Кіріспе

DIY Audio, аудионы өз қолыңызбен жасау. Қымбат аудио жабдықтарын, мысалы, жоғары сапалы аудио күшейткіш немесе динамик сатып алудың орнына, DIY Audio-мен айналысатын адам оларды өзі жасайды. Балама ретінде, DIY шебері бұрыннан жасалған, көне заманнан қалған құрылғыны алып, оны жаңартуы немесе модификациялауы мүмкін. Мұндай іс-әрекеттің артықшылықтарына өзіңізге ұнайтын нәрсені жасаудан алатын қанағат, жасалған немесе жаңартылған жабдықтың саудадағы өнімдерден сапалырақ болу мүмкіндігі және нақты аналогы жоқ, жеке тапсырыспен жасалған құрылғыны құрудың қуанышы жатады. DIY аудиоға деген басқа да себептерге аудио компоненттерін төмен бағамен алу, құрылғыны пайдаланудан ләззат алу және өнімнің сапасын қамтамасыз ету кіруі мүмкін.

Тарих

Аудио DIY 1950-1960 жылдары кең таралды, себебі аудио көшіру технологиясы салыстырмалы түрде жаңа және күрделі болды. Аудио көшіру құралдары, әсіресе жоғары өнімді құралдар, көбінесе бөлшек саудада қолжетімді болмады. Тұтынушылар өздері құралдар құрастыру үшін жиынтықтар мен жобаларды пайдаланды. Dynaco, Heathkit және McIntosh компанияларының танымал вакуумдық лампа жиынтықтары, сондай-ақ Hafler компаниясының қатты күйдегі (транзисторлық) жиынтықтары тұтынушыларға өздерінің жоғары сапалы жүйелерін құруға мүмкіндік берді. Вакуумдық лампалардың және (кейінірек) транзисторлық схемалардың дизайны мен жұмыс принципін түсіндіретін кітаптар мен журналдар жарық көрді. Бүгінде аудио құралдарына қол жеткізу оңай болғанымен, өз құралдарын, соның ішінде алдын ала күшейткіштер, күшейткіштер, динамиктер, кабельдер, CD ойнатқыштар және граммофондарды құрастыру және жөндеуге деген қызығушылық әлі де бар. Бүгінде осы қызығушылықты қолдау үшін компаниялар, бөлшек сатушылар және онлайн қауымдастықтар желісі құрылған. DIY әсіресе динамиктер мен лампалық күшейткіштерде өте белсенді. Екеуі де күрделі өнеркәсіптік жабдықтарсыз жобалау және жасау үшін салыстырмалы түрде оңай. Екеуі де құрастырушыға баға және сапа тұрғысынан әртүрлі қолжетімді бөлшектерді таңдауға, кең ауқымда тәжірибе жүргізуге және өндіруші үшін қымбатқа түсетін, бірақ DIY шеберінің жеке еңбегімен іске асырылатын ерекше немесе еңбекті көп қажет ететін шешімдерді қолдануға мүмкіндік береді, бұл оларға зор қанағат әкеледі.

