Кіріспе
1940-шы жылдардағы британдық турбовинтомобиль қозғалтқышы
Rolls Royce RB.39 Clyde – Rolls Royce компаниясының тұңғыш рет арнайы жобаланған турбовинтомобиль қозғалтқышы және азаматтық және әскери типтік сынақтардан сәтті өткен алғашқы турбовинтомобиль қозғалтқыш. Кейінгі Rolls Royce газ турбиналары сияқты, ол да өзеннің атымен аталып, Клайд өзені деп наз болған.
Жобалау және әзірлеу
Клайд екі валлы конструкцияны қолданды, төмен қысым бөлімі үшін Метровик F.2 негізіндегі осьтік компрессормен, ал жоғары қысым сатысы ретінде Мерлин 46 суперкомпрессорынан үлкейтілген бір жақты центрифугалық компрессор қолданылды. Екеуі де жоғары қысым валына орнатылып, бір сатылы жоғары қысым турбинасымен қозғалды. Бір сатылы қуат турбинасы алдыңғы жағына орнатылған винтті азайту беріліс қорабын концентрлі төмен қысым валы арқылы итерді. Бұл ықшам беріліс қорабының ерекшелігі – кері айналатын винттерге қуат беруі болды. Клайд – ұзын қозғалтқыш, алдыңғы бөлігінде осьтік төмен қысым компрессоры орналасқан, ол, әсерінен, Derwent қозғалтқышының кішірейтілген нұсқасы еді. Аксессуарлар осьтік компрессордың айналасында топтастырылды, ол артқа қарай ыңғайлы түрде тарылады. Турбиналар мен турбина подшипниктерін салқындату үшін негізгі валдағы кішкентай пернеден, сондай-ақ осьтік және центрифугалық компрессорлардан алынған ауадан пайдаланылды. Дамытылып жатқан қозғалтқыштардың сынақтары күтілгеннен асып түсті, нәтижесінде қозғалтқыш 4,030 eshp дейін бағаланды. Сынақтар барысында азайту беріліс қорабындағы тік тісті дөңгелектерден туындаған құрылымдық дірілдер анықталды. Қозғалтқыш Westland Wyvern TF Mk.2 шабуылдық ұшағының негізгі қозғалтқышы ретінде таңдалды. Алайда, сынақ қозғалтқыштарының үміттенген нәтижелеріне қарамастан, Эрнест Хивс Avon сияқты таза реактивтік қозғалтқыштардың болашағы бар деп есептеді және Clyde бағдарламасы тоқтатылды, бұл Westland компаниясын қанағаттандырмайтын Armstrong Siddeley Python қозғалтқышын өндірістік Wyvern ұшақтарында пайдалануға мәжбүр етті. Осылайша, Rolls-Royce компаниясының алғашқы өндірістік турбовинттік қозғалтқышы Dart болды.
as the high pressure stage, both mounted on the HP shaft and driven by a single stage HP turbine. A single stage power turbine drove the front mounted propeller reduction gearbox via the concentric LP shaft. A fairly novel feature of this compact gearbox was the power output to contra rotating propellers. The Clyde was a long engine with the axial LP compressor in front of what was, in effect, a scaled down Derwent engine. Accessories were grouped around the axial compressor which conveniently narrowed towards the rear. Cooling for turbines and turbine bearings came from a small impeller on the main shaft as well as air taken from the axial and centrifugal compressors. Testing of the development engines exceeded expectations with the engine soon being rated at 4,030 eshp. During testing potentially destructive vibrations were found originating in the straight cut spur gears in the reduction gearbox. The engine was selected as the main engine of the Westland Wyvern TF Mk.2 strike aircraft. However, despite the promising performance of the test engines Ernest Hives felt that pure jets such as the Avon were the future and the Clyde programme was terminated, forcing Westland to use the less than satisfactory Armstrong Siddeley Python on the production Wyverns. and so Rolls Royce's first production turboprop would be the Dart.
Көрмеде орналасқан қозғалтқыштар
Rolls Royce Heritage Trust (Дерби) мұражайында бөлікшеленген мысал көрсетілімде тұр.