Кіріспе
Америка физигі Лео Филип Каданов (14 қаңтар 1937 – 26 қазан 2015) – американдық физик. Ол Чикаго университетінде физика профессоры (2004 жылдан зейнеткерлікте) және Америка физикалық қоғамының (APS) бұрынғы президенті болды. Ол статистикалық физика, хаос теориясы және теориялық конденсирленген заттар физикасы салаларына үлес қосты.
Leo Philip Kadanoff (January 14, 1937 – October 26, 2015) was an American physicist. He was a professor of physics (emeritus from 2004) at the University of Chicago and a former president of the American Physical Society (APS). He contributed to the fields of statistical physics, chaos theory, and theoretical condensed matter physics.
Өмірбаян
Каданов Нью-Йорк қаласында өсті. Ол 1960 жылы Гарвард университетінен физика бойынша бакалавр және докторлық дәрежелерін алды. Копенгагендегі Нильс Бор институтында докторантурадан кейін 1965 жылы Иллинойс университетінің физика факультетіне қабылданды. Кадановтың алғашқы зерттеулері суперөткізгіштікке арналған. 1960 жылдардың соңында ол фазалық ауысулардағы материяның ұйымдасуын зерттеді. Каданов материалдың қасиеттерінің кенеттен өзгеруін (мысалы, магниттің магниттелуі немесе сұйықтықтың қайнауы) масштабталу және жалпыламалық тұрғысынан түсіндіруге болатынын көрсетті. Ол әріптестерімен бірге екінші реттік фазалық ауысу деп аталатын өзгерістерге қатысты барлық қолжетімді тәжірибелік деректерді осы екі идея арқылы түсіндіруге болатынын көрсетті. Осы идеялар қазір ғылыми және инженерлік мәселелердің кең ауқымына қолданылып, қала құрылысы, компьютер ғылымы, гидродинамика, биология, қолданбалы математика және геофизика салаларында көптеген маңызды қолданыстар тапты. Осы жетістіктері үшін ол 1977 жылы Америка физикалық қоғамының Бакли сыйлығын, 1980 жылы физика саласындағы Вольф сыйлығын, 1989 жылы Халықаралық таза және қолданбалы физика одағының Болцман медалін және 2006 жылы Лоренц медалін алды. 1969 жылы Браун университетіне ауысты. Ол қатты дене физикасы мен қалалардың өсуі арасындағы математикалық аналогияны пайдаланып, соңғы салаға жаңа түсініктер енгізді, сондықтан ол Род-Айленд штатының штаттық жоспарлау бағдарламасына үлкен үлес қосты. 1978 жылы Чикаго университетіне көшті, онда Джон Д. және Кэтрин Т. Макартур атындағы физика және математика бойынша ерекше профессор болды. Оның мансабының екінші жартысындағы жұмыстарының көп бөлігі хаос теориясына, механикалық және сұйықтық жүйелеріндегі хаосқа үлес қосумен байланысты. 1982 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1999 жылы Президент Клинтон тапсырған Ұлттық ғылым медалінің иегері болды. Ол Ұлттық ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі, сондай-ақ Америка физикалық қоғамының және Америка ғылымын дамыту қауымдастығының мүшесі болды. Соңғы он жылдықта ол Чикаго университетінен Квантрелл сыйлығын (оқытудағы үздік еңбектері үшін), Гарвард университетінің жүз жылдық медалін, Америка физикалық қоғамының Ларс Онсагер сыйлығын және Франция ғылым академиясының Grande Medaille d'Or сыйлығын алды. Оның Гордон Байммен бірге жазған «Кванттық статистикалық механика» оқулығы осы саладағы маңызды оқулықтардың бірі болып табылады және кеңінен аударылған. Лео Ираклиотиспен бірге Каданов Чикаго университетінде Ғылымды ұсыну орталығын құрды. 2013 жылдың маусым айында анонимді демеушілер Чикаго университетінде Лео Каданов атындағы Теориялық физика орталығын құру үшін 3,5 миллион доллар көлемінде сыйлық бергені хабарланды. 2015 жылдың 26 қазанында аурудың асқынуынан қайтыс болды. 2018 жылы Америка физикалық қоғамы оның құрметіне Лео П. Каданов сыйлығын тағайындады.
Басылымдар (іріктеу)
"Исинг модельдерінің масштабталу заңдары", Физика 2(263), 1966. (Ренормализация тобы теориясының дамуына арналған маңызды жұмыс; Ренормализация тобы теориясының тарихына қараңыз.) "Оператор алгебрасы және сындық көрсеткіштерді анықтау", Phys. Rev. Lett. 23(1430), 1969. (Конформальды өріс теориясының дамуына арналған маңызды жұмыс; Конформальды өріс теориясының тарихына қараңыз.)