Құрылыс мәселелері

1960 жылдан бері интегралдық схемалар өздігінен жасалған аудио жүйелерді құруды жеңілдетіп келеді, бірақ беткі монтаждау компоненттерінің (кішкентай және кейбіреулерін паялдағышпен тістеу қиын болуы мүмкін) және ұсақ қадамды баспа тізбекті тақталардың (PCB) таралуы құрастыру процесін күрделендіруі мүмкін. Дегенмен, беткі монтаж жиі қолданылады, сондай-ақ дәстүрлі PCB және электрондық компоненттер де қолданылады, ал кейбір хоббишілер жеке компоненттерді сыммен тікелей қосып, паялайтын ескі үлгідегі тесіктелген картонды пайдалануды қалайды. Тестілеу құралдары сатып алуға қолжетімді және бөлшектер мен жүйелерді ыңғайлы түрде тексеруге мүмкіндік береді. Бөлшектер мен компоненттердің сипаттамалары, соның ішінде деректер кестелері мен жабдықтардың жобалары интернет арқылы оңай қолжетімді. Баспа тізбекті тақтаның (PCB) орналасуы және электрондық тізбектерді модельдеуге арналған CAD бағдарламалық жасақтамасының болуы аудио компоненттерді жиынтықтан емес, бастапқы материалдардан жасауды жеңілдетті. Мұндай бағдарламалық қамтамасыз ету тегін болуы мүмкін, сонымен қатар сынақ нұсқасын да пайдалануға болады. PCB сатушылары бұрынғыдан гөрі қолжетімдірек және өздігінен жасаушылар үшін PCB-ді шағын көлемде өндіре алады. Шын мәнінде, жеке PCB-ді өндіруге арналған жиынтықтар мен химиялық заттарды алуға болады. Электрондық бөлшектер мен компоненттер онлайн немесе мамандандырылған дүкендерде қолжетімді, сондай-ақ әртүрлі жоғары сапалы бөлшектер сатушылары бар. Екінші жағынан, аудио компоненттерінің барлық түрлері үшін әртүрлі жиынтықтар, жобалар және дайын PCB-лер бар. Құрылғыны жасау үшін тізбектер туралы білу жеткіліксіз, көптеген адамдар шкафтардың, корпус пен шассидің механикалық аспектілері өздігінен жасалған аудио құрылғының ең көп уақытты алатын бөлігі деп санайды. Бұрғылау, металл өңдеу және физикалық өлшеулер кез келген өздігінен жасалған аудио жобаны, әсіресе динамиктерді жасау үшін маңызды. Верньер калиперы сияқты өлшеу құралдары көбінесе қажет. Ағаштан жасалған корпус жасау үшін (мысалы, динамиктер үшін) ағаш өңдеу дағдылары қажет, ал кейбір хоббишілер дәстүрлі ағаш өңдеуден CNC токарлық және сәнді фанера мен лактарға көшеді. Бөлме акустикасының шешімдері өздігінен жасаушылар арасында да танымал, өйткені оларды арзан және оңай қолжетімді оқшаулағыш материалдардан жасауға болады және әр бөлмеге дәл және эстетикалық жағынан сәйкес етіп өлшеуге болады. Өздігінен жасалған аудио аудиоға бағытталған жобаларды қамтиды. Көптеген өздігінен жасалған аудио хоббишілері өздерін аудиофилдер деп санайды. Бұл адамдар өз жобаларында сирек кездесетін және қымбат бөлшектер мен компоненттерді қолданады. Мысалы, күміс сымдарды, қымбат конденсаторларды, әртүрлі қорытпалардан жасалған стандартты емес паяларды және криогендік салқындатылған бөлшектерді қолдануға болады. Вакуумдық түтіктерді немесе клапандарды пайдаланатын жобалар аудио өздігінен жасауда жиі кездеседі. Вакуумдық түтіктер қазіргі уақытта транзисторлармен және интегралдық схемалармен ауыстырылса да, арнайы жоғары сапалы аудио жабдықтарында маңызды орынды сақтайды. Сондықтан, вакуумдық түтіктерді пайдалана отырып, компоненттерді құруға қызығушылық бар және вакуумдық түтіктер әлі де кеңінен қолжетімді. Қазіргі уақытта көптеген түтіктер өндіріледі, ал нарықтағы көптеген түтіктер NOS ретінде жарнамаланады; бірақ соңғыларының бәрі де шынымен NOS емес. Түтіктерді пайдаланатын тізбектер транзисторларды немесе операциялық күшейткіштерді пайдаланатын тізбектерге қарағанда әлдеқайда қарапайым. Түтіктермен айналысатын хоббишілер көбінесе трансформаторларды қолданады, кейде арнайы жасалғандарды, тіпті өздерінің трансформаторларын өздері таңдаған өзектер мен сымдарды қолдана отырып қолмен орайды. Вакуумдық түтіктерді пайдаланатын жобаларда әрқашан қауіпті жоғары кернеу қолданылады және оларды мұқият жасау керек. Егер RoHS талаптарына сәйкес паяны пайдаланудың орнына қорғасыннан жасалған пая қолданылса, қорғасын мен қорғасын өнімдеріне қатысты тиісті экологиялық сақтық шараларын қабылдау керек.

Твикинг және твикерлер

DIY аудиосы бұқаралық өндіріс компоненттерін жетілдіруді де қамтиды. Бұқаралық өндірістегі аудио компоненттердің сапасы арзан немесе нашар ішкі бөлшектердің қолданылуымен төмендеуі мүмкін, оларды жоғары сапалы нұсқалармен оңай алмастыруға болады. Соның нәтижесінде, салыстырмалы түрде төмен құнмен жақсартылған сипаттамалары бар аудио компонентке қол жеткізуге болады. Көбінесе жасалатын өзгерістерге операциялық күшейткіштерді (опамперлерді) ауыстыру, конденсаторларды ауыстыру (қайта жаңарту), тіпті сигнал/шу қатынасын арттыру үшін кедергілерді ауыстыру кіреді. Аудио компонентті осылай өзгерту, жеке компьютерді жетілдіретін адамдардың (tweaker немесе modder) іс-әрекетіне ұқсас.

