Кіріспе

Миссисипи өзені – шығанақ каналы (MRGO немесе MR GO) – АҚШ Армиясының инженерлік корпусы Конгресс нұсқауымен 20-шы ғасырдың ортасында Мексика шығанағы мен Нью-Орлеанның ішкі порты арасындағы қашықтықты қысқартқан 76 миль (122 км) ұзындықтағы арна. 2005 жылы MRGO «Катрина» дауылдық толқынын Үлкен Нью-Орлеанның ортасына бағыттап, аймақтың дауылдан қорғау жүйесіндегі көптеген инженерлік апаттарға елеулі үлес қосты. Содан кейін канал жабылды. 2009 жылы MRGO-да тұрақты дауылға қарсы бөгет салынды және канал теңіз кемелері үшін жабылды. MRGO Нью-Орлеанның шығысындағы I 510 тас жолының Мексика шығанағының ішкі су жолымен қиылысының батысынан басталып, Гарднер аралына жақын Мексика шығанағына дейін Сент-Бернард округінің батпақты жерлері арқылы оңтүстік-шығысқа қарай (SSE) бағытталған жолмен өтеді. Тұзды судың енуі, батпақты жерлердің эрозиясы және «Катрина» дауыл барысында дауылдық толқынның күшеюі сияқты экологиялық зиянды әсерлері үшін көп сынға ұшыраған MRGO 2009 жылы жабылды. Теңіз трафигіне 2009 жылдың 22 сәуірінде тыйым салынды.

Тарих

МРГО тұжырымдамасы алғаш рет 20 ғасырдың басында Мексика шығанағына тезірек кеме жолын қамтамасыз ету мақсатымен қарастырылды. Нью-Орлеан порты, мұхит кемелерінің Миссисипи өзенінің қисықтары мен бұрылыстары арқылы шығанақтан порттың тұрақтарына дейін қажетті уақыттың ұзақтығына байланысты, өзінің дамып келе жатқан бәсекелестерінің ашық суға жақын орналасуына қарағанда кемтар сезінді. Әсіресе, қазіргі Хьюстон порты 1914 жылы Хьюстон кеме каналының құрылысы аяқталғаннан кейін құрылды. Нью-Орлеанның алғашқы жауабы 1923 жылы Миссисипи өзені мен Пончартрейн көлін байланыстыратын Индустриалды каналдың ашылуымен болды, осылайша Төменгі 9-шы округ және Нью-Орлеан шығысы құрылды. 1943 жылы жоба АҚШ Әскери Инженерлер корпусына Нью-Орлеан док кеңесі тарапынан "Александр теңіз жолы" деген атпен ұсынылды, бұл Нью-Орлеан жоспарының архитекторларының бірі болған полковник Лестер Ф. Александрға сілтеме жасады. Джефферсон округы да "Америкаға жебе" деп аталған, сондай-ақ Джефферсон теңіз жолы деп белгіленген, қарсы жоспар ұсынды. Бірнеше онжылдықтар ішінде 20 ғасырда кемелердің орташа мөлшерінің тез өсуі Индустриалды каналды Миссисипи өзенімен байланыстыратын канал шлюздерін пайдасыз етті. 1950 жылдары ұсынылған МРГО, терең суға жүзетін кемелердің Индустриалды каналдың ішкі портына кіруіне мүмкіндік беру арқылы осы кемшілікті жоюға көмектесуге тиіс болды. МРГО-ға рұқсат беруді АҚШ Конгресі 1956 жылғы Өзендер мен порстар заңында ресми түрде бекітті. Құрылыс 1968 жылы аяқталды. Айналасындағы батпақтың жылдам эрозиялануына байланысты 2005 жылға қарай канал бастапқы құрылысымен салыстырғанда төрт есе кеңейді. МРГО салынған кезде каналдың беткі ені 198 метрді құрады. 2005 жылға қарай канал кейбір учаскелерде 914 метрге дейін кеңейді және жыл сайын тереңдетілді.

Катрина даулы зардаптарының әсері

MRGO және IWW маңындағы су бөгеттері шамамен 20 жерде бұзылды, нәтижесінде Сент-Бернард және Жаңа Орлеанның шығыс бөліктерінің көп бөлігі суға батты. MRGO-ның тудырған дауыл толқыны да Өнеркәсіптік каналдағы су тасқыны қабырғаларының үш бұзылуына себеп болуы мүмкін деп саналады. Катринадан үш ай бұрын Луизиана штаты университетінің Ұраган орталығындағы дауыл толқыны жөніндегі сарапшы Хасан Машрики MRGO-ны Корпустың ғарыштан қорғанысындағы "критиктік және түбіртек ақау" деп атады, оны "Трояндық жылқы" деп сипаттап, дауыл толқынын 20-40 пайызға дейін күшейте алатынын айтты. Дауылдан кейін жүргізілген инженерлік зерттеулер мен компьютерлік модельдеу нәтижесінде, су жолы бастапқы толқыны 20 пайызға күшейгені, су қабырғасының биіктігі шамамен үш футқа көтерілгені және MRGO мен Gulf Intracoastal Waterway арасындағы құбыр тәрізді аймақта толқындардың жылдамдығы артқаны анықталды. Машрикидің пікірінше, осы құбыр тәрізді эффекті бөгеттер мен су тасқыны қабырғаларын MRGO, IWW және Өнеркәсіптік канал бойындағы су астына кетіруге ықпал етті. "MRGO болмағанда, су тасқыны одан да аз болар еді", - деді ол. "Бөгеттердің үстінен ағып кетуі мүмкін еді, бірақ олар сумен шайылып кетпес еді". Армия инженерлік корпусы бұл себеп-салдар байланысын жоққа шығарады және Катрина MRGO-ның әсері болған жоқ болмағанда да бөгеттерді басып кететінін мәлімдейді, өйткені дауыл толқыны каналдың ұзындығына перпендикуляр бағытта келді. Катринаның салдарынан MRGO-ның көп бөлігі лайланып, терең су айлағы бар кемелер үшін жүріп өту мүмкін болмай қалды. Сент-Бернард округінің шенеуніктері оны қайта ашуға дереу қарсылық білдірді. Теңіз тасымалдау саласы Gulf Outlet-ті қайта ашуды, бірақ оны қорғаныш шлюздарымен жабдықтауды немесе Inner Harbor Navigational Canal шлюз жобасын аяқтауды ұсынды, бұл MRGO-ны терең суға жүк тасымалдау кемелерінің қозғалысына кедерессіз жабуға мүмкіндік берер еді.