Кіріспе

Public Utility Regulatory Policies Act (PURPA, ) – Ұлттық Энергетика Актісінің бір бөлігі ретінде қабылданған АҚШ заңы. Ол энергияны сақтауды (сұранысты азайтуды) және отандық энергия мен жаңаруға қабілетті энергияны (қамтамастыруды арттыруды) көтеру мақсатында қабылданды. Бұл заң 1973 жылғы энергия дағдарысына жауап ретінде, ал екінші энергия дағдарысынан бір жыл бұрын жасалды. Президент Джимми Картер Ақ үйге келгеннен кейін энергия саясатын ең маңызды міндет деп белгіледі. Заң энергия саласын жаңару жолына қойды.

Заң

PURPA бастапқыда электр энергиясын сақтау, коммуналдық компаниялар қолданатын жабдықтар мен ресурстардың тиімділігін арттыру, электр энергиясын тұтынушылар үшін бөлшек сауда бағаларын әділдеу, кішкентай бөгеттерде су электр энергиясын өндіруді жылдамдату және табиғи газды үнемдеу ниетімен қабылданған.

Жарияланған баға құрылымының тоқтатылуы

Коммуналдық қызметтер тұтынушыларға "бағалық схеманы" ұсынды, ол электр энергиясының бір кВт/сағатының құнын тұтынудың артуымен төмендетіп, келесі көлемдер үшін бірлік бағасы арзан болды. PURPA коммерциялық бағалық схемаларды коммуналдық компаниялардың өндіріс құрылымымен негізделген жағдайларды қоспағанда жойды. Кішкентай электр станциясы – 80 МВт немесе одан аз қуаттылықта электр энергиясын өндіретін және негізгі энергия көзі ретінде жаңаруға жарамды көздерді (мысалы, су, жел немесе күн) пайдаланатын электр энергиясын өндіру орнатылысы. Когенерациялық станция – электр энергиясын өте тиімді өндіретін электр энергиясын өндіру орнатылысы, яғни бұл станция электр энергиясын және "басқа да пайдалы жылу энергиясын (мысалы, жылу немесе бу) екі түрлі энергияны жеке-жеке өндіруге қарағанда тиімдірек жолмен өндіреді".

Жаңартылатын энергия

PURPA жаңартылатын (құрылшын отын емес) ресурстардан электр энергиясын өндіретін компанияларға артықшылықты шарттар берді.

Іске асыру

Федералды заң болғанымен, PURPA-ны іске асыру жеке штаттардың қалауынша қалдырылды, себебі қажеттіліктер әртүрлі болды. Жаңартылатын энергия ресурстары қажет болған, дамуға мүмкіндік болған немесе өндірілген энергияны беруге болатын штаттарда түрлі реттеу жүйелері құрылды. Мұндай ресурстар болмаған, сұраныстың өсуі баяу болған немесе бұрынғы жоспарлауда ескерілген көптеген штаттарда осы бағытта шамалы жұмыс жасалды.

