Кіріспе

1930 және 1940 жылдары американдық пулп журналдардағы ойдан шығарылған кейіпкер – Док Сэвидж. Ол 1930 және 1940 жылдары американдық пулп журналдарда алғаш рет пайда болған, өте қабілетті адам кейіпкері. Шынайы аты Кларк Савидж кіші, ол полимат ғалым, саяхатшы, детектив және "әділетсіздікті түзетіп, жамандық істегендерді жазалайтын" жауынгер. Ол Street & Smith Publications баспасындағы баспагер Генри В. Ралстон және редактор Джон Л. Нановичтің қатысуымен, сондай-ақ серияның негізгі авторы Лестер Денттің үлесімен жасалған. Док Сэвидж туралы әңгімелер Кеннет Робсон псевдонимімен жарияланды. Суреттерін Уолтер Баумхофер, Пол Орбан, Эмери Кларк, Модест Стейн және Роберт Г. Харрис салған. Осы батырлық оқиғалар кейіпкері радио, кино және комикстер сияқты басқа да медиада пайда болды, ал оның оқиғалары қазіргі заманғы оқырмандар үшін қағаз кітаптар сериясы түрінде қайта басылды, 1979 жылға дейін 20 миллионнан астам данасы сатылды. 21 ғасырға келгенге дейін Док Сэвидж АҚШ-та ностальгиялық символ ретінде сақталды және романдарда, халық мәдениетінде жиі еске алынады. Marvel Comics-тің көп жылдық редакторы Стэн Ли Док Сэвиджді қазіргі супергеройлердің алдашысы деп есептейді.

Жариялану тарихы

Doc Savage Magazine журналы Street & Smith баспасынан 1933 жылдың наурызынан 1949 жылдың жазына дейін, The Shadow журналының табысын пайдаланып басылды және 1939 жылдың қыркүйегінде алғашқы Avenger журналы жарық көрді. Барлығы 181 нөмір әртүрлі басылымдармен және балама атаулармен шығарылды. Док Сэвидж қазіргі оқырмандарға 1964 жылы Bantam Books баспасы жеке журналдағы романдарды қайта басып шығарғаннан кейін танымал болды, олар суретші Джеймс Бама салған мұқабалармен жарақтандырылды. Мұқабаларда қола түсті шашы мен терісі бар, әдетте жыртылған хаки түсті жейде киген Док Сэвидж бейнеленді және автор ретінде "Кеннет Робсон" деп көрсетілді. Романдық әңгімелер бастапқыда жарияланған хронологиялық тәртіппен қайта басылмады, бірақ бірінші шығарма – "Бронзалық адамнан" басталды. 1967 жылға қарай Bantam айына бір рет шығарып тұрды, 1990 жылға дейін барлық 181 түпнұсқа әңгіме (және жарық көрмеген "Қызыл жәндік" романы) толыққанды жарияланды. Автор Уилл Мюррей Лестер Денттің бастапқы жоспарлары негізінде Bantam Books үшін тағы жеті Doc Savage романын жазды. Bantam сонымен қатар Филип Хосе Фармердің "Локиден қашу" (1991) романын шығарды, онда Док Бірінші дүниежүзілік соғыста болашақта оның бес серігі болатын адамдармен қалай танысқаны айтылады. Кларк Савидж кіші алғаш рет 1933 жылдың наурыз айында Doc Savage Magazine журналының бірінші нөмірінде пайда болды. The Shadow журналының сәттілігіне байланысты, өзінің целлюлозалық журналы болған Street & Smith баспасы осы журналды тез арада жарыққа шығарды. Shadow-дан айырмашылығы, достарына "Док" деп таныс Кларк Савидж ешқандай арнайы қабілетке ие болған жоқ, бірақ оның әкесі мен басқа ғалымдар оны туғаннан бастап күш, интеллект және физикалық қабілеттері жағынан ең жетілген адам ретінде тәрбиеледі. Док Сэвидж Нью-Йорктегі әйгілі көкжайдың 86-шы қабатындағы базасын құрды (бұл ғимараттың Empire State Building екені айтылады, бірақ нақты расталмаған; Филип Хосе Фармер өзінің "Doc Savage: His Apocalyptic Life" кітабында осы болжамды дәлелдейді). Док Сэвидж "Тамаша бестік" көмегімен зұлымдыққа қарсы күреседі.

