Калигат: Таза Жүрек Үйі және Ана Терезаның мұрасы

Кіріспе

Қалиғат, Таза жүректің үйі (Нирмал Хридай) (бұрынғы Ана Терезаның Қалиғат үйі) – аурулар, мұқтаждар мен өлім аузында жатқандарға арналған хоспис. Оны Ана Тереза Үндістанның Калькутта қаласындағы Қалиғатта құрды. Тереза ана оны пайдалануға рұқсат сұрағанға дейін, ғимарат уақыт және өзгерістің индуист құдайы Калиге арналған ескі, тасталған индуист ғибадатханасы болған. Ол 1952 жылы, Ана Терезаның 42 жасқа толу күнінде, Калькуттада қайырымдылық миссионерлерін құрғаннан кейін екі жыл өткен соң негізделді. Ана Тереза 1952 жылы, Қалиғат Кали храмының жанында осы тегін хосписті ашты. Үндістандық шенеуніктердің көмегімен ол бұрын Кали құдайына арналған ғибадатхана болған тасталған ғимаратты «өліп бара жатқандарға арналған Қалиғат үйі» деп атады, ол кедейлерге арналған тегін хоспис болды. Кейін ол атауын «Таза жүректің үйі Қалиғат (Нирмал Хридай)» деп өзгертті. Үйге әкелінген адамдарға қайырымдылық миссионерлері медициналық көмек көрсетті және олардың діндерінің салт-дәстүрлеріне сәйкес қадір-қасиетпен өлуге мүмкіндік берілді: мұсылмандарға Құран оқылды, индустар Гангтан су ішті, ал католиктер соңғы қасиеттерді қабылдады. «Жануарлар сияқты өмір сүрген адамдардың періштелер сияқты өлуі – әдемі өлім», – деді ол, «сүйіліп, қажетті болып». Ол мейірбикелер мен еріктілердің, олардың кейбіреулері медициналық білімге ие болмағандықтан, пациенттерді емдеу туралы шешімдерді жиі қабылдағанын байқады: «Дәрігерлер кейде келіп тұрады, – деп жазды Фокс, – бірақ көбінесе мейірбикелер мен еріктілер (кейбіреулері медициналық білімге ие) өздерінің күшімен шешім қабылдайды». Фокс бір науқастың жоғары температурасымен парацетамол және тетрациклин, антибиотиктермен емделгенін, бірақ кейіннен келген дәрігер оған малярия диагнозы қойып, хлорохин тағайындағанын көрді. Фокс Терезаны осы жағдайларға жауапты деп есептеді, «Ана Тереза жоспарлауға қарағанда құдайдың күшіне сенеді» деп жазды, сондай-ақ халық санының тым көп болуына. Лаудон да бір дәрігермен сөйлескенін еске алды, оның он бес жасар науқасы «жай ғана бүйрек ауруына» антибиотик бермегендіктен қайтыс болды және оны қажетті операция үшін жақын ауруханаға ауыстырудан бас тартты. Орденнің мекемелерінде медициналық көмек көрсетілмейтінін растайтын көптеген басқа да есептер бар. Терезаның орденінде жұмыс істеген бұрынғы еріктілер де осыған ұқсас пікірлер білдірді. Терезаның өзі бұл мекемелерді «өліп бара жатқандардың үйлері» деп атады. 2013 жылы Монреаль университетінің ғалымдары тобы Ана Тереза туралы әдебиеттің 96% -ын қамтитын жан-жақты шолу жасады, бұл жоғарыда айтылған сынды күшейтіп, басқа да мәселелерді атап өтті: «науқастарға қамқорлық жасаудың орнына, олардың азаптарын мадақтау, күмәнді саяси байланыстар, алған орасан зор ақшаны күмәнді басқару және аборт, контрацепция және ажырасу мәселелерінде тым догматикалық көзқарастар». Ватиканның көптеген сынды елемеу себептерін зерттеген зерттеулер Ана Терезаның «әдебиетке қарсы келмейтін қасиетті бейнесі» құрылғанын және оның ақталуы «медиамен қарым-қатынас жасаудың тиімді кампаниясы» арқылы ұйымдастырылғанын көрсетті.