Мұра

PURPA-ның маңыздылығы азайып барады, себебі 1980-ші жылдары жасалған көптеген келісімшарттар мерзімі бітіп жатыр. PURPA-ның маңыздылығының төмендеуіне тағы бір себеп – электр энергиясы нарығының либерализациясы және электр энергиясын тасымалдауға қол жеткізудің ашық болуы, бұл энергияны сатып алу үшін кең мүмкіндіктер жасады. Сондықтан мемлекеттік реттеуші органдар коммуналдық кәсіпорындарды коммуналдық емес электр энергиясын өндірушілермен келісімшарт жасауға мәжбүрлеуді тоқтатты. Дегенмен, PURPA жаңартылатын энергияны қолдау бойынша маңызды заң болып табылады, өйткені ол мұндай жобаларды жүзеге асырушыларды көптеген мемлекеттік және федералдық реттеулерден босатады. Бұл еркін нарық тәсілі инвестициялық мүмкіндіктерді ұсынып, экологиялық таза, жаңартылатын энергия жобалары мен технологияларын дамытуға үкімет тарапынан қолдау көрсетті. Заң, коммуналдық емес тәуелсіз электр өндірушілердің дамуына жағдай жасады, бірақ кейбір энергия нарығының қатысушылары сәтсіздікке ұшырады. PURPA-ны сынға алғандардың пікірінше, электр энергиясын өндірушілер энергия бағасының жоғары болған кезінде көп жылдық келісімшарттарға қол қойды. Мұнай бағасы төмендеген кезде, коммуналдық кәсіпорындар осы келісімшарттардағы тарифтерді сақтауға міндетті болды, бұл электр энергиясының бағасын өсірді. PURPA – коммуналдық индустрияда бәсекелестікті талап ететін және егер бәсекеге қабілетті болса, жаңартылатын энергияны қолдауға бағытталған жалғыз федералдық заң. Қосымша энергия саясаты туралы ақпаратты 42 USC 134 тарауында қараңыз. 2018 жылдың қазан айында Ұлттық реттеуші коммуналдық комиссарлар қауымдастығы (NARUC) FERC-тің PURPA-ны энергетика секторына бейімдеуі керек деген ұсыныстарды ұсынды. NARUC-тің баяндамасында «FERC PURPA-ның міндетті сатып алу талабынан мемлекеттік бәсекелі тендер талаптарына және барлық технологиялардың нарыққа қол жеткізуін қамтамасыз ететін басқа да жақсы тәжірибелерге жататын коммуналдық кәсіпорындарды босатуды ұсынады» делінген.

2019 жылғы FERC ұсынылатын ережелерді жасау туралы хабарлама

2019 жылдың қыркүйегінде Федералдық энергияны реттеу комиссиясы (FERC) PURPA заңының белгілі бір ережелерін жаңарту ниеті туралы «ұсынылып отырған ережелерді қабылдау туралы хабарлама» (NOPR) деп аталатын процедура арқылы мәлімдеді. PURPA-ның бастапқы мақсаттарының бірі – 1970 жылдардағы энергетикалық дағдарыс кезінде АҚШ-тың қазба отындарға тәуелділігін азайту болды. Осы мақсатқа жету үшін PURPA «білікті объектілер» (QFs) деп аталатын шағын электр энергиясын өндіру нысандарын құруға ынталандырды. QF-тар қазба отындардан басқа көздерден электр энергиясын өндіреді немесе олар электр энергиясын қазба отындар мен жаңаруға қабілетті энергия көздерін үйлестіре отырып өндіреді. NOPR-де FERC қазіргі уақытта технологиялық жетістіктер мен жаңа газ қорының табылуының нәтижесінде елде «салыстырмалы түрде арзан» табиғи газдың жеткілікті қоры бар екенін мәлімдеді. Сондықтан, FERC-тің пікірінше, 1978 жылғыдай табиғи газ тапшылығын шешу қажеттілігі енді жоқ. PURPA алғаш рет 1970 жылдардың соңында қабылданған кезде көптеген коммуналдық компаниялар «вертикалды интеграцияланған» еді және үшінші тараптың тәуелсіз генераторларынан электр энергиясын сатып алуға құлшынбады. Алайда, бүгінгі күні жүйе мен нарық мүлдем өзгеше: нарықта ашық қолжетімділік бар және көтерме сауда нарығы электр энергиясын тәуелсіз генераторлардан бәсекеге қабілетті бағамен сатып алуға мүмкіндік береді. Бүгінде жаңартылатын ресурстарға негізделген энергия өндірудің көп бөлігі PURPA-ға тәуелді емес. 2019 жылдың қыркүйегінде FERC отырысында оның төрағасы Нил Чаттерджи 1978 жылы PURPA қабылданғаннан бері «жаңартылатын энергия саласындағы үлкен технологиялық прогресс» ескере отырып, PURPA-ға өзгерістер енгізуді қолдауын білдірді. PURPA-ны жаңартудың бір идеясы – жеке штаттарға QF тарифтерін белгілеу кезінде бәсекеге қабілетті бағаларды қолдануға көбірек мүмкіндік беру.