Комикстер, фильмдер, журналдар

Док Савидж комикстерде, фильмдерде, радиода және көптеген басқа туындыларда кейіпкер ретінде пайда болды және фантастикалық оқиғалар әлемінде авторлар мен суретшілерді шабыттандыруын жалғастыруда. Doc Savage Magazine журналы Street & Smith Publications баспасының директоры Генри Ралстон мен редакторы Джон Нановичтің Street and Smith-тің танымал pulp кейіпкері The Shadow-дың сәттілігін пайдалану мақсатымен құрылды. Ралстон мен Нанович өздері ойлаған кейіпкердің негізгі жобасын қамтитын қысқаша тұжырымдама жазды, бірақ Док Савиджді тек сериалды жазуға таңдалған автор Лестер Дент толыққанды дамытты. Дент Кеннет Робсонның "үй аты" астында жасырынып, 181 түпнұсқа романның көп бөлігін жазды. (Пулп журналының түпнұсқа сериясындағы атаулардың толық тізімін Doc Savage романдары тізімінен қараңыз.) Лестер Денттің бір биографы Док Савиджге шабыт берген тұлғалардың бірі американдық әскери шенеунік және жазушы Ричард Генри Савидж болғанын болжайды. Ол 40-тан астам оқиғалар мен құпиялар туралы кітаптар жазып, өте әдемі және батыл өмір сүрді. Алғаш рет бұл кейіпкер 1975 жылы Doc Savage: The Man of Bronze фильмінде экранға шықты. 2016 жылдың 30 мамырында Дуэйн "The Rock" Джонсон Кларк "Док" Савидж рөлін, "Әлемдегі алғашқы супергерой" ретінде ойнайтыны жарияланды, ал фильмді Энтони Багароцци мен Чак Мондри жазған сценарий бойынша Шейн Блэк түсіретін болады. 2020 жылы жоба фильмнен телешоуға айналдырылды.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Әкесі жинаған ғалымдар тобы оның ақыл-ойы мен денесін дүниеге келген сәттен-ақ адамнан асып түсетін қабілеттерге баулыды, оған зор күш-қуат пен шыдамдылық, фото жад, жартылай жекпе-жек өнерін толық меңгеру және ғылым саласында кең білім берді. Доктор сонымен қатар, жасырудың шебері және дауыстарды керемет еліктей біледі. Ол – дәрігер, ғалым, саяхатшы, детектив, өнертапқыш, зерттеуші, және "Полярлық қазынада" айтылғандай, музыкант. Дент осы қаһарманды Шерлок Холмстің санай білу қабілеттері, Тарзанның ерекше дене күші, Крейг Кеннедидің ғылыми білімі және Авраам Линкольннің мейірімділігінің үйлесімі деп сипаттады. Ол Док Савиджді "Христиандық ізгілікке" ие адам ретінде де атады. Доктордың мінезі мен әлемге деген көзқарасы оның анттарында көрінеді, ол былай делінеді:

Үшінші туындысында Докторға "супермен" деген бедел қалыптасқан еді.