Сұлбаның бүгілуі

Схемаларды иілу – төмен вольтты, аккумулятормен жұмыс істейтін гитара эффекттері және кішкентай цифрлық синтезаторлар сияқты электрондық құрылғылардың ішіндегі схемаларды жаңа музыкалық немесе визуалды аспаптар мен дыбыс генераторларын жасау үшін шығармашылық түрде өзгерту. Спонтанділік пен кездейсоқтыққа баса назар аударатын схемаларды иілу әдістері көбінесе шу музыкасымен байланысты, бірақ көптеген дәстүрлі заманауи музыканттар мен музыкалық топтар да иілген аспаптармен тәжірибе жасағаны белгілі. Схемаларды иілу әдетте құрылғыны ажыратуды және схеманы өзгертетін қосқыштар мен потенциометрлер сияқты компоненттерді қосуды қамтиды.

Клондау және клондаушылар

DIY аудио қоғамдастығындағы тағы бір кең таралған практика – коммерциялық өндірушінің бұрыннан бар дизайнын немесе компонентін клондыстыруға немесе көшіруге тырысу. Бұл жобалау схемаларының заңды түрде қолжетімді нұсқасын алуды немесе заңды түрде кері инженерия жасауды, сондай-ақ PCB-нің жалпыға қолжетімді орналасуын қамтиды. Мұндай клон толық көшірме болмайды, себебі әртүрлі маркалы және түрлі бөлшектер (көбінесе жаңа бөлшектер) қолданылады, сондай-ақ құрылыстың механикалық аспектілері де өзгеше болуы мүмкін. Дегенмен, схема немесе басқа да ерекше белгілері түпнұсқаға жақын болуы керек. Бұрынғы дизайндарды қайта жасаудың көптеген себептері бар. Дизайн тарихи маңызға ие және/немесе өндірістен шыққан болуы мүмкін, сондықтан компонентті алудың жалғыз жолы – оны өзі жасау. Дизайн өте қарапайым болғандықтан, оны көшіру оңайға соғуы мүмкін. Коммерциялық өнім өте қымбатқа түсуі мүмкін, бірақ оның дизайны белгілі болғандықтан, оны сатып алу бағасынан әлдеқайда арзанға жасауға болады. Түпнұсқа дизайнды жасаған адам үшін оның эмоционалдық құндылығы болуы мүмкін, ал дизайн өткен шақтардағы естеліктер үшін жасалады. Көшірме түпнұсқадағы жобалау тұжырымдамаларын және принциптерін тексеру немесе бағалау үшін жасалуы мүмкін. Мысалы, белгілі клонға жоғары қуатты интегралды схемаларды пайдаланатын күшейткіштер жатады, мысалы, National Semiconductor LM3875 және LM3886. Жоғары қуатты интегралды схеманы сапалы аудио күшейткіштің бөлігі ретінде қолдануды 47 Labs Gaincard күшейткіші танымал етті, сондықтан қуатты интегралды схемаларды пайдаланатын DIY күшейткіштерін көбінесе чипамп немесе Gainclones деп атайды. Клондау әдетте бастапқы дизайнда жақсартулар немесе өзгерістер енгізуді (жоғарыда айтылғандай) қамтиды, мысалы, тоқтатылған дизайн үшін заманауи компоненттерді, жоғары сапалы бөлшектерді немесе тиімдірек тақта орналасуын пайдалану арқылы.

Операциялық күшейткішті ауыстыру

Операциялық күшейткішті (операциялық күшейткіштерді) ауыстыру – аудио жабдықтарында операциялық күшейткішті өнімділікті жақсарту немесе дыбыс сапасын өзгерту үшін басқасына алмастыру процесі. Көптеген аудио құрылғыларында операциялық күшейткіштер қолданылады, және көпшілігінің қосылымдары бірдей болғандықтан, ауыстыру оңай болады. Бірақ, егер жаңа құрылғының параметрлері сәйкес келмесе, жоғары жиілікті тербеліс сияқты мәселелер туындауы мүмкін.