Кіріспе

Шотланд футболшысы және менеджері Дэниел Фергус Макгрейн (англ. Daniel Fergus McGrain; 1950 жылы 1 мамырда туған) - шотландтың бұрынғы кәсіби футболшысы. Ол Селтик, Гамильтон Академик және Шотландия ұлттық құрамасында оң жақ қорғаушы ретінде ойнады. Макгрейн Шотландияның ең үздік ойыншыларының бірі болып саналады және 1970 және 80-жылдары әлемдегі футболдағы ең үздік қорғаушылардың бірі болып саналады. Спорт жазушысы Хью Макилванни: "Оны ең жақсы көргені кез келген адамда үлкен ойыншыны көрудің айқын әсері болды, әлемде еш жерде артықшылығы жоқ". Макгрейн өзінің мансабын Селтикте бастады және 1960-шы жылдардың соңында пайда болған жас ойыншылардың тобы "Quality Street Gang" тобының бірі болды. Ол бірінші командаға шықты және 1970-1987 жылдар аралығында Селтик үшін 659 бәсекелестік ойын ойнады, жеті Лига чемпионы, бес Шотландия кубогы және екі Шотландия лигасының кубогы жеңіп алды. Ол өзінің соңғы маусымды Гамильтонмен өткізді, онда ол оларға Премьер-дивизионға көтерілуге көмектесті. Макгрейн 1974 және 1982 жылғы әлем чемпионаттарында Шотландия құрамасында ойнады. Оның 62 ойыншысының арқасында Шотландия Ұлттық футбол құрамасының құрметті құрамасына кірді және ол 2004 жылы Шотландияның футбол даңқы залына кірді. Ойыншыдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Макгрейн 1990 жылдардың басында Арброаттың менеджері болды, ал қазір Селтиктің жаттықтырушы штабының мүшесі.

Клубтық мансап

Глазго қаласында туып, қаланың Драмчапел ауданында өскен Макгрейн Куинс Парк Строллерс клубында ойнады, сондай-ақ Шотландия мектептері командасында өнер көрсетті, онда ол 1967 жылы 17 жасында Селтик клубымен келісімшартқа отырды. Содан кейін ол үш күннен кейін "Селтик Парктегі" Мортонға қарсы алғашқы матчта лигаға дебют жасады. Ол өткен маусымның соңында клубтан кеткен Джим Крейгтің орнына ауысты. Макгрейн бірінші команданың тұрақты ойыншысы болды және сол маусымда 30 рет лигада ойнады. Ол халықаралық деңгейде де жоғарылап, 1973 жылдың көктемінде Шотландияның 23 жасқа дейінгі құрамасында екі рет өнер көрсетті. 1970 жылдардың ортасында Макгрейнді көптеген адамдар әлемдегі ең үздік қорғаушылардың бірі деп санайды. Ол қазіргі атақты қорғаушы ретінде ойнады және атақты және қорғанысты екі бағытта да елеулі үлес қосты. Ол 1974 жылы тағы бір лига чемпионы атағын және Шотландия кубогын жеңіп алды және сол жылы Шотландия үшін әлем чемпионатында ойнады. 1977 жылы Макгрейн екінші лига мен кубок қосындысын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Шотландия футбол жазушылар қауымдастығының "Жылдың ойыншысы" атанды. Макгрейн Кени Далглиштің Ливерпульге кетуінен кейін 1977-78 маусымның басында Селтиктің капитаны болды. Алайда, медициналық қызметкерлердің анықтауы немесе жеткілікті емдеуі қиын аяқ жарақаттанғаннан кейін Макгрейн Селтикпен маусымның көп бөлігін өткізіп жіберді. Ол сондай-ақ Шотландия құрамасының 1978 жылғы әлем чемпионатында да ойнамады. Селтик маусымды жеңімпазсыз аяқтады және 1960 жылдардың басынан бері алғаш рет Еуропалық жарыстарға қатыса алмады. Макгрейн 1979 жылы көктемде клубтың соңғы 18 лигалық матчтарында ойнаған аяғының сырлы жарақаттан кейін қалпына келді. Жарақаттан кейін оның ойын стилі өзгергені анық болды. Әртүрлі жылдамдықтың төмендеуі болды, бұл өз кезегінде ойынның алдын ала болжауына және допты бөлуге көбірек арқа сүйеу арқылы өтелді. Макгрейн осы маусымның соңында төртінші лига чемпионы атанды, өйткені Селтик маусымның соңғы ойында Рейнджерске қарсы 4-2 есебімен жеңіске жетті. Макгрейн 1980-жылдардың басында және ортасында Селтиктің негізгі тірегі болды; оларды тағы үш лига чемпионатына, екі Шотландия кубогына және бір Шотландия лигасының кубогына алып келді. 1986 жылдың жазында Эйдри Макгрейнге ойыншы менеджері болуды ұсынды. Келіссөздер Аэрдри басқармасының соңғы минутта шешімін өзгерткенге дейін дамыған кезеңге жетті. Ол 1987 жылы 9 мамырда "Селтик" клубында соңғы ойынды өткізді. Жазда "Хэммильтон Ачиз" клубына қосылып, оларға Премьер-лигаға көтерілуге көмектесті.