Доктор Савидждің көмекшілері

Савидждің оқиғаларына тағы бес тұрақты кейіпкер қосылады (олар 1975 жылғы фильмде және Bantam Books басылымының маркетингтік материалдарында "Тамаша Бес" деп аталады), олардың барлығы өз салаларында жоғары жетістіктерге жеткен. Полковник-лейтенант Эндрю Блодгет "Монк" Мейфер, өнеркәсіптік химик. Монк лақап атын дене бітімінен, әсіресе ұзын қолдарынан және қызыл шашынан алған. Ол "Хэм" Брукстің үнемі "достық бәсекелестігінде" болады. Бұл оның досы офицерге айту үшін француз тілінде бірнеше сөз үйреткенде басталып, Монк оларды қайталағанда, олардың қорлау сөздер екенін білмеген. Соның салдарынан ол күзет үйінде ұзақ уақыт отырды. Бригад генерал Теодор Марли "Хэм" Брукс, тәжірибелі заңгер. Хэм әлемдегі ең әдемі киінетін адамдардың бірі саналады және киімінің бір бөлігі ретінде, тез әрекет ететін анестетикпен майланған қылышы бар таяқ алып жүреді. Лақап атын Монк күзет үйінен шығу үшін Брукстің комиссариаттан шұжық ұрлағаны туралы жалған айып таққанда алған. Хэм өмірінде жеңілген жалғыз сотта шұжық ұрлығы үшін айыпталды. Полковник Джон "Ренни" Ренвик, құрылыс инженері. Ренни – "қамыр-қамыр ет пен сүйектен жасалған" алып адам. Оның сүйікті ойын-сауығы – ауыр ағаш есіктердің панельдерін тебу. Ол әрқашан мұңды көрінеді, ал оның көңілі көтерілген сайын бұл мұң көбейеді. Оның сүйікті және жиі қолданатын сөзі – "Әй, қасиетті сиыр!" Майор Томас Дж. "Ұзын Том" Робертс, электр инженері. "Ұзын Том" лақап атын Бірінші дүниежүзілік соғыста француз ауылын қорғағанда қолданған ескірген пушкасынан алған. Ұзын Том денсаулығы нашар болғанымен, жабайы мысықтай шайқасты. Уильям Харпер "Джонни" Литтлжон, археолог және геолог. Джоннидің сөздік қоры өте бай, қажет болғанда үлкен сөздерді пайдаланады, кішкентай сөздерді ешқашан қолданбайды. ("Мен суперамгаляцияландым!" – сүйікті сөзі.) Джонни ерте кездегі оқиғаларда сол көзіне үлкейту линзасы бар көзілдірік таққан, себебі Бірінші дүниежүзілік соғыста сол көзі зардап шеккен. Кейін доктор Джоннидің көру қабілетін қалпына келтіретін операция жасады, бірақ Джонни сол көзіне монокл ретінде, үлкейту әйнегі және естелік ретінде линзаны сақтап қалды. Кейінгі оқиғаларда Доктың серіктері сюжетке аз әсер ете бастайды, өйткені оқиғалар көбінесе Докқа бағытталған. "Жоғалған" кейіпкерлер басқа жұмыстармен айналысып, өз жетістіктеріне тым ден қойып, көмектесе алмайды деп түсіндіріледі. Серияның соңында көбінесе тек Монк пен Хэм Докпен бірге көрінеді. Доктың қола терісі, алтын көздері және қола шашы бар туысы Патриция "Пэт" Савидж, Док оны қауіптен сақтауға тырысқанына қарамастан, көптеген оқиғаларға қатысады. Пэт осы шектеулерге немесе оны әйел болғандықтан қорғауға тырысуға наразы. Ол тіпті Докты да алаңдата алады, сонымен қатар Монк пен Хэмді де әдемілейді.

86-қабат

Доктордың кеңсесі Нью-Йорк қаласындағы биік ғимараттың 86-шы қабатында орналасқан, нақтырақ айтқанда Empire State Building, және ол жерге Доктордың жеке, жоғары жылдамдықты лифтімен жетуге болады. Док автомобильдердің, жүк көліктерінің, ұшақтардың және қайықтардың үлкен паркін иеленеді, оларды Хадсон өзеніндегі құпия ангарда "Хидалго сауда компаниясы" деген атпен сақтайды. Оның кеңсесімен пневматикалық түтік жүйесі арқылы байланыс орнатылған, бұл жүйе "Бұқалардың шабуылы" деп аталды. Кейде ол Арктикадағы уединение бекінісіне шегінеді, бұл бекініс Суперменнің сол аттас жасырын орнынан бұрын пайда болған. Барлық операция Орталық Америкадағы алтын кенінен түсетін қаржымен қамтамасыз етіледі, оны Док Савидж туралы алғашқы әңгімедегі майя халқының жергілікті ұрпақтары оған сыйлаған. (Док және оның көмекшілері сол уақытта осы халықтың сирек танымал майя тілін үйренді, бұл оларға басқалар тыңдап тұрғанда жеке сөйлесуге мүмкіндік берді.)

