Кіріспе

Модельді тонау – шабуылдарды симуляциялау үшін төсеніштелген нұсқаушыларды, "модельді тонаушылар" деп аталатын адамдарды пайдаланатын американдық өзін-өзі қорғау оқыту түрі. Оны Мэтт Томас құрды, ал Даниель Смит, Хулио Торибио, Шерил Доран және Марк Моррис дамытты. Оның пайда болуына 1971 жылы таэквондодан қара белбеуі бар әйелге жасалған зорлау және ұрып-соғу оқиғасы түрткі болды. Модельді тонау симуляциялық шабуылдар мен топтық әңгімелер арқылы адреналин реакциясын қорқыныш реакциясы емес, белсенді жауапқа айналдыруға тырысады.

Техника және оқыту

Үлгілік тонау жаттығулары студенттердің түрлі шабуыл сценарийлерінде рөлдік ойындар ойнауын және кейде күресуін қамтиды. Студенттерге физикалық қорғаныс, ықтимал шабуылдардан қашу немесе оларды бейтараптандыру әдістері, сөздік қорғаныс және мұндай жағдайлардың қысымы астында шешім қабылдау үйретіледі. Симуляцияланған шабуылдар кезінде, ауыр төселген нұсқаушылар, көбінесе "тоналғандар" деп аталады, студенттерге шабуыл жасайды, ұстайды немесе тікелей шабуылдайды, ал студент (егер жағдайға физикалық жауап беру орынды деп санаса) төселген нұсқаушыға толық күшпен жауап қайтара алады. Сценарийлердің эмоционалдық күшіндегі шиеленіс пен күрестің толық күшпен жүруі адреналин бөлінуіне әкеледі.

Тарих

Модельді ұрлау 1970 және 1980 жылдардың соңынан бастап кеңінен танымал болды. Алғашқы маңызды қоғамдық назар 1978 жылы «Адам мінез-құлқы» журналында және «Жоғары білім туралы хроникада» жарияланды. «Модельді тонау» бағдарламасының танымалдылығы «Black Belt» журналында инновациялық оқыту жүйесін сипаттаған мақала жарияланғаннан кейін жылдам өсті. Көптеген басқа басылымдар мен жақтастары жағымды жаңалықтарды, әсіресе «People» журналында таратуды бастады. Бағдарлама «Life» журналы, «Glamour» журналы және тағы да басқа көптеген танымал журналдар мен БАҚ-тарда кеңінен жарияланды. 1990 жылы кейбір әйел инструкторлар әйелдердің курстан психикалық жарақат алғанын немесе «Модельді ұрлау» бағдарламасының ер инструкторларынан сексуалдық шабуылға ұшырағанын мәлімдеді. 1990 жылы психолог Альберт Бандура «Модельді ұрлауды» психологиялық зерттеу үшін пайдаланды, онда ол Элизабет Озермен бірге «өздігімен күресу және когнитивтік бақылаудың өзін-өзі тиімділігі жеке күштің физикалық қауіптерге қарсы әсерін анықтайды» деген гипотезаны тексерді. Әйелдер қарусыз сексуалдық шабуыл жасаушыларға қарсы табысты қорғану үшін физикалық дағдыларды үйренуге тырысқан өзін-өзі қорғау бағдарламасына қатысты.