Халықаралық мансап

Оның халықаралық карьерасы 1973 жылы 13 ақпанда Англияға қарсы Килмарнок қаласында Шотландияның 23 жасқа дейінгі құрамасында басталды. Макгрейн Алан Роуф пен Аса Хартфордпен бірге 1 - 2 есебімен жеңілді. Ол екінші рет 23 жасқа дейінгі деңгейдегі чемпионатта 21 есебімен жеңіске жетті. Макгрейн Шотландия құрамасының құрамасында 1973 жылы 12 мамырда Уэльске қарсы Уэльстегі матчта 2-0 есебімен жеңіске жетті. Келесі аптада Солтүстік Ирландия мен Англияға қарсы ойында тағы екі рет алаңға шықты. Англияға қарсы ойында Макгрейн сол жақ қорғаушы ретінде беймәлім рөлге ие болды, ол басқа жоғары бағаланған оң жақ қорғаушы, Рейнджерстің Сэнди Жардинін қабылдады. Макгрейн 1970 жылдары Шотландияның көптеген кездесулерінде сол жақтан ойнаған, бұл Рейнджерс ойыншысын орналастыру үшін, ол өзінің қалыпты рөлінде көрсеткен қабілеттерін әлі де ойнай алады. Макгрейн әлем чемпионатының барлық үш топтық матчтарында (Заир, Бразилия және Югославия) ойнады, бірақ жеңіліссіз Шотландия келесі кезеңге жолдама ала алмады. Ауруын емдегеннен кейін Макгрейн футбол ойнауды жалғастыра алды. 1982 жылы Испанияда өткен әлем чемпионатына дейін 16 рет халықаралық жарысқа қатысқан. Енді команданың капитаны болған Макгрейн Жок Стейннің Испанияға баратын 22 адамнан тұратын құрамасына кірді. Ол Шотландияның Жаңа Зеландияға қарсы ойында ойнаған, бірақ Бразилияға қарсы келесі кездесуде алаңнан шықты. Макгрейн Шотландияның үшінші матчта Гордон Страханның орнына Совет Одағына қарсы алаңға шықты. Макгрейн Шотландия ұлттық футбол құрамасының құрмет тізіміне кіреді, ол өзінің мансабында 62 рет жеңіп алды.

Жаттықтырушылық мансап

Ойыншы ретінде зейнетке шыққаннан кейін Макгрейн 1989 жылы Клайдбанкте қысқа уақыт жаттықтырушы болды. 1992 жылы қарашада Макгрейн Шотландияның екінші дивизионындағы Арброт клубының бапкері болып тағайындалды. Сол маусымда Макгрейн Арброатты Шотландия кубогының ширек финалына жеткізді, үйінде 0-3 есебімен жеңімпаз Рейнджерске ұтылып қалды. Келесі маусымда Арброат Макгрейннің бұрынғы клубы Селтикпен Шотландия Лигасының кубогының теңестірілуінде ойнады және клуб үшін рекордтық жеңіліске ұшырады. 1994 жылы қаңтарда Макгрейн ауруына байланысты қызметінен кетті. Гейфилд Парктегі 14 айда Макгрейн олардың жанкүйерлері арасында танымал болды және оған "Дэнни Макгрейннің сакаллы армиясы" деп аталатын қолдаушылар тобы ілесіп кетті. Бұл жанкүйерлер ойынға құрмет футболкаларын киіп, сақалдарын ұстап, Макгрейннің жеке сауда белгісі болатын сақалдарын сүйіспеншілікпен еліктеп қатысқан. 21 жасқа дейінгілердің жаттықтырушысы болғаннан кейін,

Жеке өмір

Макгрейн Ларайнға үйленген, олардың үш қызы бар. Макгрейн бала кезінде Рейнджерстерді (Селтиктің Глазгодағы қарсыластары) қолдады. Ол екі автобиография жазды, біреуі мансабының ең биік кезінде, екіншісі зейнетке шыққаннан кейін. Екі жағдайда да Макгрейн (протестант) оны бала кезінде Рейнджерс үшін скаутингте жүрген біреудің қалай байқағанын айтты, бірақ скаут оны Рейнджерске ұсынбады, оның аты - Дэниел Фергус Макгрейннен ол католик екенін және Рейнджерс оны осыған байланысты қолтаңбаламайды деп қате ұйғарды. 1983 жылы Жаңа жыл құрметіне Макгрейн Шотландиядағы футбол қауымдастығына қызмет көрсеткені үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып тағайындалды. Инвеститураны Букингем сарайында Король ана орындады (Королева Америкада гастрольде болды). Ол 2004 жылы Шотландияның футбол даңқы залына кірген. Макгрейн Шотландияның қайырымдылық қорларын жинау ұйымы Football Aid-тің вице-патроны. Ол 2000 жылы құрылғаннан бері олармен жұмыс істеп келеді, ал 2004 жылы вице-патроном болып тағайындалды.

Танымал мәдениетте

1996 жылы Глазго рок-тобы Big Wednesday өздерінің "Sliding in like McGrain" әнінде Макгрейнды музыка арқылы мақтан тұтты. Макгрейн жарнамалық шаралар аясында топпен бірге телеарнада пайда болды.