Кіріспе

Көпұлттық телекоммуникациялық компания Tele2 AB жеке және корпоративтік клиенттерге мобильді және стационарлық байланыс, телефония, деректер желісі қызметтері, теледидар, стриминг және жаһандық заттар интернеті (IoT) қызметтерін және тағы да басқаларын ұсынады. Штаб-пәтері Швецияның Стокгольм қаласындағы Kista ғылыми қаласында орналасқан. Компания Швеция, Эстония, Латвия және Литва елдеріндегі ірі мобильді желі операторы болып табылады. Алғашқыда компания Tele2 Russia-ны құрған, бірақ кейін барлық операцияларын сатып, тек бренд атауын пайдалану құқығын жалға алды. Tele2 1993 жылы Investment AB Kinnevik компаниясымен Швецияда телекоммуникация компаниясы ретінде құрылған. Бұрын көптеген басқа да нарықтарда жұмыс істеген, бірақ содан бері компания лицензияларын сатты, басқа операторларға немесе басқарушылық сатып алуларға өткізді.

Тарих

Tele2 1981 жылы мемлекеттік компания Televerket (қазіргі Telia Company) компаниясына балама ретінде Comvik деп аталған ұялы телефон провайдері ретінде құрылды. Кабельдік теледидар провайдері Kabelvision AB 1986 жылы іске қосылды. Comvik кейіннен 1988 жылы GSM лицензиясын алғаннан кейін Comviq болып өзгерді және 1992 жылы қызмет көрсетуді бастады. 1991 жылы Швецияның алғашқы коммерциялық ISP-і Investment AB Kinnevik компаниясымен швед IP желісі (Swipnet (sv), AS1257) арқылы құрылды, кейіннен Tele2 деп аталды. 1993 жылы Швецияда телефон байланысы либерализацияланғаннан кейін Tele2 халықаралық қоңырауларды ұсына бастады. 1997 жылы Comviq, Kabelvision және Tele2 үш компаниясы Швецияда Tele2 бренді астында стационарлық желі қызметтерін және Comviq брендімен ұялы байланыс қызметтерін біріктірді. Swipnet бренді 2014 жылы тоқтатылды. Халықаралық кеңею Эстония, Литва, Латвия, Ресей және Франциядағы сатып алулар арқылы жүзеге асты. 2016 жылдың маусым айында Tele2 B2B қызметтерін ұсынатын TDC Sweden AB компаниясын даттық TDC Group компаниясынан сатып алды. 2018 жылдың қарашасында Tele2 телекоммуникациялық оператор Com Hem компаниясымен біріктірілді, ол теледидар, кеңжолақты интернет және телефония сияқты қызметтерді ұсынды. 2020 жылдың басында Comhem Play+ стриминг қызметі Com Hem клиенттері емес кез келген адамға қолжетімді болды және 2022 жылдың қаңтарында Tele2 Play деп өзгертілді. Сол аптада Penny атты жаңа цифрлық оператор да іске қосылды. 2008 жылдың маусым айында Tele2 Лихтенштейн және Люксембургтегі активтерін бельгиялық Belgacom операторына сатты. Сол айда Tele2 Польшадағы операцияларын Netia компаниясына сатты. 2007 жылы Tele2 өзінің неміс бөлімшесін сатуға тырысты, бірақ сату 2020 жылы басқарушылық сатып алу арқылы жүзеге асты. Жаңа құрылған компания STROTH Telecom GmbH деп аталады. 2005 жылы олар Ұлыбритания мен Ирландиядағы стационарлық байланыс операцияларын Carphone Warehouse компаниясына 8,7 миллион фунт стерлингке сатты. Бәсекелестік және реттеу ортасымен байланысты мәселелерді атап, олар Финляндия нарығынан да шықты, себебі Финляндия үкіметі желіні уақтылы аяқтамағаны үшін бұрынғыда олардың 3G лицензиясын жойған болатын. Компания 2013 жылы Ресейдегі қызметін тоқтатты. 2021 жылы компания T-Mobile Netherlands компаниясындағы үлесін сатты.