Технология

Лестер Дент өз заманының ғылыми жетістіктерін үнемі қадағалап отыратын. Доктың кейбір құрылғылары ғылыми фантастика болғанымен, оның көптеген "болашақтық" құрылғылары нақты өнертабыстар немесе инженерлер жасауға тырысқан идеялар еді. Серияда сипатталған болашақтық құрылғыларға ұшатын қанат, телефонға жауап беретін автомат, теледидар, автоматты беріліс қоробкасы, түнгі көру көзілдірігі, электромагниттік рельстік қарулар және қолға ұсталатын автоматты қару, яғни автоматты тапанша, супер автоматты тапанша немесе жылдам ату қаруы кіреді. Автоматты тапаншалар үшін түрлі-түрлі оқ-дәрілер қолданылды, соның ішінде жанасқанда жарылатын және нысананы жоғары температуралы жанғыш пастамен жабатын өртке қарсы оқ-дәрілер, ағаштарды түбінен жұлына алатын жарылғыш оқ-дәрілер, қарапайым қорғасын оқ-дәрілер және ұйқыға түсіретін "иесімдік" оқ-дәрілер. Доктор сонымен қатар автоматты теру машинасы да ойлап тапты.

Қарақшылар

Доктриннің ең үлкен жауы және түпнұсқалық повестьтердің екеуінде пайда болған жалғыз жау – 1938 жылғы қазанда «Жалғыздық бекінісінде» таныстырылған орыс текті Джон Санлайт. «Супер сагалар»дағы алғашқы зұлымдар әлемді билеуге ұмтылған фантастикалық интригашылар болды. Кейін журналдың атауы «Док Савидж, Ғылым детективі» болып өзгерді, ал Док көбінесе дәстүрлі қылмыстық ұйымдармен күресті. Супер сага 1948 жылы жаңа редактор Дейзи Бэкон тарапынан журналдың тоқтатылуына аз уақыт қалғанда қайта жаңғыртылды. 1948 жылғы 20 қыркүйекте Лестер Дентке жазған хатында Бэкон: «Егер ғылым детективін тастап, тек Док Савиджге оралсақ, шынайы оқиғаға қайтуымыз керек деп ойлаймын» деп жазды.

Док Савидж әңгімелерінің ерекшелігі – қауіп-қатерлер, қаншалықты фантастикалық болса да, көбінесе рационалды түсіндірмеге ие. Мысалы, алып тау сияқты жүретін құбыжық – дирижабль болып шығады, өлімге алып келетін қызыл ыстық – аса қуатты электр батареяларынан, «теңіз періштесі» – суасты кемесіне ілесіп жүретін механикалық құрылғы, ал таинсты күштермен батып кеткен әскери кемелер – саботаж жасалған болып табылады, және т.б. Бірақ Док Савидж көзге көрінбейтін кісі өлтірушілермен, кісі өлтіретін телепорттаушымен және Жердің ортасынан келген ғылыми жаулармен де күреседі. Алғашқы әңгімелерде Док ұстаған қылмыскерлердің кейбіреулеріне қылмыстық бейімділіктерін емдеу үшін «миға жасалған күрделі операция» жасалады. Бұл қылмыскерлер өздерінің өткенін білмей, қоғамға оралып, жемісті өмір сүреді. Бұл операция туралы Трумэн Капотидің «Сынық қан» романында еске түсіріледі, онда ескі канзастық Доктың ұстаған қылмыскерлерін «жөндеуін» айтады.

