Кіріспе

Американдық музыкант (туған 1949)

Бонни Линн Райт (/r/eɪ/t/; 8 қараша 1949 жылы туған) – американдық блюз-рок әншісі, гитарист және ән жазушы. 1971 жылы Райт өзі аттас дебюттік альбомын шығарды. Одан кейін ол блюз, рок, фолк және кантри элементтерін қамтитын, сыншылардың жоғары бағасын алған, тамырлық музыкаға негізделген бірнеше альбомдар шығарды. Ол сонымен қатар Уоррен Зевон, Литтл Фит, Джексон Браун, Пойнтер систерс, Джон Прайн және Леон Рассел сияқты басқа да әртістермен сессиялық музыкант және серіктес болды. 1989 жылы, коммерциялық сәттің бірнеше жылынан кейін, ол өзінің оныншы студиялық альбомы – «Nick of Time» альбомымен үлкен жетістікке қол жеткізді, оған сол аттас ән енді. Альбом Billboard 200 чартында бірінші орынға шықты және «Жыл альбомы» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Кейіннен АҚШ Ұлттық дыбыс жазбалар тізілімінде сақтау үшін Конгресс кітапханасы оны таңдады. Оның «Luck of the Draw» (1991) және «Longing in Their Hearts» (1994) альбомы да көптеп сатылып, «Something to Talk About», «Love Sneakin' Up On You» және Брюс Хорнсбидің фортепианода орындауымен жазылған «I Can't Make You Love Me» балладасы сияқты бірнеше хит-синглдарды дүниеге әкелді. Оның 2022 жылғы «Just Like That» синглі «Жыл әні» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Райт 30 номинациядан 13 «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ «Грэмми» өмір бойы жетістіктері үшін сыйлықты иеленді. Rolling Stone журналының «Барлық уақыттардағы 100 ең үздік әнші» тізімінде 50-орынға, ал «Барлық уақыттардағы 100 ең үздік гитарист» тізімінде 89-орынға ие болды. Австралиялық кантри музыка әртісі Грейм Коннорс: «Бонни Райт лирикамен басқа ешкім жасай алмайтын нәрсені жасайды; ол оны иіп, бұрап, тікелей жүрегіңізге жеткізеді» деді. 2000 жылы Райт Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. Ол Billboard Women in Music Awards сыйлығының «Icon Award» және The Recording Academy сыйлығының «MusiCares Person of the Year» сыйлықтарын алды.

Ерте өмір

Бонни Линн Райт 1949 жылғы 8 қарашада Калифорния штатының Бербанк қаласында дүниеге келді. Оның анасы Мардж Годдард (қызметтес аты Хейдок) пианист, ал әкесі Джон Райт «Оклахома!» және «Пижама ойыны» сияқты музыкалық қойылымдарда актер болған. Бала кезінде Райт екі ағасы – Стив пен Дэвидпен жиі ойнайтын және өзін еркек баламын дейтін. Джон Райттің театр актері болуы Боннидің оныңмен қалағанындай көп араласуына мүмкіндік бермеді. Райт анасына реніш ұстады, себебі Джон жоқ болғанда ол үйдің басты тұлғасына айналды. Райттің музыкаға бейімді ата-анасы оның өміріне зор әсер етті. Кішкентай кезінен бастап, ол және оның ағалары музыкамен айналысуға ынталандырылды. Алғашқыда Райт пианинода ойнады, бірақ анасының шеберлігі оны қорқытты. Оның орнына 1957 жылы сегіз жасында Рождество сыйы ретінде алған Stella гитарасын тартып үйрене бастады. Ол «Танзанияға баруды жоспарладым, онда президент Джулиус Ньерере демократия мен социализмге негізделген үкімет құрып жатқан еді» деді. 1970 жылғы студенттік ереуіл кезінде Гарвард студенттері үшін өнер көрсеткен әнші-автор Боб Телсон құрған «Революциялық музыка ұжымы» атты кампус музыка тобының солисі болды. Райт блюз промоутері Дик Уотерменмен дос болды. Альбом музыка сыншылары тарапынан жылы қабылдады, көптеген жазушылар оның интерпретатор және слайд-гитарадағы шеберлігін жоғары бағалады; сол кезде танымал музыкада гитарашы ретінде беделді әйелдердің саны аз еді. Оның өнерін көргендер мен әріптестері Райтты құрметтегенімен, ол жұмысы үшін көпшілікке кеңінен танымал болған жоқ. Оның сындық беделі артып келе жатқанмен, пластинка сату көрсеткіштері шамалы болды. Оның екінші альбомы «Give It Up» 1972 жылы жарық көрді. Бір журналист бұл альбомды «тамаша жинақ» деп сипаттап, «оның артист екенін және шеберлікпен интерпретация жасайтынын көрсетті» деді.