Австрия

Tele2 1999-2007 жылдары Австрияда қызмет етті, қазір онда қызмет көрсетпейді. Tele2 операциялары бастапқыда баламалы стационарлық телефон операторы ретінде басталды. 2003 жылы ADSL интернет-қызметтері енгізілді. Бір жыл өткен соң Tele2 Austria бұрынғы бәсекелесі UTA Telekom AG компаниясын сатып алып, Австриядағы баламалы телекоммуникация қызметтерін ұсынатын ең ірі провайдерге айналды. Tele2 Austria стационарлық қызметтерге қоса, өз инфрақұрылымын операторлық қызметтер үшін де пайдаланды. 2013 жылдың бірінші тоқсанында Tele2 Austria компаниясының EBITDA көрсеткіші 38,2 миллион евроны құрады, бұл 6 пайызға өсімді білдіреді. 2014 жылдың 11 қарашасында Швециядағы телекоммуникация тобы қысқаша баспасөз хабарында 2015 жылдың екінші жартысында Австрияның ұялы байланыс нарығына қайта кіруді жоспарлап отырғанын растады. 2008 жылдың наурыз айында Tele2 өзінің австриялық MVNO операцияларын Telekom Austria компаниясына сатты, бірақ соңғы екі қызметі – стационарлық желі және интернет қызметтерін 2017 жылдың 28 шілдесінде (28.7.2017) Австрияның үшінші ірі ұялы байланыс операторы Hutchison Drei Austria компаниясына сатқанға дейін сақтап келді.

Қазақстан

Tele2 2005 жылдан 2019 жылға дейін Хорватияда қызмет етті, бірақ қазір онда қызмет көрсетпейді. Хорватияда Tele2 компаниясы 42,2 Мбит/с жылдамдығымен 3G желісін пайдаланды, бұл көрсеткіш бәсекелестермен бірдей болғанымен, әлдеқайда кең аумақты қамтыды – 3G стандартымен жабдықталған дерлік барлық аймақтарда осы 3,75G технологиясы қолжетімді болды. Сонымен қатар, компания 150 Мбит/с жылдамдыққа дейін 4G желісін де іске қосты. Tele2 Croatia мәліметінше, олардың 4G желісі Хорватия халқының 90%-ын, ал 3G желісі 99%-ын қамтиды. 2017 жылдың сәуір айында Tele2 (дауыстық абоненттер үшін) трафик шектеусіз, ал (ұялы интернет пайдаланушылары үшін) ішінара трафик шектеусіз, шексіз кеңжолақты қолжетімділік ұсынатын бірінші және 2017 жылдың шілдесінен бастап жалғыз ұялы оператор атанды. 2019 жылдың шілдесінде компания 220 миллион еуроға United Group компаниясына сатылды.

Дания

2007 жылдың мамырында Telenor компаниясы Tele2 Denmark компаниясын 835 миллион даттық кронаға сатып алатынын хабарлады. Tele2 1996 жылдан бері Данияда қызмет көрсетіп келді.

Эстония

Tele2 Эстонияда 900 МГц және 2100 МГц жиіліктерінде HSPA қолдауы бар 3G желісін, сондай-ақ 900 МГц және 1800 МГц жиіліктерінде 2G GSM желісін пайдаланады. Tele2 өзінің 4G LTE желісін 1800 МГц және 2,6 ГГц жиіліктерінде 2012 жылдың қараша айында коммерциялық түрде іске қосты. 800 МГц LTE жиілігі 2014 жылдың мамырында, ал 2100 МГц жиілігі 2015 жылдың шілдесінде қосылды. Tele2 2015 жылдың қыркүйегінде 90% LTE халықты қамту деңгейіне жеткенін мәлімдеді. 2022 жылы Tele2 5G [SM1] қызметтерін ұсынуға лицензия алған аясында 3410–3800 МГц жиілік жолағында спектрді сатып алды. Tele2 2022 жылы Таллин қаласында 5G қызметтерін ұсынуды бастады. 2012 жылдың басында Tele2, 'Kõu' тауарлық белгісімен 450 МГц жиілігінде CDMA2000 1xEV DO Rev. A желісін басқарған Televõrgu AS компаниясын сатып алды. Бұл желі 2016 жылдың қаңтар айында тоқтатылды.