Лестер Дент

Лестер Дент, серияның басты авторы, өзінің туындыларына қарама-қайшы көзқарас білдірді. Ол әдетте өзінің жұмысын қорғайтын болса да, өзінің арзан басылымдарын келекелеуге дайын еді. Сұхбаттарында ол әдебиеттің жоғары сапалы авторы екеніне илажсыз сенбегенін айтты; оның үшін Док Савидж сериясы – жай ғана жұмыс, "сатуға болатын көптеген еңбекті жасау" арқылы күнкөріс табудың жолы еді, және оның сериясының қалай танымал болатынына ешқашан үміттенбеді. Комикс тарихшысы Джим Стеранко Денттің Док Савидж әңгімелерін жазу үшін формула қолданғанын, сондықтан оның кейіпкерлері үнемі және жүйелі түрде қиындыққа түсіп, одан шығып отыратынын көрсетті. Дентке бастапқыда әр әңгіме үшін 500 доллар төленді, ал кейіннен Ұлы депрессия кезінде бұл сома 750 долларға дейін артты, бұл оған яхта сатып алуға және Кариб теңізінде демалуға мүмкіндік берді.

Романдар

Барлық түпнұсқа әңгімелер 1960-1990 жылдары Bantam Books баспасында қалталы кітап түрінде қайта басылды. Алғашқы 67 қалталы кітаптың мұқабасының 62-сі Джеймс Баманың ерекше монохроматикалық түстерде және өте реалистік бөлшектермен салған суреттерімен безендірілді. Оның Док Савидждің шекесі ұзын, кеңбелдек келген жаңартылған бейнесі Док Савидж романдарының мәнін символдық түрде бейнеледі. Алғашқы 96 қалталы кітаптың әрқайсысы түпнұсқа романдардың біреуін қамтыды. 1953 жылғы телесериалда Флэш Гордон рөлін ойнаған актер және модель Стив Холланд барлық мұқабаларда Док рөлінде суреттелді. Келесі 15 қалталы кітап (Bantam қайта басылым сериясындағы 97-ден 126-ға дейінгі әңгімелерден тұрады) әрқайсысы екі романнан тұратын "жұпталған" кітаптар болды (бұл, шындығында, Екінші дүниежүзілік соғыстың қағаз тапшылығы кезінде жазылған қысқа повестьтер еді). Түпнұсқа романдардың соңғылары әрқайсысы төрт-бес әңгімеден тұратын 13 томдық "жинама" сериясы түрінде нөмірленген реттілікпен қайта басылды. Бұл қалталы кітап түрінде толығымен қайта басылған сирек сериялардың бірі болды. "Қызыл өрмекші" - Денттің 1948 жылдың сәуір айында Кеңес Одағымен салқым соғыс туралы жазған Док Савидж романы. Бұл әңгіме 1948 жылы жаңа редактор Дейзи Бэкон тарапынан тоқтатылды, бірақ бұрынғы редактор Уильям де Грауши оны тапсырыс берген болатын. 1975 жылға дейін ол ұмытылды, содан кейін Док Савидж зерттеушісі Уилл Мюррей оның Street & Smith архивінде бар екенін анықтады. Екі жылдық іздеуден кейін, көміртекке түсірілген қолжазба Денттің қағаздарынан табылды. Ол, ақыры, 1979 жылдың шілдесінде Bantam's Doc Savage сериясының 95-ші нөмірі ретінде жарық көрді. Түпнұсқа әңгімелердің барлығы қолданылғаннан кейін, Bantam Books Филип Хосе Фармерді бірінші дүниежүзілік соғыста Док пен оның серіктерінің қалай танысқандығы туралы әңгіме жазуға шақырды. "Локиден қашу" 1991 жылы жарық көрді. Одан кейін, романшы Уилл Мюррей, жарияланбаған Лестер Денттің жоспарлары негізінде, "Python Isle" романынан бастап, жеті дәстүрлі Док Савидж әңгімесін жазды. Филип Хосе Фармер бұрын 1973 жылы "Doc Savage: His Apocalyptic Life" атты кітапты жазған болатын, онда кейіпкерлер мен оқиғалар Док шын мәнінде болған және романдар оның ерліктерін "әдеби" түрде баяндайды деген оймен сипатталған. 2011 жылы Altus Press Мюррей Денттің өлімінен кейін жарық көрген "Жабайы жәндіктер" еңбегімен серияны жаңғыртты. Жаңа серияға тоғыз жаңа роман жоспарланған, олар "Доктор Савидждің тамаша шытырман оқиғалары" деп аталады. 2011 жылы "Doc Savage: Horror in Gold" басылып шықты. 2012 жылы Altus Press "Doc Savage: Death's Dark Domain", "Doc Savage: The Forgotten Realm", "Doc Savage: The Infernal Buddha" және "Doc Savage: The Desert Demons" кітаптарын жариялады. "Doc Savage: Skull Island", "Кинг Конгпен" байланысты әңгіме, 2013 жылы жарық көрді. Мюррей Докты Street & Smith пульпа дәуірінің тағы бір батыры, "The Shadow"пен біріктірді, нәтижесінде "Doc Savage: The Sinister Shadow" (2015) және "Doc Savage: Empire of Doom" (2016) романдары пайда болды. Sanctum Books, Nostalgia Ventures компаниясымен бірлесіп, Doc қайта басылымдарының жаңа сериясын бастады (2006 жылдың қарашасынан бастап), журнал форматындағы қалталы кітаптарда әр кітапқа екі романнан орналастырды. Кейбір басылымдарда түпнұсқа мұқаба немесе Bantam қалталы кітаптарының мұқабаларын таңдауға мүмкіндік болды, ал көпшілігі түпнұсқа ішкі суреттемелерді, сондай-ақ жаңа эсселер мен ескі материалдардың қайта басылымдарын қамтыды. 2008 жылдың соңында Nostalgia Ventures өзара қарым-қатынасын тоқтатты, ал Sanctum Books қайта басылымдарды өздігінен жалғастыруда.

