Кіріспе

Apple операциялық жүйесі

Rhapsody – Apple Computer компаниясы 1990 жылдардың соңында NeXT компаниясын сатып алғаннан кейін әзірлеген операциялық жүйе. Бұл 1980 жылдардың соңында NeXT-те әзірленген Mach негізіндегі операциялық жүйенің бесінші маңызды нұсқасы, бұрын OPENSTEP және NEXTSTEP деп аталған. Rhapsody классикалық Mac OS пен Mac OS X арасындағы көшу кезеңіндегі әзірлеушілерге бағытталған. Rhapsody Apple үшін операциялық жүйеден гөрі жаңа және тәжірибелік стратегияны білдірді, ол x86 негізіндегі дербес компьютерлерде және Power Macintosh-та жұмыс істейді. Rhapsody-дің OPENSTEP негізіндегі Yellow Box API құралдары кросс-платформалық қолданбаларды жасау үшін Windows NT-ге көшірілді. Көп ұзамай Apple емес платформалар қолдаусыз қалды, ал кейінгі нұсқалары негізінен Power Macintosh-қа портталған OPENSTEP операциялық жүйесінен тұрады, Copland-тан бастау алған Mac OS 8 графикалық интерфейсі OPENSTEP-пен біріктірілді. QuickTime және AppleSearch сияқты бірнеше классикалық Mac OS құралдары портталды. Rhapsody Mac OS 8 және оның қолданбаларын Mac OS X-ке көшу кезінде кері үйлесімділік үшін Blue Box деп аталатын паравиртуализация қабатында іске қоса алады.

Атау беру

Rhapsody 1990 жылдар бойы Apple-дің операциялық жүйелерді шығару кезінде музыкалық атауларды кодтық есімдер ретінде пайдалану үрдісін жалғастырды (Rhapsody (музыка) қараңыз). Apple бұрынғы Copland (америкалық композитор Аарон Копландтың құрметіне аталған) және оның жарияланбаған ізбасары Gershwin (Джордж Гершвиннің, «Rhapsody in Blue» авторының құрметіне аталған) келесі буын операциялық жүйе стратегиясын тоқтатқан болатын. Басқа музыкалық кодтық атаулар: Harmony (Mac OS 7.6), Tempo (Mac OS 8), Allegro (Mac OS 8.5) және Sonata (Mac OS 9).

Классикалық Mac OS-тің мұрагері болу үшін бұрынғы әрекеттер

1990 жылдардың ортасында Mac OS Windows-тан қалып қойды. 1993 жылы Microsoft келесі буын Windows NT операциялық жүйесін ұсынды, ол процессордан тәуелсіз, көп процессорлы және көп пайдаланушы жүйе болды. Ол кезде Mac OS әлі де бір пайдаланушыға арналған жүйе болып, тұрақсыздығымен танымал болды. Apple компаниясы Mac OS-тің жаңа, заманауи нұсқасын жасауға бірнеше рет әрекеттенді, бірақ барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды, бұл компанияға деген сенімді төмендетті, ал Macintosh сатылымы азайды. Apple компаниясының ең үміткер операциялық жүйесі – Copland 1996 жылы тиімсіз басқарылғандықтан тоқтатылды. Оған жауап ретінде Apple компаниясының бас директоры Гил Амелио басқа компаниядан дайын операциялық жүйені сатып алу немесе лицензиялау туралы шешім қабылдады. Apple компаниясының басшылық құрамы BeOS, NeXT компаниясының NeXTSTEP, Sun Microsystems компаниясының Solaris және Windows NT жүйелерін қарастырып, ақырында 1996 жылдың желтоқсанында NeXT компаниясын сатып алды.

Хабарландыру

Rhapsody 1997 жылдың 7 қаңтарында Гил Амелио Macworld Expo SF көрмесінде жарияланды және алғаш рет 1997 жылдың мамыр айында Бүкіләлемдік әзірлеушілер конференциясында (WWDC) көрсетілді.