2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Райт 2008 жылғы 7 маусымда Гаррисон Киллордың радио бағдарламасы "Прейридің үйімен бірге" эфирінде пайда болды. Ол Keb' Mo-мен бірге екі блюз әнін орындады: "No Getting Over You" және "There Ain't Nothin' in Ramblin'". Райт сондай-ақ Ричард Томпсонмен бірге "Күннің күңгірттенуі" әнін шырқады. Бұл шоу, сонымен қатар Рейтт пен оның тобымен 2006 жылдың қазан айында өткен тағы бір шоу "Прейри Хоум Компаньон" веб-сайтында сақталған. 2011 жылы Рейтт "Reggae Got Soul: The Story of Toots and the Maytals" деректі фильмінде пайда болды, ол BBC телеарнасында көрсетілді және "Жамайкадан шыққан ең ықпалды суретшілердің бірінің айтылмаған тарихы" деп сипатталды. 2012 жылдың ақпан айында Райт Этта Джеймске арналған 54-ші жылдық "Гремми" сыйлықтарында Алисия Кизбен дуэт орындады. 2012 жылдың сәуірінде Райт 2005 жылдан бері өзінің алғашқы студиялық альбомын шығарды, ол "Slipstream" деп аталды. Ол АҚШ-тың "Billboard 200" чартында 6-шы орынға ие болды, бұл 1994 жылғы "Longing in Their Hearts" альбомынан бері оның алғашқы ондық альбомы болды. Альбом "American Songwriter" журналы бойынша "40 жылдық мансабының ең жақсыларының бірі" деп сипатталды. 2012 жылдың қыркүйегінде Райт "30 ән / 30 күн" деп аталатын, "Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women Worldwide" жобасын қолдады, бұл Николас Кристоф пен Шерил Вуданның кітабынан шабыт алған көп платформалы медиа жобасы. 2013 жылы ол Фой Вэнстің "Joy of Nothing" альбомында пайда болды. 2015 жылдың 30 мамырында Леон Расселл, Бонни Райт және Иван Невилл Калифорнияның Агура Хиллз қаласындағы "The Canyon Club" клубында науқас Марти Греббке ақша жинау үшін өнер көрсетті. Гребб олардың кейбір альбомдарында ойнаған. 2016 жылдың ақпан айында Райт өзінің он жетінші студиялық альбомын "Dig In Deep" шығарды. Альбом АҚШ-тың "Billboard 200" чартында 11-орында тұрды және оң пікірлер алды. Альбомда "Gypsy in Me" синглі, сондай-ақ INXS-тің "Need You Tonight" әнінің кавері бар. Райт 2018 жылғы көктемгі-жазғы тур кестесінің алғашқы кезеңін хирургиялық араласуды қажет ететін жақында анықталған медициналық мәселеден кейін тоқтатты. Ол "толық сауығу" күтілетінін және 2018 жылдың маусым айында жоспарланған турнелерді қайта бастауды жоспарлап отырғанын хабарлады. 2022 жылы Райт өзінің 21-ші студиялық альбомының "Just Like That" деп аталатындығын жариялады. Жазба 2022 жылдың 22 сәуірінде жарық көрді және 2022 жылдың қарашасына дейін бүкіл ел бойынша турне басталуына сәйкес келді. Альбомның алдында Райт "Made Up Mind" әнін шығарды, ол бастапқыда канадалық тамырлар дуэті "The Bros. Landreth" жазған ән. Альбомның атаулық тректері 2023 жылдың ақпан айында өткен 65-ші жылдық "Гремми" сыйлығының "Жыл әні" номинациясын жеңіп алды. Ән сондай-ақ "Үздік американдық Roots әні" номинациясында жеңіп алды. Музыкалық журналист Роберт Кристагау Райттың дауысын әсіресе әдемі емес, бірақ "текстуралы" деп сипаттады, ол айқайлауға, ән салуға, "тақтайтын немесе бөлмені толтыруға" қабілетті. "Аризона Республикасы" газетінің Крис Хансен Орф оны "басқа жазушылардың әндерін шебер түсіндіруші" деп сипаттап, Райт блюз, фолк, кантри, рок және поп музыкасын ән айтуда бірдей шебер екенін атап өтті. "Чикаго трибьюн" газетінің тілшісі Кевин МакКьюгтың айтуынша, блюз "Райттың барлық музыкалық ізденістерінің негізі болып қала береді", оның дауысы "ішкі тыныстан шақыруға дейін, содан кейін ұзақ жылауға дейін ауысып тұрады". Әншінің өз дауысын пайдалану қабілеті туралы сөйлескен әнші Линда Ронштадт: "Менің құрбыларымның ішінде Бонни Райт музыкалық жағынан менің қарағанда әлдеқайда шебер". Әнші және гитарист Дэвид Кросби Райт өзінің барлық уақыттағы сүйікті әншісі екенін айтты.

Жеке өмір

Рейтт демалысқа шықты, оның ішінде ата-анасы, ағасы және жақын досы қайтыс болғаннан кейін. Ол: «Жанға ауыр тиетін көп жағдайды бастан өткергенімде, мансабымнан уақытша қол үздім», – деді. Олардың мансабының салдарынан ұзақ уақыт бөлек болуы да себеп болған сияқты.