Радио

Пулп дәуірінде екі Док Савидж радио сериясы эфирге таратылды. Біріншісі, 1934 жылы, 15 минуттық сериал болды және 26 эпизодтан тұрды. 1943 жылғы серия пульптарға емес, кейіпкердің комикс нұсқасына негізделген. Екі серияның да аудио жазбалары сақталмаған, бірақ кейбір сценарийлері қолға түскен. 1985 жылы Ұлттық қоғамдық радио "Док Савиджтің оқиғаларын" 13 жарты сағаттық эпизодтан тұратын сериал ретінде эфирге шығарды, ол пульптар негізінде жасалған және Уилл Мюррей мен Роджер Риттнердің бейімдеуі бойынша дайындалды. Дэниел Чодос Док рөлінде ойнады.

Алтын ғасыр

Street & Smith Comics комикс кітаптарындағы Док туралы оқиғалар "The Shadow" комиксінде де, оның жеке басылымында да жарияланды. Бұл "Shadow Comics" #1–3 (1940) нөмірінен басталды. 1940 жылдың мамыр айында кейіпкер өзінің жеке кітабы "Doc Savage Comics"-ке көшті. Бастапқыда осы оқиғалар пульпалық нұсқаға негізделген, бірақ "Doc Savage Comics" #5 (1941) нөмірімен ол Тибетте құлап, маңдайына қасиетті рубин орнатылған көгілдір капот алды. Бұл капоттың мистикалық қызыл жарығына қарағандарды гипноздандырып, оқтарды кері қайтаратын нағыз супербатырға айналды. Осы оқиғалардағы Док (кейін "Жеңілмейтін" деп аталды) пульпалық нұсқадағы кейіпкерге мүлдем ұқсамайтын. Бұл 1943 жылы 20 нөмірден кейін "Doc Savage Comics" комиксінің тоқтауына дейін, сондай-ақ қысқа мерзімге "Shadow Comics" 3-том, #10 (1944 жылғы қаңтар) нөміріне оралуымен жалғасты. Ол соңғы нөмірі, 9-том, #5 (1948) шыққанға дейін сақталды, бірақ барлық нөмірде де пайда болған жоқ. Ол сонымен қатар "Supersnipe Comics" #9 (1943 жылғы маусым) комиксінде де пайда болды.

