Кіріспе

Шыны микросфералар – зерттеу, медицина, тұтыну тауарлары және әртүрлі өнеркәсіптерде қолдану үшін жасалған шыныдан жасалған микроскопиялық сфералар. Шыны микросфералардың диаметрі әдетте 1 мен 1000 микрометр аралығында болады, бірақ олардың мөлшері 100 нанометрден 5 миллиметрге дейін өзгеруі мүмкін. Қуыс шыны микросфералар, кейде микрошарлар немесе шыны көпіршіктер деп аталады, 10-300 микрометр диаметрге ие. Қуыс сфералар синтетикалық көбік және жеңіл бетон сияқты композиттік материалдарда жеңіл толтырғыш ретінде қолданылады. Микрошарлар синтетикалық көбікке жеңіл салмақ, төмен жылу өткізгіштік және басқа көбіктерге қарағанда әлдеқайда жоғары қысымға төзімділік қасиеттерін береді. Бұл қасиеттер су асты кемелері мен терең теңіздегі мұнай бұрғылау жабдықтарының корпустарында, басқа көбік түрлерінің түсіп кетуі мүмкін болған жерлерде пайдаланылады. Басқа материалдардан жасалған қуыс сфералар әртүрлі қасиеттері бар синтетикалық көбіктерді құрайды: мысалы, керамикалық шарлар жеңіл синтетикалық алюминий көбігін жасауға мүмкіндік береді. Қуыс сфералар фармацевтикалық препараттар мен радиоактивті маркерлерді сақтау және баяу шығарудан бастап, сутегінің бақыланатын сақтау және шығаруын зерттеуге дейін қолданылады. Микросфералар композиттерде полимер шайырларын салмақ, тегістеу және беттерді герметтеу сияқты нақты сипаттамаларға ие ету үшін толтыру үшін де қолданылады. Мысалы, серфинг тақталарын жасағанда, формалаушылар EPS көбігін эпоксидпен және микрошарлармен жауып, шыны талшық ламинаттарын жабыстыруға арналған өткізбейтін және оңай тегістелетін бет жасайды. Шыны микросфералар еріген су шынысының ұсақ тамшыларын ультрадыбыстық спрейлік пиролиз (USP) процесі арқылы қыздыру арқылы жасалады, ал қасиеттерін кейбір натрийді химиялық өңдеу арқылы жою арқылы жақсартуға болады. Натрийдің азаюы қуыс шыны микросфераларды химиялық сезімтал шайыр жүйелерінде, мысалы, ұзақ өмір сүретін эпоксидтерде немесе қабаттасқан полиуретан композиттерінде қолдануға да мүмкіндік береді. Матрица/микросфералар арасындағы байланыс күшін арттыру үшін (созылу кезінде бұзылудың жиі кездесетін нүктесі) силан қаптамалары сияқты қосымша функционалдық мүмкіндіктер шыны микросфералардың бетіне жиі қосылады. Жоғары сапалы оптикалық шыныдан жасалған микросфералар оптикалық резонаторлар немесе қуыстар саласындағы зерттеулер үшін өндіріледі. Шыны микросфералар көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларында қалдық өнім ретінде де шығарылады. Бұл жағдайда өнім "ценосфера" деп аталады және алюминосиликатты химиялық құрамына ие (инженерлік сфералардың натрий-кремний химиясына қарамастан). Көмірдегі шамалы мөлшердегі кремний балқиды және түтін құбырымен жоғары көтерілгенде кеңейіп, кішкентай қуыс сфераларды құрайды. Бұл сфералар күлмен бірге жиналады, ол су қоспасымен жергілікті күл тоғанына құйылады. Кейбір бөлшектер қуыс болмайды және күл тоғанына шөгіп, ал қуыс сфералар тоған бетінде жүзеді. Олар, әсіресе құрғаған кезде, қиындық тудырады, себебі ауаға таралып, айналасындағы аумақтарға таралады.

Қолдану

Микросфералар фотондық наностралдар деп аталатын фокустық аймақтарды жасау үшін қолданылған, олардың мөлшері ішкі резонанстарды қолдауға жеткілікті, бірақ сонымен бірге геометриялық оптиканы олардың қасиеттерін зерттеу үшін қолдану мүмкін емес болатындай кішкентай. Алдыңғы зерттеулер әртүрлі тәжірибелерде алынған сигналдың қарқындылығын арттыру мақсатымен микросфераларды қолдануды тәжірибелік және модельдеу арқылы көрсетті. Микротолқынды деңгейде фотондық наностралдың расталуы, металл бөлшектері фокус аймағына енгізілген кезде болған кері шашыраудың күшеюі арқылы байқалды. Көрінетін диапазондағы кері шашыраған жарықтың өлшенетін күшеюі, 4,4 мкм диаметрі бар диэлектрлік микросферадан жасалған фотондық нанострал аймағына алтын нанобөлшекті орналастырған кезде алынды. Сондай-ақ, әртүрлі қоздыру фотондарының санымен жоғары конверсия процестерінде оптикалық белсенді материалдарды қоздыру үшін мөлдір микросфералар жасаған наностралдарды пайдалану да талданды. Монодисперсті шыны микросфералардың шар тәрізділігі жоғары және бөлшек мөлшерінің таралуы өте тар, көбінесе CV<10% және бөлшектердің >95% мөлшерлік диапазонында сипатталады. Монодисперсті шыны бөлшектері көбінесе жабысқыштар мен жабындарда аралықтар ретінде, мысалы, эпоксидтердегі байланыс сызығы аралықтары ретінде қолданылады. Аралықтар класындағы монодисперсті микросфералардың шағын мөлшері ғана бақыланатын кеңістікті құруға, сондай-ақ белгіленген байланыс сызығының қалыңдығын анықтауға және сақтауға мүмкіндік береді. Аралық бөлшектерді калибрлеу стандарттары ретінде және медициналық құрылғыларды сертификаттау үшін іздеуші бөлшектер ретінде де пайдалануға болады. Жоғары сапалы шар тәрізді шыны микросфералар көбінесе газ плазмалық дисплейлерде, автомобильдердің айналарында, электрондық дисплейлерде, флип-чип технологиясында, сүзгілерде, микроскопияда және электрондық жабдықта қолданылады. Басқа қолданыс салаларына синтетикалық көбіктер, бөлшектік композиттер және шағылыстыратын бояулар кіреді.

Микросфераларды тарату

Микросфераларды тарату қиын міндет болуы мүмкін. Микросфераларды стандартты араластыру және дозулау машиналарында толтырғыш ретінде қолданғанда, сорғының таңдалуы, материалдың тұтқырлығы, материалдың араластырылуы және температура сияқты факторларға байланысты 80%-ға дейін сыну мүмкіндігі бар. Микросфералармен толтырылған материалдарға арналған арнайы дозаторлар микросфералардың сыну деңгейін ең төменгі деңгейге дейін төмендетуі мүмкін. Микросфералары бар материалдарды дозулау үшін прогрессивті қуысты сорғы ең қолайлы сорғы болып табылады, ол микросфералардың сынуын 80%-ға дейін азайта алады.