Дамушыларға ұсыныстар

Macworld SF 1997-де Стив Джобс Mac OS және Macintosh Toolbox бағдарламашыларды "бесінші қабатқа", Windows NT-ні "жетінші қабатқа" орналастырса, ал Rhapsody-дің OpenStep кітапханалары бағдарламашыларға "жиырмасыншы қабаттан" бастауға мүмкіндік беретінін айтты. Джобс бұл қазіргі қолданбаларды орындауды жылдамдатады, тіпті кішкентай бағдарламашылар командаларына да жаңа қолданбалар жасауға көмектеседі деп сақты. Сонымен қатар, Rhapsody-ді PowerPC Macintosh немесе Intel x86 компьютерлеріне орнатуға болады, бұл бағдарламашылардың потенциалды клиенттер базасын ұлғайтады.

Пайдаланушыларға арналған пішін

Apple Rhapsody-ді пайдаланушыларға оның жақсартылған тұрақтылығы мен жылдам әрекет етуіне баса назар салды. Мысалы, ескі Mac OS жүйесінде келіп түскен факс хаттар факс толыққанша біткенше құрылғыны тоқтата тұруы мүмкін еді; ал егер бағдарлама істен шықса, ол бүкіл жүйені құлатып, қайта іске қосуды қажет ететін, нәтижесінде деректер жоғалуы мүмкін болатын. Бұдан өзге, Rhapsody NeXTSTEP-тің жергілікті желіде ақпарат алмасу мүмкіндігін қолданады және бағдарламалар арасында деректерді оңай бөлісуге мүмкіндік береді. Macworld SF 1997 көрмесінде Стив Джобс NeXTSTEP-тің толыққанды дамуын атап көрсетіп, оның көптеген ірі ұйымдар, соның ішінде Уолл-стрит банктері мен Орталық барлау қызметі (ЦРУ) тарапынан қолданылып жүргенін мәлімдеді.

Mac OS-тен жоспарланған ауысу

Apple компаниясының жоспары Blue Box арқылы барлық қолданыстағы Mac OS қолданбаларының "көп бөлігімен" үйлесімділікті сақтау болды, бірақ Rhapsody-дің жаңа мүмкіндіктерін пайдалану үшін Yellow Box үшін қолданбаларды қайта жазу қажет еді. Blue Box терезеде жұмыс істейтін болып, System 7 қолданбаларын (Motorola 68k және PowerPC) қолдайтын еді, бірақ аппараттық құралдармен байланысқа түспейтін қолданбаларды ғана қолдай алатын. Rhapsody әзірленген кезде Apple классикалық Mac OS-ке үлкен жаңартуларды жасауын жалғастырды, ол Rhapsody көпшілыққа ұсынылғаннан кейін де бірнеше жыл бойы қолдау көрсетілді.

Сәулет

Rhapsody модификацияланған Mach 2.5 ядросы және 4.4BSD Unix ортасында жұмыс істейді. Оның үстінде жіптік, объектіге бағытталған Yellow Box кітапханалары, Mac OS қолданбаларымен үйлесімділікті қамтамасыз ететін Blue Box қабаты және Java виртуалды машинасы орналасқан. Yellow Box кейіннен Mac OS X-тің Cocoa фреймворкінің негізі ретінде пайдаланылды.

Java виртуалды машинасы

Rhapsody Java виртуалды машинасы Sun JDK 1.1.3-тен туындаған, ол Java қолданбалары Yellow Box API-ларын шақыру үшін өзгертілген. Rhapsody DR1 Sun Java компиляторы мен кітапханаларын қамтыды. Жалпы, әзірлеушілер DR1-ге жағымды жауап берді. BYTE журналының Том Томпсон DR1-ді "таңқаларлықтай Mac-қа ұқсас" пайдаланушы интерфейсі мен пайдалануға қиын NeXTSTEP компоненттерінің "Джекил мен Хайд қоспасы" деп сипаттады, олардың кейбіреулерін тек командалық жол арқылы дұрыс конфигурациялауға болады, бірақ ол сынақ кезінде "ешқашан құлап кетпеді" деді. 1997 жылғы 4-тоқсанның қорытындысы бойынша Macintosh сатылымы 932 000-нан 625 000-ға дейін төмендеді, ал Apple-дің операциялық зияны 24 миллион долларды құрады (дегенмен, қолма-қол ақшасы 1,45 миллиард доллар болды). 1997 жылдың 6 тамызында Бостон қаласында өтетін Macworld Expo-дан аз уақыт бұрын Амелио Microsoft-тен Rhapsody үшін Office бағдарламасын шығаруға міндеттеме беруін сұрады, бірақ Билл Гейтс бас тартты. Кейбір шағын әзірлеушілер өз қолданбаларының Rhapsody нұсқаларын жариялады, олардың ішінде Stone Design's Create, Anderson Financial systems' PasteUp, Onyshuk & Associates' Glyphix, OpenBase және Dantz Development's Retrospect болды.

