Кіріспе

Батыс жарты шардағы жылы су аймағы (WHWP) – Орталық Американың батысында көктемде пайдалып, шығысқа қарай тропикалық суларға дейін кеңейетін, теңіз бетінің температурасы (SST) 28,5°C-тан жоғары болатын аймақ. WHWP құрамына Кіші Антиль аралдарының шығысындағы Тропикалық Атлант мұхиты (TNA), Кариб теңізі, Мексика шығанағы және шығыс Солтүстік Тынық мұхиты (ENP) кіреді. WHWP жылыну циклі көктемде Солтүстік Тынық мұхитының шығысында жылынумен басталады. Техуантепек бұғазы арқылы салқын, құрғақ ауаның күшті соғысынан Орталық Америка жанында дипольдік үлгі пайда болады. Көктемде жылы су аймақтары өсіп, бірігеді. Олардың жылылығы мен ылғалдылығы Мексика муссонын күшейтеді. Жазға қарай жылу Мексика шығанағы мен Кариб теңізі аймақтарына таралады.

Атлантикалық дауылдармен байланысы

Жақында жүргізілген зерттеулер Атлантикадағы WHWP (AWP) Атлантика мұхитындағы дауылдардың белсенділігімен күрт байланысты екенін көрсетті. Үлкен (немесе кіші) AWP Атлантикалық дауылдардың негізгі даму аймағындағы тропосфералық тік жел қиылысын азайтады (немесе арттырады) және тропосфераның ылғалды статикалық тұрақсыздығын арттырады (немесе азайтады), бұл екеуі де тропикалық дауылдардың күшті дауылдарға айналуына (немесе кедерес келтіреді) жағдай жасайды.

Эль-Ниньомен қарым-қатынасы

Климаттық деректерді зерттеу Эль-Ниньо мен Батыс жарты шардағы жылы тоғанның (WHWP) арасындағы байланысты көрсетті. Солтүстік жарты шардағы қалыпты қыста Амазонка үстіндегі диабетикалық жылыну Хэдли ұясын құрады, ол 20°С солтүстік ендігіндегі субтропикалық Солтүстік Атлантикада төмен түсетін ауамен және Африка мен Кариб теңізі арасындағы солтүстік-шығыс пассат желдерімен байланысты. Эль-Ниньо Амазонка жасушасын, антициклонды және шығыстан соққан пассат желдерін әлсіретеді, нәтижесінде тропикалық Солтүстік Атлантика көктемде әдеттегіден артық жылынады. Эль-Ниньо құбылыстарының шамамен жартысы көктем айларына дейін жеткілікті түрде сақталады, соның салдарынан жазға қарай жылы тоған әдеттегіден ірі болады.

Аймақтағы климаттық құбылыстар

800-900: Құрғақшылықтың салдарынан классикалық майя өркениетінің құлдырауы. Қазіргі Мексикадағы Юкатан түбегі. 2005 жылдың 29 тамызы: «Катрина» даулы. Нью-Орлеан, Миссисипи және Мексика шығанағы аймағы.