Кіріспе

Рохтак ауданы - Үндістанның Харьяна штатындағы аудан. Ол штаттың оңтүстік-шығысында және Делидің солтүстік-батысында орналасқан. Солтүстікте Жинд және Сонипат аудандары, шығыста Джаджар және Сонипат аудандары, батыста Хиссар, Чархи Дадри және Бивани аудандарымен шектеседі. Рохтак қаласы ауданның орталығы болып табылады.

Бөлімдер

Аудан екі бөлімнен тұрады: Рохтак және Мехам. Рохтақ ауданы Рохтақ, Каланаур және Сампла деп аталатын үш қоғамдық даму блогына бөлінеді. Мехам ауданы Мехам және Лакхан Майра деп аталатын екі қоғамдық даму блогына бөлінеді.

Экономика

Ауданның экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына негізделген. Жұмысшылардың 42,18 пайызы ауыл шаруашылығы мен оған байланысты салаларда, 7,68 пайызы үй шаруашылығы мен тұрмыстық өнеркәсіпте, қалғандары басқа салаларда жұмыс істейді. Қалада әлемдегі алдыңғы қатарлы дәлдікті бұрандалар өндіретін зауыттар орналасқан, олар ішкі және халықаралық нарықтарға бұрандалар жеткізеді. Қаланың сүт зауыттары мен қант зауыты бар. Рохтак қаласы тоқыма және алтын әшекей жасаудың аймақтық орталығы болып табылады.

Жапондық қалашықтар

Жапондық қалашықты Мехам қаласына қарай 9-шы жол бойындағы Рохтак қаласының Ашока қаласынан Мадина ауылының маңында құру жоспарланып отыр. Онда бірнеше ірі өнеркәсіп және коммерциялық кеңселер орналасады.

Өнер және мәдени мұра

Қаланың өнер және сәулет мұрасы мүлдем елеусіз қалды. Он жыл бұрын ескі қала көшелері мен теміржолда дәстүрлі сәулет стилімен салынған 50-ге жуық хавели (үйлер) болған. Көптеген тас қасбеттер кескіндемелері мен мотивтерімен қабырғалардан алынып, мұра саудагерлеріне арзан бағаға сатылды. Мұсылман құрылысшылары осы хавелилерде барлық сәндік жұмыстарды таспен жасап, ағаштан жасалған есіктер жасады. Сауданың өсуі мен кеңістіктің жетіспеушілігі иелерді сауда кешендерін салу үшін ескі құрылымдарды бұзуға мәжбүр етті. Қаланың мұрасын қорғау үшін мемлекеттік билік пен қала басшыларының арасында ешқандай келісім жоқ. Аудан бойынша "Индийский национальный траст для искусства и культурного наследия" (INTACH) филиалы жұмыс істесе де, құнды мүліктерді тізімдеуден басқа ештеңе істеуге болмай отыр, өйткені мұралық мүліктердің көпшілігі жеке меншікте, ал INTACH-тің жергілікті филиалының тізімдеу мен қорғау жұмыстарын жүргізуге қаражаты немесе инфрақұрылымы жоқ. Алайда, мәдениет тарихшысы, INTACH мемлекеттік бөлімінің бұрынғы бірлестікті ұйымдастырушысы Ранбир Сингх 25 жыл бойы тек Рохтак ауданының ғана емес, бүкіл Харьянаның өнер мен сәулет мұрасын кеңінен зерттеп, өздігінен деректерді жинақтады. Оның мұралық құндылықтарға ие ғимараттардың, тарихи ауылдар мен қалалардың тарихын құжаттаудан басқа мұралық нысандардың суреттерінің үлкен жинағы бар. 2009 жылдың басында Сингх жеке және қоғамдық меншік иелігіндегі 40 мұражайдың суреттерімен толықтай сипатталған және құжаттарды INTACH Харьяна бөлімшесінің шақырушысына тапсырды. Бұл құжатты сәулетшілер де, өнер тарихшылары да бағалады. Ол Нью-Делидегі Лоди-Эстейтте орналасқан INTACH штаб-пәтерінің орталық кітапханасында анықтама үшін сақталған. Бірнеше нысанның сәулет сипаттамалары, соның ішінде Харьяна халқының өмірі мен мәдениетіне қатысты көптеген тақырыптар, Бхуп Сингх Гулия жазған және Ранбир Сингх редакциялаған "Тыңтүстік Үндістанның дәстүрлері, өнер, қолөнер және Харьяна сәулет" атты суретті кітапта жарияланды. Харьянаның ағаш ұсталарының ежелгі шеберлігі туралы суретті мақалалар "Марг" журналында жариялануда. Бұл журналда оның Фаррухнагардың ежелгілігі туралы суретті мақаласы да жарық көрді. No 63 (2) шығарылымында жарияланған. 12 ғасырдағы Астал Бохар монастырын қазіргі Махат Чанд Натх жаңғыртты. Бұл жердегі ең көне ғибадатхана Сидх Баба Чауранги Наттың (Бхагат Пуран Малл, Сиалкоттың Раджа Шаливанның ұлы, қазіргі Пәкістан) Смадхтың үстінде салынған. Оның астында ХVІІІІ ғасырдың ортасында өмір сүрген Сидх Баба Маст Наттың қабірі орналасқан. Осы кампустағы Сидх Баба Тота Наттың ғибадатханасында ХІХ ғасырдың басында суреттелген фрескалар бар. Бұл суреттерде көрініс тапқан түстердің кейбірінің түстері кеудеге түсіп, тез өшіп барады. Қазіргі хан суретшілерге аса маңызды болып табылатын осы көркем фрескаларды сақтауға немқұрайлы қарады. 2012 жылдың қаңтар айында Мотттың қазіргі Маханты Чанд Нат Сиддх Баба Маст Натқа, Тота Натқа, Мегх Натқа, Мохар Натқа және Чет Натқа тиесілі барлық ескі мемориалдық шатристерді бірден қиратып, Делидегі Ашхардам сияқты керемет жоспарланған ғибадатхана құрылымына жол ашты. Бұлармен бірге шатырдағы фрескалардың ескі қалдықтары да жоғалып кетті. Бұл ескерткіштер мен фрескаларды Харьянаның атақты мәдениет тарихшысы Ранбир Сингх суреттер ретінде сақтап қалдырғанын ескеру өте қуанышты. 2007 жылы Бара базарындағы Дигамбар джайн ғибадатханасының қақпасының кескінделген тас қасбеті алынып тасталып, 2006 жылы 1 млн рупияға (2500 АҚШ долларына жуық) сатылды. Бұл - өнердің құнды туындысы. Ескі қала мен теміржолда орналасқан бірнеше хавелилер заманауи ғимараттарға жол ашады, осылайша қала өзінің дәстүрлі және ерекшелігінен айырады. Рохтак қаласының айналасындағы көптеген үлкен ауылдар әдемі ғимараттармен мақтана алады, олар сәндік элементтермен және дәстүрлі сәулетпен жабдықталған. Бұл заттар нашар күйде және құлап жатыр.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Рохтақ ауданында 1 061 204 адам тұрады, бұл Кипр елі мен АҚШ-тың Род-Айленд штатына тең. Бұл көрсеткіш бойынша ол Үндістанда 428-ші орында тұр (барлығы 640-тың ішінде).