Стратегия

Компьютер өндіруші Dell компаниясының иесі Майкл Деллмен кездесуде Стив Джобс Intel x86 платформасындағы Rhapsody жүйесін көрсетіп, Dell компаниясына өз компьютерлерінде тарату үшін операциялық жүйені лицензиялауды ұсынды. Бірақ, Джобс барлық компьютерлер Mac OS және Windows жүйелерімен бірге келуін талап еткен соң келісім күшін жойды, себебі бұл тұтынушыларға қалауынша платформа таңдау мүмкіндігін беретін еді (соның салдарынан Dell компаниясы Apple-ге сатылған әрбір компьютер үшін роялти төлеуге міндетті болар еді), ал Dell компаниясы операциялық жүйенің таңдауын фабрикалық опция ретінде ұсынуды қалаған. 1997 жылдың ортасында Амелио Apple компаниясының бас директоры қызметінен алынып, Джобс оны бейресми түрде алмастырғаннан кейін, компания Rhapsody туралы ақпарат таратуын азайтты, бұл оның болашағы туралы әртүрлі болжамдарға әкелді. 1997 жылдың қазан айында Seybold баспа конференциясында Джобс бұрын Амелио жариялағаннан гөрі ауысудың «кезең-кезеңмен» болатынын және «қос ОС» стратегиясын ұстанатынын мәлімдеді, Rhapsody серверлерге бағытталған, ал бірнеше жылдан кейін Microsoft-тың Windows NT стратегиясын еліктейтін тұтынушылық нұсқасы шығарылатын болады. 1998 жылдың мамырында өткен WWDC-де Apple компаниясы «бірде-бір» ірі үшінші тарап әзірлеушісінің Rhapsody үшін қолданбаларын қайта жазуға уәде бермегенін мәлімдеді. Apple компаниясы Mac OS X стратегиясын жариялады: классикалық Mac OS қолданбаларын жүйеде жақсы жұмыс істеуі үшін толыққанды қайта жазудың қажеті жоқ, бұл Джобсқа екі жылға дейін созылуы мүмкін көрінді; керісінше, қолданбалар тек «шағын түзетулермен» Mac OS X жүйесінде жұмыс істей алатын еді. QuickTime және AppleScript сияқты кеңінен қолданылатын Mac OS кітапханалары портацияланып, әзірлеушілерге қолжетімді болды. Carbon екі платформаның да толық үйлесімділігі мен түпкілікті функционалдығын қамтамасыз етеді, сонымен қатар жаңа мүмкіндіктерді қосады. Apple компаниясы сондай-ақ Adobe, Microsoft және Macromedia компанияларының жаңа стратегияны қолдағанын және Mac OS X үшін өз қолданбаларын шығаруға міндеттенгенін мәлімдеді. Microsoft-қа қарсы антимонополиялық сот процесінің аясында Эви Теваниян Rhapsody-нің сәтсіздігіне Windows-тың үстемдігінің себеп болғанын, бұл жаңа операциялық жүйе платформаларын бәсекеге қабілетсіз ететінін айтты; алайда, The Register журналының Джон Леттис «Apple-дің әзірлеушілерді қолдауға көндіре алмаған [Сары жәшік] API-лері, әрине, NeXT-тің әзірлеушілерді қолдауға көндіре алмаған API-лері» деген пікір білдірді. Леттис Rhapsody-ні өзінің кемшіліктерімен сипаттап, былай деді: «Осы ОС әзірлеу мектебінің теориясы пайдаланушыларға қазіргі қолданбаларын іске қосуға мүмкіндік беріп, болашақта жаңа және тартымды қолданбалардың жаңа буынына жол ашады» деген стратегия «қазірге дейін тәжірибеде нәтиже берген жоқ». Әзірлеушілер Rhapsody DP3 нұсқасын күткенмен, Стив Джобс 1998 жылдың шілдесінде MacWorld Expo NY көрмесінде Rhapsody-нің жақсартылған нұсқасы Mac OS X Server 1.0 ретінде шығарылатынын жариялады, ол WebObjects, QuickTime Streaming Server және Apache веб-серверін қамтитын болады.