Кіріспе

Sai de Baixo ("жолдан шығыңыз" деп шамамен аударылатын бразилиялық португалша жаргон) – 1996 жылдан 2002 жылға дейін Rede Globo арнасында алғаш рет көрсетілген бразилиялық ситком. Ол бір үйдің бұзылған отбасы мүшелерінің, олардың қызметшісінің және олар тұратын пәтер үйінің күзетшісінің өмірін баяндайды. Сериал 1996 жылдан 2002 жылға дейін, жексенбі кештері "Fantástico" жаңалықтар бағдарламасынан кейін 7 маусым бойы көрсетілді. Яғни, ол әрқашан кешкі сағат 22:00-ден кейін эфирге шықты, бұл шоудың өткір тілі мен жыныстық мәнді әңгімелеріне байланысты қажет болды. Алайда, 2000 жылы жаңа реалити-шоудың премьерасы бағдарламаны кешкі сағат 23:30-ға жылжытты, бұл шамамен төрт айға созылды. Содан кейін эфир уақыты ай сайын өзгере бастады, бұл рейтингке кері әсер етті. Бір кезде шоу түнгі сағат 12:30-да көрсетілетін, бразилиялық теледидардағы түнгі бағдарламалардың "өлі аймағы" саналатын уақытқа жетті, онда көрермендер азайды, демек, демеушілер де азайды. 2013 жылы Globo арнасының Canal Viva кабелдік арнасы шоудың қайта түсірілімін жасап, төрт эпизод шығарды. Кейіпкерлердің кейбіреуі қоғамның төменгі топтарынан (қызметші, күзетші сияқты) және жоғары топтарынан (бұрынғы әлеуметтік тұлға сияқты, бірақ кедейленген) болса да, бағдарламаның күлкілілігінің көбі бразилиялық орта тапқа, оның әлемге және басқа елдерге деген көзқарасына жасалған сыннан туындады. Осы принцип кейде расизм, сексизм және басқа да саяси тұрғыдан дұрыс емес идеяларды қамтитын қатал әзілдерді ақтады.

Формат

"Sai de Baixo" актері Луис Густаво режиссер Даниэль Фильоға 1960 жылдардағы "Família Trapo" сериалынан шабыттанған ситком жасау туралы ұсыныс жасағанда пайда болды. Шоу Сан-Паулудағы "Teatro Procópio Ferreira" театрында түсірілді. Бағдарлама әр сейсенбі күні түстен кейін түсірілетін, бірақ театр әлі де тұрақты түрде қойылымдар мен спектакльдер қабылдап тұрды, сондықтан әр түсірілімнен кейін декорацияны бөлшектеп, келесі аптада келесі түсірілімге қайта жинау қажет болды. Шоуға қатысушылар оны "үздіріссіз марафон" деп атады, себебі отбасылық пәтердегі әрбір заттың орны алдыңғы эпизодтардағыдай дәл сол жерде болуы керек еді. Айналасындағы ортаны ескере отырып, бағдарламаның әрбір бөлімі қосымша шақырумен аяқталды. Шоу көбінесе өзінің негізгі орнынан – Сан-Паулудың "Largo do Arouche" ауданындағы "Arouche Towers" ғимаратындағы пәтердің қонақ бөлмесінен тысқары жерде түсірілмейтін. Ең үлкен өзгеріс 2000 жылы болды, онда сегіз эпизод ғимараттың бірінші қабатындағы "Arouche's Place" кафесінде түсірілді. Бірақ бұл өзгеріс көрермендер тарапынан жақсы қабылдамады және төмен рейтингілер пәтер декорациясына оралуға мәжбүр етті. Бұл жұмыс аса асығыспен жасалды, сондықтан кафеде түсірілген бір эпизодты алып тастап, эфирге шығармады. Пәтерге оралғаннан кейін, жазушылар кафеде түсініксіз жағдайда жарылыс болғаны туралы шешім қабылдады, бұл, мүмкін, сақтандыру алаялығының бөлігі болды.