Kalighat, the Home of the Pure Heart (Nirmal Hriday) (formerly Mother Teresa's Kalighat Home for the Dying Destitutes) is a hospice for the sick, destitute and the dying established by St. Mother Teresa in Kalighat, Kolkata, India. Before Mother Teresa sought permission to use it, the building was an old abandoned Hindu temple to the goddess Kali, the Hindu goddess of time and change. It was founded by St. Mother Teresa on her 42nd birthday in 1952, two years after she established Missionaries of Charity in Kolkata. St. Mother Teresa opened this free hospice in 1952, next to the famous Kalighat Kali Temple in Kalighat Calcutta. With the help of Indian officials, she changed an abandoned building which previously served as a temple for the Hindu goddess Kali into the "Kalighat home for the dying", a free hospice for the poor. Later on she changed the name to "Kalighat the Home of the Pure Heart (Nirmal Hriday)". People who were brought to the home received medical attention from the Missionaries of Charity and were given the opportunity to die with dignity, according to the rituals of their faith; Muslims were read the Quran, Hindus received water from the Ganges, and Catholics received the Last Rites. "A beautiful death," she said, "is for people who lived like animals to die like angels—loved and wanted." He observed that sisters and volunteers, some of whom had no medical knowledge, frequently made decisions about patient care because of the lack of doctors in the hospice: "There are doctors that call in from time to time," Fox wrote, "but usually the sisters and volunteers (some of whom have medical knowledge) make decisions as best they can." Fox witnessed one patient with high fever being treated with paracetamol and tetracycline, an antibiotic, only to be diagnosed later with malaria by a visiting doctor, who prescribed chloroquine. Fox specifically held Teresa responsible for these conditions, writing, "Mother Theresa prefers providence to planning". as well as overcrowding. Loudon also recalled speaking with a visiting doctor whose fifteen year old patient was dying because the sisters had not given him antibiotics for a "relatively simple kidney complaint", and refused to transfer him to a nearby hospital for a needed operation. There have been a series of other reports documenting inattention to medical care in the order's facilities. Similar points of view have also been expressed by some former volunteers who worked for Teresa's order. Mother Teresa herself referred to the facilities as "Houses of the Dying". In 2013, in a comprehensive review covering 96% of the literature on Mother Teresa, a group of Université de Montréal academics reinforced the foregoing criticism, detailing, among other issues, the missionary's practice of "caring for the sick by glorifying their suffering instead of relieving it, her questionable political contacts, her suspicious management of the enormous sums of money she received, and her overly dogmatic views regarding, in particular, abortion, contraception, and divorce". Questioning the Vatican's motivations for ignoring the mass of criticism, the study concluded that Mother Teresa's "hallowed image – which does not stand up to analysis of the facts – was constructed, and that her beatification was orchestrated by an effective media relations campaign" engineered by the Catholic convert and anti abortion BBC journalist Malcolm Muggeridge.

Өлім құшағында жатқандардың шомылдыру рәсімі

Қасиетті Тереза ана өз орденінің мүшелерін қайтыс болып жатқан науқастарды, олардың дініне қарамастан, крещение рәсімінен өткізуге шақырды. 1992 жылдың қаңтар айында Калифорниядағы Скриппс клиникасында сөйлеген сөзінде ол былай деді: "Біздіңше, ешкім де қасиетті Петірге арналған арнайы билетсіз, яғни крещениесіз өлген жоқ. Біз крещениеді қасиетті Петірге билет деп атаймыз. Біз адамнан: «Күнәларыңды кешіріп, Құдайға қабылданғың келе ме?» деп сұраймыз. Олар ешқашан бас тартқан емес. 1952 жылы бастағаннан бері осы бір үйде [Калигатта] 29 000 адам қайтыс болды". Сыншылар науқастарға крещение жасауды қалайтындары туралы және оның діни мағынасы туралы толыққанды ақпарат берілмегенін айтады. Қасиетті Тереза ананың жақтастары крещение жаны құтқаратын немесе зиянсыз екенін, сондықтан сынның мәні жоқ екенін (Паскальдың тәуекелінің бір түрі) айтады. Саймон Лейз «Нью-Йорк ревью оф букс» журналына жазған хатында: «Егер сіз осы әрекеттің құдайға берілген күшіне сенсеңіз, онда сіз оны шын жүректен тілейсіз. Әйтпесе, сенбесеңіз, бұл әрекет – тек қолымен шыбықты қуып жіберу сияқты әдемі, жақсы ниетпен жасалған зиянсыздық».