АҚШ Ұлттық ғылым медалі – ғылым және инженерия саласындағы үлкен жетістіктері үшін президенттік награда. Биология, химия, математика және т.б. салалар қамтылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марапат
Award
Ұлттық ғылым медалі – АҚШ Президентінің мінез-құлық және әлеуметтік ғылымдар, биология, химия, инженерия, математика және физика салаларындағы білімді дамытуға маңызды үлес қосқан ғылым және техника саласындағы тұлғаларға табыс ететін құрметті награда. Ұлттық ғылым медалі жөніндегі Президенттік комитет, он екі мүшеден тұрады және марапаттауға лайықтарды іріктеуге жауапты, ал басқаруын Ұлттық ғылым қоры (NSF) жүзеге асырады.
The National Medal of Science is an honor bestowed by the President of the United States to individuals in science and engineering who have made important contributions to the advancement of knowledge in the fields of behavioral and social sciences, biology, chemistry, engineering, mathematics and physics. The twelve member presidential Committee on the National Medal of Science is responsible for selecting award recipients and is administered by the National Science Foundation (NSF).
Тарих
Ұлттық ғылым медалі 1959 жылғы 25 тамызда АҚШ Конгресінің заңымен құрылды. Бұл медаль бастапқыда "физикалық, биологиялық, математикалық немесе инженериялық ғылымдар" саласындағы ғалымдарды марапаттау үшін тағайындалған. Ұлттық ғылым медалі жөніндегі комитет 1961 жылғы 23 тамызда президент Джон Ф. Кеннедидің 10961-ші жарлығымен құрылды. 1979 жылғы 7 қаңтарда Америка ғылымды дамыту қауымдастығы (AAAS) медальға әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарын қосуды ұсынатын қаулы қабылдады. Осыған жауап ретінде сенатор Тед Кеннеди 1979 жылғы 7 наурызда Сенатқа ғылым мен технологиядағы тең мүмкіндіктер туралы заң жобасын енгізді, ол бұл ғылыми салаларды да қамтыды. Президент Джимми Картер бұл өзгерісті 1980 жылғы 12 желтоқсанда 96-516 нөмірімен мемлекеттік заң ретінде бекітті. 1992 жылы Ұлттық ғылым қоры Ұлттық ғылым және технология медальдары қорымен келісімге келді, нәтижесінде Ұлттық ғылым және технология медальдары қоры Ұлттық ғылым медалі мен оған өте ұқсас Ұлттық технология медаліне басшылық ететін ұйым болды. Алғашқы Ұлттық ғылым медалі 1963 жылғы 18 ақпанда президент Джон Ф. Кеннедидің қолдауымен Теодор фон Карманға 1962 жылға арналып, Калтех реактивтік қозғалтқыш зертханасындағы жұмысы үшін табысталды. Фон Карманға берілген медальдің мақтау қағазында былай делінген:
The National Medal of Science was established on August 25, 1959, by an act of the Congress of the United States under The medal was originally to honor scientists in the fields of the "physical, biological, mathematical, or engineering sciences". The Committee on the National Medal of Science was established on August 23, 1961, by executive order 10961 of President John F. Kennedy. On January 7, 1979, the American Association for the Advancement of Science (AAAS) passed a resolution proposing that the medal be expanded to include the social and behavioral sciences. In response, Senator Ted Kennedy introduced the Science and Technology Equal Opportunities Act into the Senate on March 7, 1979, expanding the medal to include these scientific disciplines as well. President Jimmy Carter's signature enacted this change as Public Law 96 516 on December 12, 1980. In 1992, the National Science Foundation signed a letter of agreement with the National Science and Technology Medals Foundation that made the National Science and Technology Medals Foundation the metaorganization over both the National Medal of Science and the very similar National Medal of Technology. The first National Medal of Science was awarded on February 18, 1963, for the year 1962 by President John F. Kennedy to Theodore von Kármán for his work at the Caltech Jet Propulsion Laboratory. The citation accompanying von Kármán's award reads:
Аэронавтикаға қажетті ғылым мен инженерия саласындағы көшбасшылығы үшін; механиканың көптеген салаларында тиімді оқыту және осыған байланысты қосқан үлесі үшін, Қарулы күштерге берген сарқыншасы үшін және ғылым мен инженерия саласындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытуы үшін. Ұлттық ғылым медалін алған алғашқы әйел – Барбара Макклинток, ол 1970 жылы өсімдік генетикасы саласындағы еңбегі үшін марапатталды. Марапаттау рәсімін Ғылым және технология саясаты жөніндегі кеңсе ұйымдастырады. Ол Ақ үйde өтеді және АҚШ президенті төрағалық етеді. 86-209 нөмірімен қабылданған мемлекеттік заңға сәйкес, жыл сайын 20 медаль беруге болады, бірақ әдетте әр жылы 8-15 талантты ғалым мен инженер осы құрметті наградаға ие болады. Ұлттық ғылым медалі берілмеген жылдар да болды. Олар: 1985, 1984, 1980, 1978, 1977, 1972 және 1971 жылдар. Президент Дональд Трамп өзінің президенттік кезеңінде Ұлттық ғылым медальдарын табыстаған жоқ. Оның президенттік кезеңінен бұрынғы соңғы марапаттау 2016 жылғы 19 мамырда өтті, онда президент Барак Обама 2013 және 2014 жылдарға арналған медальдарды табыстады. 2023 жылғы 23 қазанда президент Джо Байден Ақ үйдің Шығыс залында өткен салтанатта 9 ғылым медалі мен 12 технология және инновация ұлттық медалін табыс етті.
