former player for the Scotland national team. His last managerial post was at AaB in the Danish Superliga in 2008. As a player, he made more than 550 appearances in the Football League and, by virtue of his parents' birthplaces, represented Scotland in 24 matches; he became the first player born in England to captain Scotland. As a manager, he has taken charge of clubs in England, including Arsenal, where he signed the famous Dennis Bergkamp, and in the United States, and Denmark. His brother Neil, son Gregor and nephew Matty Holmes were also professional footballers.
Ойын мансабы
Риох Гэмпширдің Альдершот қаласында дүниеге келді: оның әкесі шотланд гвардиясында қызмет етті, соңында майор-сержант атанды. Оның әкесі Киннефф, Абердинширде, ал анасы Скайда туған, бұл оның Шотландия құрамасында ойнауға құқығын берді. 14 жасында Бедфордширдің Лутон қаласына көшкеннен кейін, ол жергілікті «Лутон Таун» командасына қосылып, 1964 жылдың қыркүйегінде кәсіпқой футболшы болды. Сол айда ол бірінші команда сапында дебют жасады, ал 1964 жылдың қарашасында «Саутхенд Юнайтед» клубына қарсы өткен ойында лигадағы тұңғыш ойынын өткізді (үйде 0:1 есебімен жеңіліс). Ол бірнеше жыл бойы өзін нығайтып, 1968 жылы Төртінші дивизионды жеңіп алған «Лутон» командасының тұрақты ойыншысы болды, сонымен қатар 24 гол соқты. 1969 жылдың шілдесінде 100 000 фунт стерлингке «Астон Вилла» клубына ауысты, ол кезде бұл Екінші дивизион командасы үшін рекордтық трансферлік сома болды. 1971 жылы Лига кубогының финалисі атанды, бірақ «Вилла» «Тоттенхэм Хотспур» клубына 0:2 есебімен жеңілді. 1974 жылдың ақпанында «Дерби Каунти» клубына өтіп, Лига Чемпионатында жеңіске жетті. 1976 жылдың желтоқсанында «Эвертон» командасына қосылды, бірақ 1977 жылдың қарашасында «Дерби Каунти» клубына қайта оралды. «Дерби» клубының бас жаттықтырушысы Томми Дочертимен туындаған даудан кейін Риох 1978 жылдың желтоқсанында «Бирмингем Сити» клубына және 1979 жылдың наурызында «Шеффилд Юнайтед» клубына қысқа мерзімге жалға берілді. Содан кейін ол «Бейсбол Граунд» стадионын тастап, NASL лигасындағы «Сиэтл Саундерс» клубы үшін ойнады. 1980 жылы «Сиэтл Саундерс» сапында ойнаған кезде NASL All-Stars бірінші құрамасына енді. 1980 жылдың қазанында Англияға оралып, «Торкуэй Юнайтед» клубына ойыншы-жаттықтырушы ретінде қосылды, алдымен Майк Гринмен, содан кейін Фрэнк О'Фарреллмен бірге жұмыс істеді.
Торквей Юнайтед
1982 жылдың шілдесінде Риох "Торквей Юнайтед" клубының ойыншы-бапкері болды, бірақ 1984 жылдың қаңтарында клубты тастап кетті. 1985 жылдың ақпан айында, 13 ай футболдан тыс болған соң, ол АҚШ Батыс Футбол Альянсының "FC Seattle" клубының бапкері болып тағайындалды, алайда 1985 жылдың қыркүйегінде Англияға қайту үшін отставкасын берді.
Мидлзборо
1986 жылғы ақпанда ол Миддлсбро клубының басқарушысы болып тағайындалды. Оның басшылықтағы алғашқы табысы 1987 жылы болды, ол Миддлсброны үшінші дивизионда күміс жүлдегер атандырып, екінші дивизионға көтерді. Маусымның басында клуб Ayresome Park стадионына кіргізілмей, банкроттық жағдайда болған еді. Бір жыл өткен соң, олар екінші рет көтерілді, бұл жолы екінші дивизионнан бірінші дивизионға өту плей-офф турнирін жеңіп алды. Миддлсбро 1988–89 жылғы маусымның бірінші жартысында үлкен мүмкіндіктер көрсетті, бірақ соңында нашар ойнап, маусымның соңғы күні құлдырап кетті (оған дейін құлдырау аймағында болған жоқ еді). Келесі наурыз айында ол қызметтен босатылды, сол кезде «Тессидерлер» екінші дивизионның құлдырау аймағынан жоғары тұрғанмен, «Зенит Дата Системдер» кубогының Уэмблидегі алғашқы финалына қадам басқан еді.
Қалқа
Риох келесі айда «Миллуолл» командасын басқаруға қайта оралды және 1990–91 жылғы Екінші дивизион маусымында оларды плей-оффқа шығарды, бірақ 1992 жылдың наурызында қызметтен кетті.
Болтонның көшпелілері
Риохтың келесі аялдамасы «Болтон Уондерерс» болды, ол 1992 жылдың мамырында клубтың бас жаттықтырушысы болды. Алғашқы маусымда олар «Энфилдте» кубок иегері «Ливерпульді» 2:0 есебімен жеңді. Көптеген жанкүйерлер бұл Болтонның қайта жандануының бастамасы болды деп санайды. Олар Екінші дивизионда екінші орынды алып, Бірінші дивизионға жолдама алды. Келесі жылы «Болтон» жақсы көрсеткіштер тіркелген ортаңғы көрсеткіштерде қалды, сонымен қатар Премьер-лигадағы «Арсенал», «Эвертон» және «Астон Вилла» командаларын жеңіп алды. 1994/95 маусымда олар Лига кубогының финалистері болды, «Ливерпульге» есе жіберіп, Бірінші дивизион плей-офф финалында қосымша уақытта «Редингті» 4:3 есебімен жеңді, ал бірінші кезеңде 0:2 есебімен ұтылып бара жатқанда. Плей-офф финалындағы жеңіс Риохтың «Болтон» бас жаттықтырушысы ретіндегі соңғы ойыны болды. Бірнеше аптадан кейін ол «Арсенал» бас жаттықтырушысы лауазымын қабылдады, ал «Болтонды» Рой Макфарланд ауыстырды. Клуб жанкүйерлері оны барлық уақыттағы «Болтонның» ең үздік жаттықтырушыларының бірі деп санайды.