Қызметшілер

Қызметшілер шоу тарихында жеке тарау болды. Алғашқы идея бойынша, пәтерде бір қызметші жұмыс істеуі тиіс еді. Жазушылар бұл тұжырымнан ешқашан бас тартқан жоқ, және барлық проблемаларға қарамастан, қызметшіні актерлік құрамның бір бөлігі ретінде сақтауға талап етті. Бразилияда орта таптың отбасылары толық жұмыс күніне үй қызметшісін алуға мүмкіндік алатын. Кейде бұл қызметкер тіпті жұмында ұйықтаса, осының арқасында шоудағы қызметші пәтерде әрдайым болуына мүмкіндік болды. Бұл кейіпкердің болуы бразилиялық әлеуметтік құрылымға сәйкес келді. Сонымен қатар, барлық кейіпкерлерге бразилиялық орта таптың санасында "қызметшіге тән" деп есептелетін есімдер берілді. Бұл шоудағы белгілі бір көзқарас деп санауға болады, бірақ ол толығымен қабылданатын, себебі оның басты мазмұны бразилиялық орта тап мәдениетіне жасалған өткір сыннан (және осы топтың елдің қалған бөлігі мен әлемді қалай қарастыратынынан) туындаған. Шоу барысында түрлі себептер мен қиындықтарға байланысты төрт актриса осы рөлді сомдады. Төменде олардың қатысқан кезеңдері тізімделген.

Тоқтату және тоқтату

2001 жылы шоу жанкүйерлердің петиция жинауының арқасында алтыншы маусымға қайта оралды, олар қол жинап, бағдарламаның тоқтатылуына жол бермеді. Дегенмен, рейтингтер тұрақсыз болды және Globo TV елдің екінші ірі телеарнасы мен басты бәсекелесі SBT өндірген реалити-шоудан күшті бәсекеге тап болды. Паллиативтік шаралар, мысалы, отбасының пәтерін қайта жаңарту, оны көбірек заманауи және жарық түстермен жасау, шоуға қызығушылықты қайта оятуға жеткіліксіз болды. Басым пікір бойынша, бұрынғы формат тозығы жеткен, шоуда жаңа идеялар қалмаған және бұл жағдай біраз уақыттан бері сақталып келген. Көптеген адамдар оны 2000 жылы, бесінші маусымы аяқталғаннан кейін, кемшіліктері болғандықтан тоқтату керек еді деп есептейді. 2001 жылдың қыркүйегінде шоу екі айға үзіліске түсті, ал оның орнына No Limite реалити-шоуы көрсетілді. Алтыншы маусым содан кейін аяқталды және шоу қайта оралмайды деген болжамдар тарады. Дегенмен, желтоқсан айының соңында телеарна соңғы, қысқа жетінші маусымды шығаруға шешім қабылдады, ол желтоқсан айының соңынан 2002 жылдың наурызына дейін жалғасты (соңғы бөлімі алғашқы бөлімнен дәл алты жыл өткен соң, 31 наурызда көрсетілді).

Жаңғыру

2013 жылы Глобоның Canal Viva арнасы төрт бөлімдік қайта жаңғыртуды шешті, онда Како, Магда, Вава және Кассандраның негізгі отбасы мен ең ұзақ қызмет еткен үй қызметшісі Нейде қайта оралды. Бөлімдер қайтадан Procópio Ferreira студиясында Дэннис Карвалхо басшылығымен түсірілді, ал сценарийді бұл жолы Артур Ксексео жазды. Кейіпкерлер Аруштан он бір жыл бойы кетіп, бұрынғы үй қызметшісі Нейде Апаресида оларды Аруштағы пәтерді сатып алғаннан кейін бірге шақырды. Бірінші бөлімде Тони Рамос, екіншіде Ингрид Гимараес және үшіншіде Арлете Сальлес қонақ ретінде түсті.