For his leadership in the science and engineering basic to aeronautics; for his effective teaching and related contributions in many fields of mechanics, for his distinguished counsel to the Armed Services, and for his promoting international cooperation in science and engineering. The first woman to receive a National Medal of Science was Barbara McClintock, who was awarded for her work on plant genetics in 1970. The awards ceremony is organized by the Office of Science and Technology Policy. It takes place at the White House and is presided by the sitting United States president. Although Public Law 86 209 provides for 20 recipients of the medal per year, it is typical for approximately 8–15 accomplished scientists and engineers to receive this distinction each year. There have been a number of years where no National Medals of Science were awarded. Those years include: 1985, 1984, 1980, 1978, 1977, 1972 and 1971. President Donald J. Trump did not confer any National Medals of Science during his presidency. The last time the medal was awarded before his presidency was on May 19, 2016, when President Barack Obama conferred the 2013 and 2014 medals. On October 23, 2023, President Joe Biden presented nine Medals of Science and 12 National Medals of Technology and Innovation in a ceremony in the East Room of the White House.
Тағайындау процесі
Жыл сайын Ұлттық ғылым қоры ғылыми қауымға Ұлттық ғылым медаліне жаңа үміткерлерді ұсынуға шақыру жібереді. Әрбір ұсыныс үшін ғылым және технология саласындағы үш қолдау хаты талап етіледі. Ұсыныстар Ұлттық ғылым медалі комитетіне жіберіледі, ол президент тағайындаған он төрт мүшеден – он екі ғалым мен екі төрағадан (Ғылым және технология саясаты басқармасының директоры (OSTP) және Ұлттық ғылым академиясының президенті (NAS)) тұрады. Комитет мәлімдегендей, сәтті үміткерлер АҚШ азаматы немесе тұрақты түрде тұратын, АҚШ азаматтығына өтініш берген және өз саласындағы ғылыми ойға елеулі үлес қосып, ерекше көзге түскен жұмыстар жасаған адамдар болуы керек. Комитет ғылымның жалпы дамуына көмектесетін және ғылым білімін жетілдіруге әсер ететін тұлғаларды да бағалайды, бірақ бұл ерекшеліктер жаңалықтарға толы немесе ойға жетелейтін зерттеулерге қарағанда маңыздырақ емес. Ұсыныс үш жыл бойы күшінде болады; үш жылдың соңында үміткердің әріптестері оны қайтадан ұсынуға құқылы. Комитет соңғы шешімді қабылдау үшін Президентке ұсыныстарын жібереді.
Each year the National Science Foundation sends out a call to the scientific community for the nomination of new candidates for the National Medal of Science. Individuals are nominated by their peers with each nomination requiring three letters of support from individuals in science and technology. Nominations are then sent to the Committee of the National Medal of Science which is a board composed of fourteen presidential appointees comprising twelve scientists, and two ex officio members—the director of the Office of Science and Technology Policy (OSTP) and the president of the National Academy of Sciences (NAS). According to the Committee, successful candidates must be U. S. citizens or permanent residents who are applying for U. S. citizenship and who have done work of significantly outstanding merit or that has had a major impact on scientific thought in their field. The Committee also values those who promote the general advancement of science and individuals who have influenced science education, although these traits are less important than groundbreaking or thought provoking research. The nomination of a candidate is effective for three years; at the end of those three years, the candidate's peers are allowed to renominate the candidate. The Committee makes their recommendations to the President for the final awarding decision.