Арсенал
1995–96 жылдары, «Арсеналдағы» жалғыз маусымында Риох «Арсеналды» УЕФА кубогына қатысуға жеткізіп, Премьер-лигада бесінші орынға шығарды. Бұл жетістік маусымның соңғы күні «Эвертон», «Блэкберн Роверс» және «Тоттенхэм Хотспур» командаларынан басымдық алып, қол жеткізілді. «Арсенал» Лига кубогының жартылай финалына да өтті, бірақ «Астон Вилладан» өз алаңында гол айырмасымен жеңіліп қалды, ал ФА кубогының үшінші турында Бірінші дивизионның «Шеффилд Юнайтед» командасымен ойынды ұтып, турнирден шығарылды. 1996–97 маусымының басталмас бұрын Риох клуб директорлар кеңесімен трансферлік қаражат мәселесіндегі даудан кейін қызметтен босатылды. Бұрынғы «Арсенал» ойыншысы Адриан Кларкқа сәйкес, Риох қатаң жаттығу әдістерімен де белгілі болған.
Квинс Парк Рейнджерлері
Арсеналдан кеткеннен кейін ол Стюарт Хьюстонның (бұрын Арсеналда оның көмекшісі болған) Queens Park Rangers командасында бас менеджердің көмекшісі болып жұмыс істеді, бірақ Хьюстонмен бірге Лофтс Роудта бір жылдан сәл астам уақыт өткен соң қызметтен босатылды.
Норвич қаласы
1998 жылдың мамыр айында Риоч бірінші дивизиондағы «Норвич Сити» клубының бас жаттықтырыушысы болып тағайындалды. Клуб ұзақ уақыт күткен жоғарылау және плей-оффқа ілігу мүмкіндігіне жақындамағандықтан, екі маусымнан соң ол отставкаға кетті. Ол клубтағы амбицияның жетіспеуін отставкаға келуінің басты себебі деп атады (оның болжамы бойынша, клубтың жұлдыз ойыншысы Крейг Беллами сөзсіз сатылады), алайда клубтың қаржылық жағдайының тұрақсыздығы оған қолжетімді трансферлік қаражаттың шектеулі екенін де мойындады.
Уиган Атлетик
Риох 2000–01 маусымда «Уиган Атлетик» клубының бас жаттықтырушысы болып қайтадан жұмысқа кірісті. 2000 жылдың қараша айында «Айдың жаттықтырушысы» сыйлығын жеңіп алды, бірақ келесі ақпанда клубты тастап кетті, олар Екінші дивизионның плей-офф аймағында болған кезде. Клуб Риохтың отставкаға кеткенін мәлімдеді, ал ол жұмыстан босатылғанын айтты.
Оденсе Boldklub (OB)
Риох менеджерлік қызметке қайта оралуға ниеттенді және Джон Грегори 2002–03 маусымының соңында қызметтен босатылғаннан кейін «Дерби Каунти» командасының бас бапкері лауазымына үміткер ретінде қарастырылды. Бірақ ол менеджерлікке қайта оралғанға дейін төрт жыл өтті. 2005 жылдың маусымында Дания Суперлигасының «OB» клубының бас бапкері болып тағайындалды. Ол басшылық еткен алғашқы маусымында «OB» командасын үшінші орынға жеткізді, бірақ 2007 жылдың 12 наурызында әйелінің ауруына байланысты клубты тастап кетуге шешім қабылдады, деп ресми түрде хабарланды. Алайда, бұқаралық ақпарат құралдары нақты себепті Риох пен «OB» басшылығы арасындағы жанжал деп мәлімдеді.
Aalborg BK (AaB)
2008 жылдың маусым айында Риох Дания чемпионы AaB командасын басқаруға қайта оралды, бұрынғы бас бапкер Эрик Хамрен Розенборг БК клубына кеткеннен кейін. Оның басты міндеті – AaB командасын Чемпиондар лигасына іріктеу болды, олар екінші іріктеу кезеңінен бастады. Ол ФК Модрича және ФБК Каунас командаларын жеңіп, оларды топтық кезеңге шығарды. «Селтик» клубын жеңіп, AaB үшінші орынды алып, осылайша УЕФА кубогына қатысу құқығын енгізді. Алайда Риох бұл жеңіске құрметті орындықта отырып куә болмады: 2008 жылдың 23 қазанында ол AaB командасының он ойынында тек екі рет жеңіске жеткені және Дания лигасының турнир кестесінде соңғы екінші орында тұрғаны үшін қызметтен босатылды.
Кейінгі мансап
2009 жылдың қарашасында Риохтың Шотландия ұлттық құрамасын басқаруға мүмкіндігі қарастырылды, бұл Джордж Берлидің қызметтен кеткенінен кейін болды. 2010 жылдың наурыз айында ол үйіне жақын орналасқан Корнуоллдың «Фалмут Таун» клубында жаттығу сессияларын өткізді. Кейіннен ол тағы бір Корнуолл клубының, «Оңтүстік-Батыс түбегі» лигасындағы «Penryn Athletic» клубының жаттықтырушысы болып жұмыс істеді.