Есірткі мен алкогольді пайдалану және қалпына келтіру

Рейтт алкоголь мен есірткілерді қолданған, бірақ 1980 жылдардың соңында психотерапиядан өтіп, Анонимді алкоголиктер қатарына қосылды. "Мен шынайы болу үшін осындай қанағаттық өмір салтына қатысуым керек деп ойладым", - деді ол, - "бірақ шындығында, егер осылай жалғастырсаң, тек ұқыпсыз немесе қайтыс боласың". Ол 1987 жылдан бері ішімдік ішпейді. Ол Стиви Рей Воганға өзінің зиянды әдеттерінен құтылуында көмектескенін айтты, оның айтуынша, Воганның таза күйде одан да жақсы музыкант екенін көру оған алкогольге тәуелділігін мойындауға және ішуді тоқтатуға батылдық берді. Сондай-ақ, ол "кешкі өмір" өзіне ұнамайтынын түсінгендіктен тоқтатқанын айтады. 1989 жылы ол: "Менің ойымша, бірнеше періштелер мені қолдап жүр. Менде көбірек назар және тәртіп бар, нәтижесінде өзімді сыйлаймын" деді.

Саяси белсенділік

Райттың саяси қызметі 1970-жылдардың басына дейін жетеді. 1972 жылы шыққан "Give It Up" альбомының арт жағында "Солтүстік Вьетнам халқына" деген арнау жазылған. Райттың веб-сайтында жанкүйерлерді қоршаған ортаны сақтау туралы көбірек білуге шақырады. Ол 1979 жылы "Музыканттар қауіпсіз энергия үшін бірікті" ұйымының негізін қалаушы мүшесі болды және Абалон Альянсы мен "Тіршілік үшін Альянс" сияқты ұйымдармен бірге ядролық қарсылық қозғалысын күшейтті, осы қозғалыстың серпілісіне ықпал етті. 1994 жылы Дик Уотерменнің ұсынысымен Райт өзінің ұстазы, блюз гитарисі Фред Макдауэллдің қабіріне жаңа тас орнатуға қаржы жұмсады, бұл жұмыс Mt. Zion мемориалдық қоры арқылы жүзеге асырылды. Кейін Райт Миссисипи штатында Мемфис Минни, Сэм Чатмон және Томми Джонсон музыканттарының қабірлеріне де ескерткіш орнатуға қаржы бөлді, бұл да Mt. Zion мемориалдық қорының көмегімен жасалды. 2002 жылы Райт АҚШ-тың барлық мемлекеттік мектептеріндегі балаларға тегін музыкалық аспаптар мен сабақтар ұсынатын "Little Kids Rock" коммерциялық емес ұйымының ресми қолдаушысы болды. Ол бағдарламаға қатысқан балаларды аралады және ұйымның директорлар кеңесінде құрметті мүше ретінде отыр. 2004 жылғы шілдеде Стокгольм джаз фестивалінде Райт 1979 жылғы "The Glow" альбомынан "Your Good Thing (Is About to End)" әнін сол кездегі (кейін қайта сайланған) АҚШ президенті Джордж Бушқа арнады. Ол: "Біз осы әнді Джордж Буш үшін орындаймыз, себебі ол енді бұл жерде жоқ, адамдар!" деді. 2008 жылы Райт 2004 жылғы цунамиден зардап шеккен Оңтүстік-Шығыс Азияға көмек көрсету мақсатындағы "Aid Still Required" дискісіне ән сыйлады. Райт 2005 жылғы күз/қыс және 2006 жылғы көктем/жаз/күз гастрольдерінде "Reverb" атты коммерциялық емес экологиялық ұйыммен жұмыс істеді. Райт ядролық энергияны кеңейтуге қарсы тұратын "No Nukes" тобының мүшесі. 2007 жылы "No Nukes" тобы Buffalo Springfield тобының "For What It's Worth" әнінің жаңа нұсқасының музыкалық видеосын түсірді. 2008 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлау кезінде Райт, Джексон Браун және бас-гитарист Джеймс "Хатч" Хатчинсон кандидат Джон Эдвардстың сайлауалды шараларында өнер көрсетті. 2016 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлау кезінде Райт Вермонт штатының сенаторы Берни Сандерсті қолдады.

Гитара

Рейттің негізгі гастрольдік гитарасы – ол «Брауни» деп лақап берген Fender Stratocaster. Ол 1996 жылы авторлық модельдің негізі болды. Рейтт – Fender авторлық желісін алған алғашқы әйел музыкант. Менің қоңыр "Страт" гитарамның корпусы 1965 жылғы, ал мойны содан кейінгі уақыттан. Бұл 1969 жылы таңғы үште 120 долларға алған гибрид. Ол боялмаған, мен оны 1969 жылдан бері барлық концертте пайдаланамын.