Фильм

Bantam Books қайта басылымдары сәтті болғаннан кейін, Doc Savage үшін медиалық байланыстар дереу басталды. 1965 жылғы "Зұлымдықтың басты жауы" атты плакаттың үй жарнамасында былай делінген: "Тарзаннан да қатал, Бондтан да батыл, Док – бүкіл елдегі жасөспірімдердің, колледж студенттерінің және "көшпенді" топтардың Америкадағы ең соңғы құмарлығы. Телесериал мен көркем фильм де жоспарлануда."

Мыңбасты адам

1967 жылы TV Guide журналында Чак Коннорстың "Мыңбасты адам" фильмінің бейімделуінде Док Савидж рөлін ойнау мүмкіндігі талқыланып жатқаны жайлы хабарланды. Авторлық құқықтарға байланысты туындаған қиындықтар жобаны тоқтатты.

Док Савидж: " Қоладан жасалған адам "

1975 жылы продюсер және режиссер Джордж Пал Рон Элидің Доктор Савидж рөлінде ойнаған «Доктор Савидж: қоладан жасалған адам» фильмін жасады. Фильм сыншылар тарапынан қабылдаусыз болды және прокатта нашар нәтиже көрсетті. Бірнеше мақала мен Палмен жасалған кейінгі сұхбат фильмнің сәтсіздігіне студия басшылары алмасып, түсірілім кезінде Пал шығындарды қысқартуға мәжбүр болғанда қаржыландырудың тоқтатылуы себеп болғанын көрсетеді. Дегенмен, Пал продюсер ретінде «Бэтмен» телесериалының стиліндегі «жоғары лагерь» тәсілін қолданғаны үшін кінәландырылады. Фильм үшін түпнұсқа саундтрек те дайындалған, бірақ Пал қаржысын жоғалтқаннан кейін, қоғамдық доменде болған Джон Филип Соузаның патриоттық маршына жүгінді. Ғылыми фантастика жазушысы Филип Хосе Фармер тағы бір фильм жасауға тырысты (түпнұсқа фильмнің соңында «Күміспен өлім» романы негізінде түсірілетін жалғастың, әйгілі «Күміс өлім» басшыларымен бірге, жоспарланып жатқаны көрсетілген, бірақ сценарий жобасы дайын болғанына қарамастан, ештеңе іске аспады).

Доктор Савидж: зұлымдықтың басты жауы

Джо Морхаймның интернетте жарияланған сценарийі, сондай-ақ басқа да мұрағаттық және жаңалықтар есептері бойынша, "Doc Savage: The Arch Enemy of Evil" фильмі 1934 жылғы қазан айында жарық көрген "Күміспен өлім" атты таспалық романға өте еркін негізделген. "Doc Savage: The Arch Enemy of Evil" фильмінде деформацияланған, неміс тілінде сөйлейтін супер зұлым кейіпкер болады, оның үй жануары – адам жейтін сегізаяқты, бұл 1937 жылғы қыркүйек айында жарық көрген "Құйрықты сегізаяқты" романындағы ұқсас сюжеттік элементке сілтеме еді. Шындығында, бұл сценарий бастапқыда Док Савидж фильмінің бірінші фильмі ретінде түсірілуі жоспарланған. Алайда, продюсер Джордж Пал Док Савидждің алғашқы таспалық романы "Бронзалы адам" негізінде екінші сценарий тапсырды, себебі ол көрермендерге Док туралы және оның шығу тегі туралы көбірек ақпарат қажет деп ойлады. Заманауи жаңалықтар есептері "Doc Savage: The Arch Enemy of Evil" фильмінің Тахо көлі аймағында, бірінші Док Савидж фильмінің түсірілімдерімен бір уақытта түсірілгенін көрсетті.