Франция

Tele2 компаниясы 1999 жылдан 2009 жылға дейін Францияда қызмет етті, қазір онда қызмет көрсетпейді. Tele2 Францияда Orange желісі арқылы 2G MVNO операторы ретінде жұмыс істеді және 2009 жылы Virgin Mobile-ге қосылды. Сондай-ақ, олар бұрын баламалы тұрақты байланыс және интернет қызметтерін де ұсынған, оларды 2007 жылы Vivendi компаниясының SFR бөлімшесіне 350 миллион еуроға сатқан.

Германия

Tele2 2020 жылы Германия нарығынан шығып кетті және қазір онда қызмет көрсетпейді. Tele2 ADSL арқылы кеңжолақты интернет және стационарлық телефон байланысын ұсынды. 2013 жылдың шілде айында Tele2, E Plus (қазір O2 Germany) желісінде ұялы дауыс тарифтерін іске қосты. 2020 жылдың желтоқсанында Германиядағы Tele2 тауарлық белгісімен бірлескен басқару сатып алу арқылы сатылды. Жаңа компания бұрынғы брендті "Tele2 Deutschland" деген атпен пайдалануын жалғастыруда.

Италия

Tele2 1999-2007 жылдары Италияда қызмет етті, қазір онда қызмет көрсетпейді. Ол Telecom Italia-дан либерализацияны, яғни желіні бөлуді сұрады, бұл Infostrada және FASTWEB тарапынан ғана мойындалды. 2005 жылы Милан және Рим сияқты ірі қалаларда желіні бөлу арқылы ADSL ұсынысын бастады, содан кейін қызметті Италияның көптеген басқа да аймақтарына жылдам кеңейтті. 2006 жылдан бастап ол клиенттеріне Telecom Italia желісінен ажырату мүмкіндігін ұсынды. 2007 жылы ADSL қызметіне P2P трафикті сүзгілеу функциясы қосылды. Сол жылы компания Vodafone компаниясымен сатып алынды. Tele2-мен байланысы үзілгеннен кейін, 2010 жылы "Tele2 Italia" өзінің атауын "TeleTu" деп өзгертті.

Латвия

Tele2 2000 жылы Латвия нарығына енді және Латвиядағы ең ірі ұлттық мобильді желі операторларының бірі ретінде жұмыс істейді, оның ішінде .5 ГГц, 1.5 ГГц және 700 МГц жиіліктерінде 5G қызметтерін ұсынады.

Литва

Tele2 Литвада бүкіл ел бойынша мобильді желіде қызмет көрсетеді, оның ішінде 700 МГц және 3,5 ГГц жолақтарында 5G қызметтері де бар. Tele2 Lithuania – Еуропа мен Америкадағы соңғы орыннан нарық көшбасшысына дейін жеткен жалғыз телекоммуникациялық оператор. Tele2 барлық клиенттеріне Литваның 99% аумағында жоғары сапалы 4G желісін пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз етеді және "Transparency International Lithuania" ұйымы бойынша Литвадағы ең ашық компания деп танылды. Tele2 Литваның бас директоры Петрас Масулис 2017 жылғы Литваның жыл басты бас директоры болып аталды. Tele2 800 МГц жолағында 2x10 МГц жиілік алды, бұл оның бұрынғы 2,6 ГГц лицензиясымен бірге Tele2 компаниясына ұлттық деңгейде жоғары сыйымдылықтағы LTE желісін тиімді құруға мүмкіндік береді. Tele2 лицензиялары үшін 161 млн. евро төледі, бұл KPN және Vodafone өз жиіліктері үшін әрқайсысы 1,3 млрд. евро, ал T Mobile өз жиіліктері үшін 900 млн. евро төлеуге тиіс екенін ескерсек, салыстырмалы түрде төмен баға болып саналады. Бұл төмен бағаның себебі – үкімет жаңа мобильді оператор үшін спектрді резервтеуі болды. Қолайлы сатып алу шарттарының арқасында Tele2 клиенттерге бағаны төмендетуге және Нидерланд нарығында бәсекелестікті күшейтуге мүмкіндік алады. Аукционда 3,8 млрд. евро жиналды, бұл халқы бар болғаны 16 миллион адамды құрайтын ел үшін рекордтық көрсеткіш. 2015 жылы ұйым жаңа мобильді желіні іске қосты. Жобаның құны шамамен 187 миллион долларды құрады және 2014 жылдан бері дамырылып келді. 2019 жылы Tele2 Нидерланды T Mobile Нидерландымен бірікті. Бірігу аясында Tele2 AB T Mobile Нидерландының 25% үлесін сатып алды. Tele2 2022 жылы T Mobile Нидерландыдағы үлесін сатты. 2023 жылдың қыркүйегінде T Mobile және Tele2 Odido брендіне қайта өтті.

