Кіріспе
Американдық дәрігер Дональд Эйнсли Хендерсон (7 қыркүйек 1928 – 19 тамыз 2016) – американдық дәрігер, педагог және эпидемиолог. Ол 10 жылдық халықаралық күш-жігерді (1967–1977) бүкіл әлемде шешек ауруын жоюға және балаларға арналған халықаралық вакцинация бағдарламаларын іске қосуға жұмылдырды. 1977 жылдан 1990 жылға дейін Джонс Хопкинс халық денсаулығы мектебінің деканы қызметін атқарды. Кейіннен ол биологиялық шабуылдар мен ұлттық апаттарға дайындалу және оларға жауап беру жөніндегі ұлттық бағдарламаларды құруда маңызды рөл атқарды. Өмірінің соңында Джонс Хопкинс Блумберг халық денсаулығы мектебінің профессоры және экс-деканы, Питтсбург университетінің медицина және халық денсаулығы профессоры, сондай-ақ UPMC денсаулық сақтау қауіпсіздігі орталығының еңбегі сіңген ғалымы болды.
Donald Ainslie Henderson (September 7, 1928 – August 19, 2016) was an American medical doctor, educator, and epidemiologist who directed a 10 year international effort (1967–1977) that eradicated smallpox throughout the world and launched international childhood vaccination programs. From 1977 to 1990, he was Dean of the Johns Hopkins School of Public Health. Later, he played a leading role in instigating national programs for public health preparedness and response following biological attacks and national disasters. At the time of his death, he was Professor and Dean Emeritus of the Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, and Professor of Medicine and Public Health at the University of Pittsburgh, as well as Distinguished Scholar at the UPMC Center for Health Security.
Ерте өмір және білім
Хендерсон Огайо штатында дүниеге келген. Оның әкесі Дэвид Хендерсон инженер, ал анасы Элеонора Макмиллан медбике болған. Оның медицинаға деген қызығушылығын Канадалық генерал-дәрігер және Канада Парламентінің аға мүшесі Уильям Макмиллан ояндырды. Хендерсон 1950 жылы Оберлин колледжін бітіріп, 1954 жылы Рочестер университетінің Медицина мектебінен медицина докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол Нью-Йорк штатының Куперстаун қаласындағы Мэри Имоджин Бассетт ауруханасында медицина бойынша резиденттік тағылымдамадан өтті, содан кейін Жұқпалы аурулар орталығының (қазіргі Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары – CDC) Эпидемиологиялық барлау қызметінде Қоғамдық денсаулық қызметкері болып жұмыс істеді. Ол 1960 жылы Джонс Хопкинс гигиена және қоғамдық денсаулық мектебінен (қазіргі Джонс Хопкинс Блумберг қоғамдық денсаулық мектебінен) денсаулық сақтау магистрі (MPH) дәрежесін алды. Бұл жоба USAID қаржыландыруымен 1967 жылы далалық жұмыстармен басталды. Бұл жетістік Дүниежүзілік денсаулық ұйымының (ДДҰ) кеңейтілген иммундау бағдарламасына түрткі болды, ол полиомиелит, қызылша, тетанус, дифтерия және шешек сияқты вакцинамен алдын алатын басқа ауруларға бағытталған. Қазір полиомиелит және Гвинея құрты ауруын жою міндеті тұр, және 25 жылдық еңбектерден кейін бұл мақсатқа қол жеткізуге жақынбыз.
Кейінгі жұмыстар
1977 жылдан 1990 жылдың тамызына дейін Хендерсон Джонс Хопкинс халық денсаулығы мектебінің деканы болды. 1986 жылы Рональд Рейган оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) шешек ауруын жою науқанын жетекшілік еткені үшін Ұлттық ғылым медалімен марапаттады. Осыдан кейін Хендерсон Рейган әкімшілігінің ДДҰ төлемдерін тоқтату шешіміне қарсы қоғамдық күресті бастады. 1991 жылы ол Президент Әкімшілігінің Ғылым және Технология саясаты кеңсесінде өмірлік ғылымдар жөніндегі орынбасар директоры болып тағайындалды (1991–93 жж.), ал кейін Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінде (HHS) хатшының орынбасары және аға ғылыми кеңесші болды. Осы мақсатта Конгресс 3 миллиард доллар қаражат бөлді. Қайтыс болған кезде ол «Health Security» (бұрынғы «Биоқауіпсіздік және биотерроризм: биоқорғау стратегиясы, тәжірибе және ғылым») академиялық журналының құрметті редакторы қызметін атқарды.
Таңдалған жарияланымдар
Феннер Ф, Хендерсон ДА, Арита И, Ежек З, Ладний. (1988) Шел шешек және оның жойылғаны, Женева, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы. Шел шешектің толық мұрағаттық тарихы. Хендерсон ДА. (2009) Шел шешек, аурудың өлімі, Нью-Йорк: Прометей кітаптары. Хендерсон ДА (1993) Бақылау жүйелері және үкіметаралық ынтымақтастық. Морс СС, ред. Жаңа вирустар. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы: 283–289. Хендерсон ДА, Борио ЛЛ (2005) Биотерроризм: шолу. Жұқпалы аурулардың принциптері мен тәжірибесі (ред. Манделл МД, Беннетт JE, Долин Р) Фил, Черчилль Ливингстон, 3591–3601. Хендерсон ДА (2010) Шел шешектің жаһандық жойылғаны: Тарихи перспективалар және болашақ перспективалар. Шел шешектің жаһандық жойылғаны (ред. Бхаттачарья С, Мессенджер С) Ориент Блэк Свон, Лондон. 7–35.
Henderson DA (1993) Surveillance systems and intergovernmental cooperation. In: Morse SS, ed. Emerging Viruses. New York: Oxford University Press: 283–289. Henderson DA, Borio LL (2005) Bioterrorism: an overview. In Principles and Practice of Infectious Diseases (Eds. Mandell MD, Bennett JE, Dolin R) Phil, Churchill Livingstone, 3591–3601. Henderson DA (2010) The global eradication of smallpox: Historical Perspective and Future Prospects in The Global Eradication of Smallpox (Ed: Bhattacharya S, Messenger S) Orient Black Swan, London. 7–35
Хендерсон ДА. (1967) Батыс және Орталық Африкадағы шел шешекті жою және қызылшаны бақылау бағдарламалары: Теориялық және практикалық тәсілдер мен проблемалар. Industry and Trop Health VI, 112–120, Гарвардтың халық денсаулығы мектебі, Бостон. .
Жеке өмір
Хендерсон 1951 жылы Нана Ирен Брэггке үйленді.