Басқа киноға бейімделулер

Тағы бір сценарийді Филип Хосе Фармер 1936 жылғы қаңтарда жарық көрген "Murder Mirage" детективтік романы негізінде жазды. Онда Док Савидж пен зейнеткер Шерлок Холмс арасындағы кездесуді қамтитын, Волд Ньютон Әлемімен байланысты кросс-овер мүмкіндігі қарастырылған. Дегенмен, бұл сценарий ешқашан түсірілген жоқ. 1966 жылы Док Савидждің өмірбаянның негізгі идеясы мексикалық "луча либре" фильмінің кейіпкері Миль Маскарасқа (1966) айқын әсер етті, ол АҚШ-та Док Савидж кітаптарының ең танымал кезеңінде шықты. 1999 жылы Арнольд Шварценеггердің қатысуымен фильмді қайта түсіру жоспары жарияланды, жобаға Фрэнк Дарабонт пен Чак Рассел тартылды. Бірақ Шварценеггер Калифорния губернаторы болып сайланғаннан кейін, бұл және оның басқа да бірнеше жобалары ("Сержант Рок" және крестовый жорықтар туралы эпикалық фильм) тоқтатылды. 2006 жылдың соңында Сэм Райми "Көше және Смит" баспасынан шыққан детективтік кейіпкерлерді – "Қайратты", "Оқжетпекті" және Док Савиджді біріктіретін фильм түсіруді жоспарлап отыр деген қауесет тарады. Сценарийді Сиаваш Фарахани жазған деген ақпарат болды, бірақ содан бері бұл сценарий туралы ешқандай жаңалық жоқ.

Түпнұсқа фильмдер

Жазушы/режиссер Шейн Блэк Original Film және Sony Pictures үшін фильмге бейімдеуді түсіруге ниеттенген. Блэк Энтони Багароцци мен Чак Мондримен бірге сценарийдің авторы болды. Фильм 1930 жылдардағы оқиғалар негізінде жасалады және "Тамаша Бестік" (Fabulous Five) кіретін болады. Нейл Х. Мориц продюсерлік етеді. 2013 жылдың қыркүйегінде кейіпкерді таңдаудағы қиындықтар туралы сөйлеген Блэк: "Ол мінсіз дене бітіміне ие, адамдар оған қарап, оның симметриясы мен кемелдігіне тәнті болады", - деді. 2014 жылдың маусым айында ол басты рөлге Крис Хемсвортты қарастырғанын мәлімдеді, бірақ Хемсворт жобаға ресми түрде қатыспады. 2016 жылдың 22 мамырында Блэк Thrillist порталына фильмді Дуэйн Джонсонмен бірге түсіргісі келетінін айтты: "Мен Дуэйнге тоқталуға шешім қабылдадым. Егер мүмкін болса, Дуэйн Джонсонмен бірге "Доктор" фильмін жасағым келеді. Қазір ол өте маңызды жобаларымен айналысып жатыр". 2016 жылдың 30 мамырында Джонсон Instagram парақшасында фильмде Савидж рөлін ойнайтынын растады, сондай-ақ кейіпкерді "Әлемдегі алғашқы супергерой" деп атап, Савиджтің алғашқы рет жарық көргені Суперменнен (1938 жылы дебют жасаған) бұрын болғанын еске салды. Джонсон "#World'sFirstSuperhero" хэштегін де пайдаланды. 2018 жылдың 11 сәуірінде Джонсон және Блэк жобаны іске асыруға әлі де құштар екендерін айтты, бірақ "Бұл жобада шығармашылық емес, бизнес мәселелері болды – жобаның құқығы кімде, оны қайда жылжытуға болады, және тағы басқа да көп нәрселер. Біз әлі де осы мәселелерді шешудеміз". 2020 жылдың 19 ақпанында Original Film жобаны телесериалға айналдыруға шешім қабылдады. Жоба Sony Pictures Television және Condé Nast Entertainment компанияларымен бірлесіп өндіріледі.