Норвегия

Tele2 компаниясы 2015 жылы Норвегия нарығынан шығып, қазір онда қызмет көрсетпейді. Tele2 Norway компаниясы Tele2, OneCall, MyCall және Network Norway брендтерінен құралған. 2014 жылдың 7 шілдесінде Tele2 компаниясы Telia Company компаниясымен сатып алынатыны жарияланды. 2015 жылдың 5 ақпанында бұл мәміле Норвегияның бәсекелестік органдарымен бекітілді.

Швеция

Швеция – Tele2 компаниясының туған жері және 4 миллионнан астам абонентке қызмет көрсететін ең маңызды нарықтарының бірі. 2001 жылдың желтоқсанында Швеция пошта және телекоммуникация органы 3G UMTS ұялы желілері үшін төрт лицензия берген кезде, Tele2 жеңімпаздардың қатарында болды. Ал бұрынғы Швеция телефон операторы Telia лицензия алмағандықтан, Tele2 мен Telia бірлесіп 3G желісін құру жөнінде келісімге келді. SUNAB компаниясы осы 3G желісін салып, меншігіне алып, басқарады. 2009 жылы Tele2 және Telenor Sverige компаниялары 4G LTE желісін бірлесіп салу мақсатымен Net4Mobility атты ұқсас компания құрды. 3G-ден өзгешесі, екі компания да жиілік лицензияларын алды, сондықтан бұл желі клиенттерге арналған жиіліктердің көптігіне байланысты басқа швед операторларының желілерінен жоғары өнімділік көрсетуі мүмкін. 4G өнімі 2010 жылдың 15 қарашасында ресми түрде іске қосылды және 2023 жылы Tele2-нің 4G желісі Швеция халқының 99,9%-ын қамтиды. Net4Mobility қолданатын жабдықтар LTE және 2G екеуіне де қызмет көрсете алатындықтан, негізінен LTE үшін салынған жаңа желі Tele2 және Telenor компанияларының ескі 2G желілерін алмастырып, бірлескен инфрақұрылым арқылы шығындарды төмендетеді. Бұған қоса, ол бұрын Tele2 арқылы қолжетімді болмаған EDGE қызметін ұсынады. 2020 жылдың 24 мамырында Tele2 Швецияда 5G NR желісін коммерциялық түрде іске қосқан алғашқы ұялы оператор атанды, бастапқыда Стокгольм аймағында, ал 2023 жылдың соңына қарай Швеция халқының 90%-ы 5G желілеріне қол жеткізе алады деп күтілуде.

