Баға шектеуі: табиғи монополиядағы фирмаларға баға белгілеуді реттеу түрі. Ұлыбританияда пайда болған, Азия елдерінде де қолданылады. Телекоммуникация саласы үшін тиімді!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Базарды реттеу нысаны
Form of market regulation
Баға шегін реттеу – табиғи монополиядағы компаниялар клиенттерінен алатын бағаны шектеу арқылы ынталандыруға негізделген реттеу түрі. 1980-ші жылдары Ұлыбритания қазынашылығының экономисі Стивен Литтлчайлд жасаған бұл жүйе, Ұлыбританиядағы барлық жекешелендірілген желілік коммуналдық қызметтерге қолданылды. Ол капиталға белгілі бір қайтару мөлшеріне рұқсат берілетін табыс нормасын реттеумен және жалпы кірісті реттелетін айнымалы шама ретінде қарастыратын кіріс шегін реттеумен салыстырылады.
Price cap regulation is a form of incentive regulation capping the prices that firms in a natural monopoly position may charge their customers. Designed in the 1980s by UK Treasury economist Stephen Littlechild, it has been applied to all privatised British network utilities. It is contrasted with both rate of return regulation, with utilities being permitted a set rate of return on capital, and with revenue cap regulation, with total revenue being the regulated variable.
Телекоммуникациялар
Баға шектеу реттеуі енді тек британдық реттеу нысаны емес. Көбінесе телекоммуникация саласында, көптеген азиялық елдер жаңадан жекешелендірілген операторларға бағаның белгілі бір шегін қояды. Сонымен қатар, АҚШ-тың көптеген жергілікті телефон операторлары табысқа негіделген емес, баға шектеуі арқылы реттеледі: 2003 жылы Федералдық коммуникация комиссиясының автоматтандырылған есеп беруді басқару ақпараттық жүйесінің (ARMIS) дерекқорына есеп берген 73 компанияның 22-сі RPI-X баға шегі бойынша реттелді (ал тағы 35 компаниясы басқа бөлшек сауда бағаларын бақылауға жатады). Австралияда коммуналдық қызметтерге баға реттеудің басым түрі – ХИЦ режимі болып табылады.
Price cap regulation is no longer a uniquely British form of regulation. Particularly in the telecommunications industry, many Asian countries are implementing some form of price cap on their newly privatised operators. In addition, many US local exchange carriers are regulated by price cap rather than rate of return regulation: in 2003, of the 73 companies reporting to Federal Communications Commission Automated Reporting Management Information System (ARMIS) database, 22 were regulated according to an RPI X price cap (and a further 35 were subject to other retail price controls). In Australia, the preferred form of price regulation for utilities is the CPI X regime.
Әуежайлар
Көптеген әуежайлар жергілікті монополия болып табылады. Олардың нарықтық билігін теріс пайдалануына жол бермеу үшін, әлемдегі үкіметтер әуежайлардың әуе компанияларынан алатын бағасын реттейді. Бұл баға шектеу реттеуі екі тілдік тәсілмен жүзеге асырылуы мүмкін, онда реттеуші әуежайдың әуежайлық және коммерциялық кірістерін бөлек қарастырады, немесе бір тілдік тәсілмен, онда реттеуші әуежайдың барлық кірістерін қарайды, қабылданатын әуежай төлемдерін анықтайды. Екі тілдік реттеуде әуежайлар концессиялық бизнестен түскен табысты әуежай инфрақұрылымын қаржыландыруға пайдаланбайды, бұл әуе компаниялары үшін жоғары төлемдерге әкеледі. Бір тілдік тәсіл әдетте әуе компаниялары үшін төлемдерді төмендетуге және әуежайдың нарықтық билігін жақсырақ бақылауға мүмкіндік береді.
Many airports are local monopolies. To prevent them from abusing their market power, governments around the world regulate how much airports may charge to airlines. This price cap regulation can follow a dual till approach, in which the regulator considers aeronautical and non aeronautical (commercial) revenue separately, or a single till approach, in which the regulator considers all the airport's revenues when determining acceptable airport charges. Under dual till regulation, airports do not use profits derived from concession businesses to finance airport infrastructure, implying higher charges to airlines. The single till approach typically leads to lower charges to airlines, which better controls airport market power.