Ұлыбритания

Tele2 2003-2005 жылдары Ұлыбританияда жұмыс істеді және қазір ол жерде жұмыс істемейді. Апелляциялық сот 2009 жылғы 21 қаңтарда шығарған шешімінде Tele2 тобының компаниялары телефон карталарын сату және жарнамалауға қатысты келісімшартты заңсыз бұзғаны үшін Post Office Ltd. компаниясына зиянды өтеу туралы талапты жеңіп алды. Пошта кеңсесінің 2004 жылдың басында келісімшартты бұзуға негізі болды, себебі Tele2 компаниялары 2003 жылдың соңында берілуге тиіс болған ана компаниясының құжатын ұсынбады. Пошта кеңсесі 2004 жылдың желтоқсан айында, яғни бұзушылыққа 11 ай өткен соң ғана келісімшартты бұзуға тырысқанға дейін келісімшарт бойынша міндеттемелерін орындауын жалғастырды. Апелляциялық сот келісімшарттағы бас тарту туралы тармаққа сүйенді, онда "Ешқандай жағдайда да тараптың осы Келісімнің кез келген тармағын орындау кезіндегі кешігуі, немқұрайдылығы немесе бас тартуы осы Келісімнің немесе басқа да тармақтарынан бас тартқан болып есептелмейді және осы Келісім бойынша тараптың құқықтарына ешқандай зиян келтірмейді" делінген. Алайда, шартты орындауға құқылы тарап тек қана әрекет етуді кешіктірмеген, сонымен қатар өзінің мінез-құлқымен келісімшарттық міндеттемелерін орындауды жалғастыруға "бел буған" жағдайда бұл тармаққа сүйенуге болмайды. 2005 жылы Tele2 өзінің Ұлыбритания мен Ирландиядағы бекітілген байланыс операцияларын Carphone Warehouse компаниясына 8,7 миллион фунт стерлингке сатты.

Қазақстан

Tele2 2005 жылдан 2018 жылға дейін Қазақстанда қызмет етті, бірақ қазір онда қызмет көрсетпейді. 2010 жылдың басында Tele2 компаниясы Mobile Telecom Service LLP жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің 51% үлесін сатып алып, оны Қазақстандағы ұялы байланыс қызметтерін дамыту үшін негіз ретінде пайдаланды. Tele2 компаниясы келісімшарт жабылғаннан кейін 5 жыл ішінде Mobile Telecom Service LLP жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қалған 49% үлесін сатып алу құқығына ие болды. Tele2 Қазақстандағы үш ұялы байланыс операторының арасында шамамен 4,3 миллион абонентімен ең кішісі болып табылады. 2018 жылдың желтоқсанында Tele2 қызметін тоқтатты, нәтижесінде Beeline үкіметке тәуелсіз жалғыз оператор болып қалды.

Ресей

Tele2 компаниясы Ресей Федерациясындағы қызметін 2001 жылы өзінің бауырлас компаниясы Millicom-дан 12 аймақтық ұялы байланыс операторын сатып алу арқылы бастады. 2013 жылы Tele2 өздерінің ресейлік операцияларын ВТБ банкіне 2–4 млрд АҚШ долларына және 1,15 млрд доллар таза қарызбен сатты. 2020 жылдың ақпан айынан бастап компанияның 100% үлесі "Ростелеком" компаниясына тиесілі. Италияда және басқа елдерде Tele2 компаниясы телефон желісін тұтынушының келісімінсіз жаңа провайдерге ауыстыру (телефон арқылы байланыс орнату) тәжірибесін қолданғаны үшін сынға ұшырады. Италияда компания тұтынушыларды ескертпестен P2P трафигін тоқтатуы үшін де сынға алынды. Компания 2009 жылдың қазан айында Латвияға метеорит құлағаны туралы жалған ақпарат таратқаны үшін сынға ұшырады, нәтижесінде Латвия үкіметі Tele2 компаниясымен жасасқан келісімшарын бұзды. Литвада бәсекелестік және сатып алу ережелерін бұзды деген айыппен тергелді, сондай-ақ LTE жылдамдығы туралы жарнамалық талаптар бойынша бәсекелестікті қадағалайтын орган арқылы литвалық бәсекелесінің қозғалған ісін ұтырып алды. БИТЕ, оның Литвадағы ең қарқынды дамып келе жатқан бәсекелесі, бәсекелестік органы арқылы өз ісін жеңіп алды. Компанияға бәсекелестік кеңесі тарапынан жалған жарнама жасағаны үшін айыппұл салынды және сынға алынды. Агрессивті нарықтық практикаға беделді болғандықтан, бірнеше елде, соның ішінде Польшада сот процестеріне және құқықтық сынға тартылды. Tele2 Финляндия нарығынан шығып кетті, себебі бәсекелестік және реттеу ортасының қиындықтарын атап өтті, ал бұған дейін Финляндия үкіметі олардың 3G лицензиясын жойған еді.